Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/219 K.2025/804

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, Ürdün vatandaşı olan ve .. ticari faaliyette bulunan müvekkilinin davalı . .. sahibi olduğu bebetti beşik ve mobilya firması ile bebek mobilyaları alımı konusunda anlaşma yaptığını, mobilyaların hangi özellikte olması gerektiğinin taraflar arasında kararlaştırıldığını, müvekkilinin istenilen özellikteki mobilyaların teslimi için .. USD kapora ve ürünler için de..tarihinde .. USD ödemeyi . ..

A.Ş. üzerinden . . . . . adına banka kanalıyla eft/havale işlemi ile gönderdiğini, ancak kapora ücretinin yaklaşık .. USD'sinin müvekkiline iade edildiğini, davalının anlaşmaya aykırı hareket ettiğini, sözleşme uyarınca belirlenen özellikteki mobilyalar yerine farklı özellikteki mobilyaların müvekkiline gönderildiğini, bunun üzerine . ...

Müdürlüğü tarafından gerekli karşılaştırmaların yapılabilmesi için bilirkişi görevlendirildiğini, müvekkili ile davalı arasında yapılan anlaşma kapsamındaki ürünlere ait evrakların daha öncesinde ..

.. Müdürlüğü'ne bildirildiğini, ürünler arasında benzerlik olmadığına istinaden . müdürlüğü tarafından bilirkişi görevlendirilmesi yapıldığı, bu görevlendirme için .. yeni . . (.) davalı tarafın yanlış ifası nedeniyle müvekkili tarafından .. ödendiğini, anlaşmaya aykırı ürünlerin . ..

Müdürlüğü'nde yaklaşık .ay bekletildiğini, ürünlerin gümrükte bekleme süresi için.. ödemenin yanında müvekkilinden ayrıca bu ücrete ek olarak .. muamele ücreti olarak da ..alındığını, davalı tarafından anlaşmaya aykırı ifası gerçekleştirilen mobilyaların halihazırda iadenin gerçekleştiği . . bulunmadığını, limanda bekletilen her gün için sözleşmeye uygun bir şekilde teslimi yapılmadığını, mülkiyeti müvekkilinde dahi olmayan mobilyalar için müvekkilinden ayrıca ücret talep edildiğini, davalının müvekkili ile görüşmesinde müvekkilinin zararının gidereceğini beyan ettiğini, davalının müvekkiline bugüne kadar ödeme yapmadığını,

müvekkilinin . ve .. tarihlerinde .. aracılığıyla borcun ödenmesi için ihtarda bulunduğunu, arabuluculuk görüşmelerinden de olumlu bir sonuç alınamadığını belirterek şimdilik. TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, yabancı kişi dava açtığından teminat yatırması gerektiğini, MÖHUK 48 uyarınca davanın reddi gerektiğini, yanlar arasında yazılı sözleşme bulunmadığını, davalının muhatabının müvekkili olmadığını, müvekkilinin malları teslim ettikten sonra gelişen olaylardan haberdar olmadığını, husumet itirazlarının, hakdüşürücü ve zamanışı itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin davacının vermiş olduğu siparişleri davacının istediği şekilde hazırladığını, davacıya eksiksiz olarak teslim edildiğini, müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, davacının ürünleri gümrükten geçiremediğini,

davacının ürünlerin istediği şekilde olmadığına dair müvekkiline herhangi bir ihbarda bulunmadığını, müvekkilinin davacıya zararlarını ödeyeceğini beyan etmediğini beyanla davanın reddini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının tacir olmadığı, tacir ayrımında gözetilen defter tutma koşulunu sağlamadığı,.. tarih 26589 sayılı.. sayılı esnaf ve sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına ilişkin bakanlar kurulu kararında belirtilen kriterlere göre de tacir sayılmasının mümkün olmadığı, davacının .. ticari faaliyette bulunabileceğine ilişkin hiçbir izin, ruhsat ve belgesinin olmadığı, çalışma izninin dahi olmadığı, hiçbir vergi dairesinde kaydının olmadığı, hiç bir odaya kaydının da olmadığı,

