Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/318 K.2026/732

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirketin kendi müşterisi olan . . ve .. A.Ş. ile yapmış olduğu anlaşma gereği taşıması gereken yükü müvekkili ...

A.Ş. 'ye taşıttığını, taşıma işleminin gerçekleştiğini, ancak taşıma işlemi esnasında müvekkili şirketten kaynaklı olmayan gecikme ve araçların beklemesi olayının vuku bulduğunu, müvekkili şirketin ise anlaşma gereği araçların bu beklemesinden doğan gecikmeyi taşıma bedeline yansıtacağını belirttiğini, davalı şirketin ilk etapta bu fark yansıtma işlemine itiraz etmediğini, müvekkili şirket araçları taşımayı bitirip, yükü teslim ettikten sonra farkı ödemeyeceğini bildirdiğini, problemin bu aşamadan sonra başladığını, davalı şirketin bekleme farkı düşülen kabul ettiği meblağı dahi ödemediğini, alacağın tahsili için ...

İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyası ile başlattıkları icra takibine, davalının..tarihli dilekçesiyle borcun .. TL . kısmını kabul ettiklerini ..

EURO'luk kısmı ve .. . 'luk faizi kabul etmediklerini, ayrıca icra müdürlüğünün yetkisiz olduğunu belirterek takibe itiraz ettiğini, müvekkili şirketin TTK'nın 1530. maddesi gereğince faiz talep etme hakkı olduğunu, malların teslimi sırasında meydana gelen beklemenin davalıdan kaynaklandığını, müvekkili şirketin araçların beklemesinden kaynaklanan alacağı talep etme hakkının olduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın ileri sürdüğü bekleme sürelerinin kendi ihmalinden ileri gelmediğini ispatlamak zorunda olduğunu, müvekkili ile davacı arasında aktedilen .. tarihli taşıma protokolünün ek 4. maddesinde yüklemede .. saat ve boşaltmada .. saat serbest süreden sonra günlük demurajın .. Euro olduğunun kararlaştırıldığını, buna göre davacı tarafın sözleşme uyarınca ancak kendi ihmal veya kusurundan kaynaklı olmayan ve ayrıca . saatlik serbest süreleri aşan beklemeler için demuraj/bekleme ücreti talep hakkına haiz olabileceğini, oysa davaya konu .. araçlık taşımada yükleme tarihlerinin .. olduğunu ve . saatlik serbest süre aşılmadan nakliye işinin tamamlandığını, sürenin aşıldığını ispat yükünün davacıda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

DAİREMİZİN KARARI

Dairemizin.. Karar sayılı.. tarihli kararıyla;

"Taraflar arasında aktedilen sözleşme, taraflar arasındaki elektonik yazışmalar ve icra takibinin dayanağı olan faturaların incelenmesinde tarafların .. araçla taşıma yapılması için anlaştıkları, taşıma ücretinin her bir araç için .. Euro olarak kararlaştırıldığı, taşıma sırasında davacının her bir araç için ayrı ayrı beyanname düzenlenmesini talep ettiği, bunun mümkün olmadığının anlaşılması nedeniyle davacının araç başına ..

Euro ilave navlun bedeli talep ettiği, bu miktarın pazarlık sonucu araç başına. Euro'ya indirildiği, daha sonra davacının her bir araç için .. Euro olmak üzere .. tarihli . adet taşıma faturası düzenlediği, bu faturalardan ayrı olarak .. tarihli "demuraj farkı" faturası düzenlediği, icra takibinin bu faturalara dayalı olarak yapıldığı, ancak davalının ilk sözleşme ile kararlaştırılan araç başı ..

