Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1409 K.2025/615

Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Dairemize gelen dosya incelendi;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davacı şirketin davalı kurumun sorumluluk sahasında yağ üretim tesisi işlettiğini, işletmenin elektrik ihtiyacını dağıtım lisansı mevcut olan davalıdan karşıladığını ve tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı şirketin taşeron firması .. şirketi tarafından ödenen elektrik enerji bedelinin davalı tarafça mükerrer olarak davacı şirketten talep edildiğini ve davacı şirketin... tarihinde . TL'yi mükerrer olarak ödediğini, mükerrer olarak yapılan .. TL ödemenin davacı şirkete iadesine.. tarihine kadar .. ve .. müşterili faturaya yansıtılan gecikme zammı bedelinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; üçüncü şahsa yapılan ödemenin davacı tarafın borcunu ortadan kaldırmadığı gibi üçüncü şahıslara yapılan ödeme varsa bunun üçüncü şahıslardan talebi gerektiğini, davalı kurum hesaplarına yapılan tüm ödemelerin borçtan mahsup edildiğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "...Dava dışı . ..Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti tahsilat yetsisinin sözleşme ile verildiği, sözleşmenin uzatmalar ile süresinin.. tarihine kadar uzatıldığı, ancak dava dışı .... Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti'nin sorumluluğunu yerine getirmediği iddiasıyla sözleşmesinin.. tarihinde feshedildiği, davacı tarafın tüm ödemelerinin sözleşmenin feshi öncesi tarihleri taşıdığı, kaldı ki davacıya... Elektrik Enerji Top. Sat.

Ltd Şti tahsilat yetkisini kaldırıldığına dair bir bildirimde bulunulmadığı, .... Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti vekili konumunda bulunduğu, vekilin yetkisinin kaldırıldığını bilmeyen ve yıllardır bu firma ile tahakkuk, faturalandırma ve tahsliat konusunda muhatap olan davacının bu teamül gereği yaptığı ödemenin geçerli kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Buna göre davacı tarafça öncesinde dava dışı şirkete ödenen fatura bedelinden sonra ikinci bir kere .. tarihinde davalı Organize Sanayi Bölgesine yapmış olduğu .. TL ödemenin mükerrer ve haksız olduğunun kabulü gerektiği gibi öncesinde dava dışı şirkete ödeme yapılmış olmasına rağmen davalı tarafça . ve .. numaralı faturalara yansıtılan gecikme zammı bedellerinde de hukuka uyarlılık bulunmaktadır.

Öte yandan, davacının mükerrer ödeme ve yersiz gecikme bedeli tahsil edilmesinden kaynaklanan maddi tazminat talebi, Türk Borçlar Kanunu'nun 122. Maddesinde düzenlenen "aşkın zarar" niteliğindedir. Aşkın zararın sözkonusu olabilmesi için öncelikle zarar talep edenin temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olması gerekir.

Buna göre davacının temerrüt faizini aşan bir zararının olup olmadığı hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmadan aşkın zarar talebinin değerlendirilmesine olanak olmadığı yan sıra davacının faiz talep etmeden doğrudan munzam zarar nedeniyle tazminat talep etmesinde hukuki yarar da bulunmamaktadır..." gerekçesi ile davacının davasının kısmen kabulüne; davacı tarafça .. tarihli ödeme ile mükerrer olarak ödenen ..

TL'nin, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacı tarafça, . ve .. numaralı faturalara yansıtılan gecikme zammı bedellerinden dolayı davalıya .. tarihinde ödenen .. TL'nin, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, koşulları bulunmayan aşkın zarardan kaynaklı tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı taraf vekilleri istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece yapılan tahkikat neticesinde ödemenin mükerrer ödeme olduğu anlaşılarak yapılan ödemenin taraflarına iadesi hususunda kısmen kabul vermiş ise de munzam zarar hususunda taleplerinin reddedildiğini, munzam zarar yönünden mahkemenin vermiş olduğu red kararının hukuka aykırı olduğunu, munzam zararın yoksun kalınan kar olarak oluşabileceği gibi somut zarar olarak vuku bulabileceğini,

bu durumun müvekkilinin ödeme yapmış olduğu tarih olan .. tarih sonrası ülkedeki ekonomik durum ve koşulların dikkate alındığında .. yıllarına söz konusu zararın temerrüt faizinin çok çok üstünde olacağını, özellikle enflasyonun yıllık yüzde.. 'yi bulduğu durumumda müvekkilinin ödemiş olduğu paranın alım gücü düşerek reel olarak değer kaybına uğradığının açıkça ortada olduğunu,

ilk derece mahkemesince bu hususta .. tarihli beyan dilekçemiz ekinde yargıtay kararı sunularak yargıtay kararı uyarınca "sepet formülü" dikkate alınarak ilgili kurumlara müzakere yazılarak hesaplamaya esas alınacak evrakların celbini evrakların gelmesi durumunda dosyanın bilirkişiye tevdiyi talep edildiğini ancak ilk derece mahkemesince bu taleplerini değerlendirmeden eksik inceleme ile red hükmü verdiğini belirterek mahkemece verilen kararın bu yönden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve esas açısından hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın, Türk Ticaret Kanunu uyarınca tacir olduğunu, her tacirin ticaretine ait faaliyetlerinde basiretli bir işadamı gibi hareket etmesi gerektiğini, müvekkilinin ..