işbu durumda da tacir olmayan davacı tarafından açılan dava yönünden mahkememizin görevli hale gelmeyeceği, davacının İsrail vb. ülkelerde ticaretle uğraşmasının bunu değiştirmeyeceği, ülkemizin mevzuatına göre tacir olarak kabulünün mümkün olmadığı, dolayısıyla davanın nispi ticari dava olarak kabulünün mümkün olmaması karşısında mahkemelerinin bu davaya bakmaya görevli olmadığı gerekçesiyle mahkemelerinin görevsizliğine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davalı tarafın tacir olup, ulusal ve uluslararası düzeyde ticaret yaptığını, ticaret mahkemelerinin görevleri arasında ticari iş yer almakta olup, ticari iş karinesinin TTK'nın 19. maddesinde düzenlendiğini, bu düzenleme karşısında taraflardan birisi için ticari olan işin diğer taraf içinde ticari iş olacağının açıkça belirtildiğini, bu hususun mahkeme tarafından göz ardı edildiğini, dosyaya sundukları vergi kaydı bilgisi ve.

Vergi Dairesinden gelen vergi kaydı bilgisinin müvekkilinin Ürdün uyruklu bir tacir olduğunu ve .. ticari faaliyet yaptığını ve halen aktif olarak vergi mükellefi olduğunu ispatladıklarını, dosya kapsamında yapılan yazışmalarda müvekkilinin . ...Vergi D.airesi Başkanlığına bağlı ..

Vergi Dairesi Müdürlüğünde potansiyel mükellef olduğunun bildiriğinin de sabit olup, yerel mahkemece aksi yönde gerekçe ve belgeye dayanılarak görevsizlik verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ticari nitelikli emtia malların sözleşmedeki vasıflara uygun olarak teslim edilmemesine bağlı olarak sarfedilmek zorunda kalınan masrafların iadesi istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda mahkemenin görevsizliğine, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya kapsamındaki taraf beyanlarına göre uyuşmazlığın; davalının anlaşmaya aykırı davranarak belirlenen vasıflardaki mobilyalar yerine farklı özellikteki mobilyaları davacı alıcıya gönderdiği, bunun üzerine . .. Müdürlüğü tarafından gerekli karşılaştırmaların yapılabilmesi için bilirkişi görevlendirildiği, teslim edilen ürünler arasında benzerlik olmadığı kanaatinde olan .. müdürlüğünün bu hususun tespiti adına bilirkişi görevlendirmesi yaptığı ve buna istinaden ..

Yeni . . (..) inceleme tetkik bedelinin davalının hatalı ifası nedeniyle davacı tarafından gümrüğe ödendiği, anlaşmaya aykırı ürünlerin . . . . yaklaşık .. ay bekletilmek zorunda kaldığı, ürünlerin gümrükte bekleme süresi için.. ödemenin yanında davacı alıcıdan ayrıca bu ücrete ek olarak .. muamele ücreti olarak da . . alınması, hatalı ürünlerin iadesine ilişkin gemi taşıma ücreti ..

USD ile konteyner kiralama bedeli .. ..'nin de anlaşmaya aykırı bir şekilde hatalı/eksik ifa nedeniyle ödenmek zorunda kalınması nedeniyle yapılmak zorunda kalınan masrafların tazminat olarak satıcıdan tahsili isteminden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Salt ticari işletmenin ticaret siciline kayıtlı olmaması bu işletme sahibinin tacir sayılmamasını gerektirmez. Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmeye konu olan emtiaların miktarı, adedi, ticari alışverişin hacmi nazara alınarak yabancı uyruklu olan davacının tacir sıfatını haiz olduğunun kabulü gerekir. Anılan nedenlerle davanın esasına girilerek yargılamaya devam olunması gerekirken salt vergi mükellefiyeti ve ortaklık kaydının olmadığından bahisle asliye hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi yerinde görülmemiş, görevsizlik kararının bu nedenlerle kaldırılması gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."