Euro navlun bedelini kabul ettiği, fazlaya ilişkin kısma itiraz ettiği anlaşılmaktadır. Buna göre taraflar arasında birincisi taşıma navlun bedelinin araç başına .. Euro mu, yoksa .. Euro mu olarak kabul edileceği hususunda, ikincisi davacı tarafından düzenlenen .. Euro bedelli "demuraj farkı" faturasından kaynaklanan alacak bulunup bulunmadığı hususunda olmak üzere iki ayrı nedenden kaynaklanan uyuşmazlık bulunmaktadır.

Başka bir anlatımla davalı icra takibinde hem .. tarihli . adet taşıma faturasında her bir fatura bakımından .. Euro ilave bedele, hem de .. Euro bedelli "demuraj farkı" faturasına itiraz etmiştir. Mahkemece alınan ..tarihli bilirkişi kök raporunda ve .. tarihli ek raporda .. Euro bedelli "demuraj farkı" faturasından kaynaklanan alacak bulunmadığı yönünde görüş belirtilmiş, ancak itiraz üzerine alınan .. tarihli ve .. tarihli raporlarda sadece .. adet faturaya eklenen ..

Euroluk farkın yerinde olup olmadığı değerlendirilmiş, .. Euro bedelli "demuraj farkı" faturasından kaynaklanan alacak bulunmadığı yönünde herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

Ayrıca mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda .. belgesine göre taşımanın .. tarihinde bitirildiği gerekçe gösterilerek yüklemede bir günlük gecikme olduğu, buna göre de davacının gecikme bedeline hak kazandığı belirtilmiş ise de, .. saatlik serbest sürenin taşımanın başlangıcından mı, yoksa araçların teslim yerine ulaştığı andan itibaren mi işleyeceği, buna göre bekleme olup olmadığı, bekleme olmuşsa bekleme süresinin neden kaynaklandığı hususlarında herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

Ayrıca bilirkişi raporunda . adet faturaya eklenen araç başı .. Euroluk ilave bedelin gecikme bedeli olarak eklendiği varsayılmıştır. Ancak bu varsayım .. tarihli .. Eoru bedelli "demuraj farkı" faturasını açıklamamaktadır. Bu nedenlerle mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu dava konusu uyuşmazlığı aydınlatmaktan uzaktır.

Mahkemece Türk Ticaret Kanunu'nun 863.maddesinin 3. Fıkrasında yer alan. "Taşıyıcı, sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinden daha fazla beklerse, bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır" düzenlemesi gereğince davacının makul yükleme veya boşaltma süresinden daha fazla bekleme yapıp yapmadığı, yapmışsa bunun neden kaynaklandığı değerlendirilerek .. tarihli ..

Eoru bedelli "demuraj farkı" faturasının tahsilinin talep edilip edilemeyeceği ve ayrıca davacının her bir araç için ayrı beyanname düzenlenmemesi, . araç için tek bir beyanname düzenlemesi nedeniyle araç başına.

Euro ilave bedel talep edip edemeyeceği hususlarında taşıma konusunda uzman billirkişilerden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulunan ayrıntılı, gerekçeli taraf ve mahkeme denetimine elverişli rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.Bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

KALDIRMA SONRASI YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, aldırılan bilirkişi raporuyla yüklemede bekleme ve gecikmenin olmadığı, taşımanın makul süre içerisinde tamamlandığı, tek beyanname düzenlenmesi sebebi ile. Euro ilave bedel talebinin makul olduğu, taraflarında bu konuda anlaştıklarını, bu durumda . araç için. Euro bedelin talep edilmesinin gerektiğinin tespit edildiği, taşıma süreci gözetildiğinde davacının ..

Euro asıl alacak tutarında bekleme veya masraf adı altında bir bedel talep etmesinin dosya kapsamı ve akdi ilişkiye uygun olmadığını, davalının temerrüte düşürülmediğini bu sebeple talep edilen işlemiş faizin de dosya kapsamına uymadığını, ayrıca davacı takip talebinde değişen oranlarda ticari temerrüt faizi talebinde bulunduğu, oysa 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca; sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde . . o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulandığı,

bu durumda talep edilen faiz oranına itiraz hususunda davalının haklı görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının ... İcra Dairesinin .. Esas sayılı dosyasına vaki itirazının ..

