Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/496 K.2024/483

Taraflar arasında görülen davada ......Karar sayılı dosyasında verilen ....... tarihli kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin....yılından itibaren pasif durumda olup herhangi bir ticari faaliyeti bulunmadığını, müvekkiline ait pay defteri, imza sirküsü, vergi levhası, karar defteri ve muhtelif şirket evraklarının akrabası olan ve ........nin bünyesinde muhafaza edilmek üzere...... teslim edildiğini, ..... yetkilisinin...... tarihinde...... vermiş olduğu ifadesinde şirkete ait tüm kayıt ve evrakların .... tarihli depremde kaybolduğunun tespit edildiğini beyan ettiğini,

müvekkili şirkete ait olan evrakların meydana gelen deprem neticesinde muhafaza edilen binanın yıkılma riskine karşılık bir taşınma esnasında zayi olduğunu ileri sürerek müvekkili şirkete ait olan pay defteri, imza sirküsü, vergi levhası, karar defteri ve muhtelif şirket evraklarının ve sair belgelerin TTK'nın 82/7 maddesi gereğince zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, "...Ticari defter ve belgelerin kaybı halinde zayi belgesi verilebilmesi için davacının her türlü özeni göstermesine rağmen defter ve belgeleri kaybettiğini kanıtlanması ve kayıp olgusunun ne şekilde gerçekleştiğini detaylı bir şekilde açıklaması, TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca ziyaa uğrayan defter ve belgelere ilişkin olarak tacirin bu durumu öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemeye başvurması gerekmektedir.

Eldeki uyuşmalıkta ise boş çek yaprağının ticari belgelerden olduğu kabul edilmiştir. Yine 7440 saylı Kanunun 10/22. maddesine göre "13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeler......tarihinde .......

İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren......tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Mahkeme bu talebi ivedilikle görüşür ve gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Ancak bu yerlerde bulunan mükellefin il veya ilçe idare kurullarından defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin olarak alacağı belge de yetkili mahkemeden alınmış belge hükmündedir.

Böyle bir belge almamış olan mükellef, defterlerini ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Defter veya belgelerinin iş yerinde veya 3568 sayılı Kanun uyarınca yetkili meslek mensubunun faaliyetlerini yürüttüğü yerde zayi olduğunu beyan eden mükellef, ilgili mahkemeye veya il/ilçe idare kuruluna başvurduğunu gösteren belge ile yeni defterlerin açılış onayını notere yaptırabilir.

Şu kadar ki ilgili mahkeme veya kurullarca defter ve belgelerin zayi olmadığına karar verilmesi halinde mükellef, defter ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Bu fıkra kapsamında yapılan yeni defterlerin tasdiki işleminden 492 sayılı Kanun hükümlerine göre noter harcı, ......... göre her ne adla olursa olsun noterlik ücreti alınmaz.

6102 sayılı Kanun ve 213 sayılı Kanun kapsamında tutulması ve tasdiki zorunlu olup elektronik ortamda tutulan defterlerden, .......tarafından muhafaza edilen ya da muhafaza edilmek üzere anılan Bakanlığa elektronik ortamda iletilen defterler bakımından bu madde hükümleri uygulanmaz.

Mükelleflerin talebine istinaden bu defterlerin teslimine ilişkin usul ve esaslar, Ticaret Bakanlığının görüşü alınarak .......belirlenir." Tüm bu açıklamalar ışığında talebin süresinde yapılmadığı görülmekle, talebin reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin deprem öncesi aktif olarak çalışmış olduğu adreste faaliyetlerine devam etmekteyken ..... depremi neticesinde şirketin çalışmış olduğu binanın hasar alması ve şirketin pasifize duruma geçmesi sebebiyle faaliyetlerini durdurduğunu, deprem sonrası müvekkili şirketin mevcut adresinden ayrıldığını, daha sonrasında şirketin faaliyetlerini durdurduğu ve herhangi bir farklı bir adrese taşınmadığını, müvekkili şirketin deprem sonrası eşyaların kaldırılması sırasında şirkete ait olan pay defteri, imza sirküsü, vergi levhası,

karar defteri ve muhtelif şirket evrakları akrabası olan ve...... bünyesinde muhafaza edilmek üzere...... teslim edildiğini,...... şirketi yetkilisinin söz konusu ...... ait olan ticari defterleri ve müvekkili şirkete ait olan evrakları şirket adresinin hasarlı olması sebebiyle evrakları alarak.... adresine koyduğunu,

ara ara giderek kontrol ettiği ....... tarihinde evrakları kontrol etmek amacıyla gittiği ve yaptığı kontroller sırasında her iki şirkete de ait olan ticari defterler ve diğer şirket eşyalarının olmadığını gördüğünü,....... tarihinde şirket yetkilisi ....... hırsızlık olma ihtimaline ve söz konusu adresteki şirketlere ait kutu içerisindeki evrak ve eşyaların başkası tarafından fark edilmeyerek alınmış olması düşüncesiyle bu durumu ilgili polis merkezi amirliğine giderek ifade verdiğini, müvekkili şirketin elinden gelen tüm dikkat ve sorumluluğunu yerine getirdiğini,

elinde olmayan sebeplerle müvekkili şirketin ticari evrak ve belgelerinin kaybolduğunu, TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca ziyaa uğrayan defter ve belgelere ilişkin olarak tacirin bu durumu öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemeye başvurmasının gerektiğini, müvekkili şirketin kendisine ait ticari defterler ve diğer eşyaların zayi olduğunu ...... tarihinde öğrendiğini, müvekkili şirketin ticari evrak ve eşyalarının zayi olduğunu öğrendiği tarihle davanın açıldığı tarih arasında 5 günlük sürenin olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu,

mahkemece dava açma süresi hesaplanırken deprem tarihinin esas alınarak hesaplama yapıldığını, ancak müvekkili şirketin ticari evrak ve eşyalarının depremde zayi olmadığı depremden çok sonra zayi olduğunu, müvekkili şirketin zayi davası açma süresi içerisinde davayı açtığını, deprem ve enflasyon neticesinde şirketin büyük bir mağduriyet yaşayarak pasif duruma geçtiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, ticari defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından......merkezli deprem nedeniyle; .......yayınlanarak yürürlüğe giren 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereğince belirlenen en son gün olan ..... tarihinden sonra dava açılması nedeniyle ret kararı verilmiş, karara karşı zayi belgesi talep eden davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."