Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/4 K.2025/329

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, . .. için yapılmış olan .......adet çevre aydınlatma direkleri dikildiğini ve bu aydınlatmalarda davalıdan alınan ........... irsaliye nolu e-faturaya konu..........el aküler kullanıldığını, ancak karşı taraftan satın alınan .. adet akünün kullanım sonrası gizli ayıplı olduğunu, tamamen deşarj olduğunu, çalışmadığı ve görevini yerine getirmediğinin tespit edildiğini, ........... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ayıp ihbarında bulunulduğunu ancak geri dönüş yapılmadığını.........arar sayılı delil tespiti ile davaya konu akülerin ayıplı olduğunun anlaşıldığını,

satın alınan jel akülerin çalışmaması sebebiyle ..........irsaliye tarihli ....... irsaliye nolu e-faturaya konu........ jel akülerin gizli ayıplı olması nedeniyle aküler için ödenen.......... tahsili için işbu davanın açıldığını beyanla ayıplı mal için davacının ödediği .......

ihtarnamenin tebliğ tarihden sonraki ... gün) tarihinden itibaren işleyecek . . .. ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile ve tespit giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı acente olarak kendisine yöneltilen davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek üretici firma olan........ davanın ihbarını talep etmiştir.

İhbar olunan şirket vekili, yanlar arasındaki hukuki ilişkide davalının taraf olmadığını hiçbir resmi bağı bulunmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, üretilen tüm ürünlerin üretimdeki yasal düzenlemelere ve standartlara uygun olarak üretildiğini, her ne kadar dosyada bir delil tespitinin karar vermeye elverişli olmadığını, ürünlerdeki sözde noksanlığın neden kaynaklandığının tartışılmadığını,

zira ürünle ilgili .. yıla yakın (iki yıldan 4 gün eksik) fiili kullanım var iken bu üründeki sözde ayıbın neyden kaynaklandığını veya ayıplıysa 2 yıla yakın nasıl kullanıldığını veya sonradan ortaya çıkan ayıp kullanıcı hatasından veya gerekli muhafaza koşulları gibi kullanıcıya yüklenebilecek kusurlardan mı oluştuğunun tartışılmadan rapor düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, . . . .. aldırılan bilirkişi raporunda satıma konu jel akülerin gizli ayıplı olduğunun anlaşıldığı, davacı alıcı tarafından davalı satıcıya . .. ........yevmiye sayılı ihtarnamesiyle TTK 18/3. uyarınca süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarında bulunulduğu, satıma konu malın ayıplı çıkması durumunda alıcının seçimlilik haklardan ........maddesi uyarınca alıcı davacı tarafından dava dilekçesiyle birlikte satıma konu mallara ilişkin ödediği bedeli talep ettiği ve satıma konu malların ayıplı olduğunun da yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edildiğinin anlaşılması karşısında davacı tarafça davalıya ödenen.........

USD'nin davalı tarafın temerrüde düştüğü tarihten itibaren.......... yabancı para ile açılmış.. yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, müvekkili firmanın üretici firma olmadığını, müvekkili şirkete açılan bu davanın bu yönüyle husumet yokluğu nedeniyle de reddine karar verilmesi gerektiğini, ihbar olunan firma . .. asli ve tek sorumlu olduğunu, hak düşürücü sürelere tabi muayene külfetini yerine getirmeyen alıcının ayıba bağlı haklarının ortadan kalktığını, alıcı, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise iki gün içinde durumu satıcıya ihbarı gerektiğini, açıkça belli değilse malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa,

haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olduğunu, tacirler için basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü kapsamında gözden geçirme ve ayıp bildiriminde bulunma yükümlülüğü bir külfet olarak değerlendirildiğini, külfet, hukuk düzeninin bir kişiye diğer bir kişi karşısında yüklemiş olduğu davranış olup yükümlü bu davranışı yerine getirmediği takdirde ya elde edilmesi mümkün olan bir hakkı kazanamamakta ya da böyle bir hakkı kaybettiğini, bu nedenlerle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, gizli ayıplı mal satımı nedeniyle ödenen bedel iadesi istemin ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 357/1 maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesi'nce re'sen göz önünde tutulacaklar dışında ilk derece mahkemesi'nde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz.

Davalı vekili istinafında süresinde ayıp ihbarı olmadığından davanın süreden reddi gerektiğini savunmuşsa da bu hususa yönelik savunmalarını ilk derece yargılaması sırasında ileri sürmediği anlaşılmakla, bu iddianın bu aşamada dinlenmesi mümkün görülmemiş, hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde olmadığından davalı vekilinin süreye yönelik istinaf gerekçeleri yerinde görülmemiştir.

Kaldı ki, ileri sürülen ayıbın gerek delil tespiti gerekse de mahkemece aldırılan teknik bilirkişi raporlarına göre gizli ayıp mahiyetinde olduğu ayrı ayrı tespit edilmiş, davacı vekilince de süresinde ihbarda bulunulduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, satıcı, üretici veya ithalatçı üründeki ayıp nedeniyle alıcıya karşı birlikte sorumlu olup, husumete ilişkin istinaf itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak, davacı yan TBK'nın 227. maddesinde düzenlenen alıcının seçimlik haklarına dair düzenleme kapsamında sözleşmeden dönme hakkını kullanmış olup, mahkemece dava konusu ayıplı ürünlerin aynı anda geri verilmesine (birlikte ifaya) dair hüküm tesis edilmesi, ayrıca bu durumda temerrüt başlangıcının da malların iadesi tarihinden itibaren oluşacağının gözetilmesi ve buna göre hüküm verilmesi gerekirken salt bedele hükmedilmesi yerinde görülmemiş ise de, eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereceğin kararın kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."