Euro asıl alacak yönünden iptaline, takip tarihinden alacağın tahsiline kadar asıl alacağa 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiz oranın uygulanmasına, fazlaya dair talebin reddine, davanın kabul edilen kısmına göre hesaplanan .. TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı taraf vekillerince istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, yerel mahkemece.. esas sayılı dosyasında defalarca bilirkişi kurulundan rapor alınmış ve aldırılan bu raporlar doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiğini, . kaldırma kararı doğrultusunda dosyada birden fazla rapor olmasına rağmen yine aynı hususta rapor alınması gerekçesi ile kararın kaldırıldığını, ve aldırılan bilirkişi raporunun daha önce aldırılmış kurul raporlarının tam tersi olup yerel mahkemenin ..

Esas sayılı dosyasında bu rapor doğrultusunda karar verdiğini, davaya konu taşıma sözleşmesi kapsamında beher araç için .. Euro olarak anlaşılan tutarın tek beyanname açılmasından dolayı tarafların mutabık kalması sonucu +.. Euro olarak yani beher araç için .. Euro olarak faturalandırıldığını, bu farkın oluşan demoraj bedeli olmayıp gümrük beyannamesinin tek açılmasından kaynaklı olduğunu, icra takibine konu edilen .. Euro navlun bedeline ek olarak .. numaralı . tarihi.

Euro'luk faturanın ise araçların davalının kusurundan dolayı oluşan bekleme ve ek masraflardan kaynaklı olduğunu, yerel mahkemenin bu hususu irdelemeden karar verdiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, dosyada mübrez elektronik posta yazışmalarından demurajın oluşmadığını, fiyat farkının beyanname farkından dolayı oluşmuş olduğunu, navlun sözleşme imzalanmasından sonra tek taraflı ve sözleşmeye aykırı şekilde değiştirilemeyeceğini, bu doğrultuda davacının müvekkili şirketten herhangi bir hak ve alacağının olmadığını,

ispat külfeti davacıda olmasına ve dosyaya hiçbir somut belge ve delil ibraz edilmemesine rağmen sadece son alınan bilirkişi raporunda davacının 150 euro ilave bedel talebinin makul bulunması sebebiyle bu talep yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olmasının da yerinde olmadığını, vekalet ücreti hesaplanırken talep tarihi dikkate alınarak 1 Euro ..

TL üzerinden hesaplama yapıldığını, yerleşik yargı içtihatlarına göre hükümde tahsiline karar verilen yabancı para alacağının, karar tarihi itibariyle . . . . efektif satış kuru üzerinden Türk lirası karşılığı esas alınarak vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında araçların beklemesinden kaynaklanan demuraj alacağının tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. ilişkindir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi .. Karar sayılı ilamıyla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Miktar ve değeri istinaf kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi hükmü uyarınca istinaf edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

İlk derece mahkemesinin karar tarihi olan .. tarihinde kesinlik sınırı HMK'nın 341/2. maddesi gereğince .. TL'dir. HMK'nın 346. maddesi hükmüne göre kesin olan karara ilişkin istinaf dilekçesi ilk derece mahkemesince reddedilebileceği gibi, aynı Kanun'un 352. maddesi kapsamında yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da istinaf isteminin reddine karar verilebilir.

Dosya içeriğine göre kabul edilen ve davalı vekilince istinafa konu edilen toplam miktar .. Euro .. olup İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan .. TL’nin altında kalmaktadır.

Açıklanan sebeple davalı vekilinin istinaf dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının istinafına gelince, Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan delillerin değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmamasına,

ve özellikle mahkemece aldırılan bilirkişi raporunun yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olmasına göre Mahkemece davanın kısmen kabulüne yönelik verilen kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."