Organize Sanayi Başkanlığı, Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa ve .. mevzuatlarına göre katılımcılarının elektrik enerjisi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, katılımcılarına elektrik dağıtım lisansı ile elektrik dağıtımı yaptığını ve davacı tarafa .. müşteri numarası ile elektrik enerjisi verdiğini, müvekkili kurumca dosyaya sunulan muavin defterlerinden de anlaşılacağı üzere davacı tarafın kendisine gönderilen dönem faturasındaki elektrik borçlarının tamamını zamanında kurum hesaplarına yatırmadığını, dönem faturasında belirtilen borçları ya eksik olarak kurum hesaplarına yatırdığını yada hiç yatırmadığını,

müvekkili kurum hesaplarına yapılan tüm ödemelerin davacı firmanın borcundan mahsup edildiğini, müvekkili kurumun bakiye alacağının kaldığını, müvekkili kurum tarafından, davacı taraf defaatle uyarılmasına rağmen müvekkili kuruma olan borçlarını müvekkili kuruma ödemediğini, borçlu davacı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün..

Esas sayılı icra takip dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak borçlu tarafça takibe itiraz edilmiş daha sonra müvekkili kuruma olan borçlarını icra takibine itiraz ettikten sonra müvekkili kuruma haricen ödediğini, davacı tarafın müvekkili kuruma... kez ödeme yapmasının söz konusu olmadığını, mahkemece davanın kabulü kararı verilirken . .. Elektrik Enerji Top. Sat.

Ltd Şti tahsilat yetkisinin sözleşme ile verildiğini, sözleşmenin uzatmalar ile süresinin ..tarihine kadar uzatıldığını, ancak dava dışı .. .. Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti'nin sorumluluğunu yerine getirmediği iddiasıyla sözleşmesinin .. tarihinde feshedildiğini, davacı tarafın tüm ödemelerinin sözleşmenin feshi öncesi tarihleri taşıdığını, kaldı ki davacıya .. .. Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti. tahsilat yetkisini kaldırıldığına dair bir bildirimde bulunulmadığını, . ..

Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti vekili konumunda bulunduğunu, vekilin yetkisinin kaldırıldığını bilmeyen ve yıllardır bu firma ile tahakkuk, faturalandırma ve tahsilat konusunda muhatap olan davacının bu teamül gereği yaptığı ödemenin geçerli kabul edilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulü kararı verilmiş olup bu gerekçenin dahi müvekkili kurumun haklılığını davacı tarafın haksızlığını ortaya koyduğunu, davacı veya diğer sanayicilere ödemenin dava dışı . ...

Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti'ye yapılması yönünde herhangi bir ihbarın yada yazılı bildirimin yapılmadığını, davacı tarafa gönderilen faturaların tamamında ödemelerin .. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğünün .. numaralı İban numarasına yapılması gerektiği ihbar edilmiş olmasına rağmen hatalı ve yanılgılı değerlendirmelerle davacıya, . .. Elektrik Enerji Top. Sat.

Ltd Şti tahsilat yetkisini kaldırıldığına dair bir bildirim yapılmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı taraf ile dava dışı . .. Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti arasında nasıl bir ticari ilişkinin bulunduğunu, aralarında yapılan ödemelerin neye veya hangi amaçla yapıldığının tarafımızca bilinmesi mümkün olmadığı gibi dava dışı . ... Elektrik Enerji Top. Sat.

Ltd Şti yapıldığı iddia edilen ödemelerin dönem elektrik faturalarına istinaden yapıldığı yönünde herhangi bir açıklayıcı bilgi yada belge de bulunmadığını, müvekkili kurumun, elektrik borcuna ilişkin ödemelerin, müvekkili kurum dışında 3. Şahıslara yapılması yönünde ne davacı tarafa ne de diğer sanayicilere yönelik hiç bir zaman herhangi bir irade beyanı olmadığından ve sanayicilerin tamamına yakınının ödemelerini müvekkili kurumun bildirmiş olduğu hesap numaralarına yaptığı dikkate alındığında davacının dava dışı . ..

Elektrik Enerji Top. Sat. Ltd Şti'ye yapmış olduğu ödemelerin davacının elektrik borcuna istinaden yapıldığının kabul edilmesi hukukun temel ilkelerine, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine, EPDK kanununa ve .. kanuna aykırı olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK 353. maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır. Dava, elektrik enerjisi kullanımı nedeni ile tanzim edilen faturalara binaen davalıya yapılan mükerrer ödemenin iadesi ve oluşan munzam zararın tazminine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yargılama sırasında davacının mükerrer ödeme ve yersiz gecikme bedeli tahsil edilmesinden kaynaklanan maddi tazminat talebinin .. Kanunu'nun 122.

Maddesinde düzenlenen "aşkın zarar" niteliğinde olup aşkın zararın sözkonusu olabilmesi için öncelikle zarar talep edenin temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olması gerektiği, buna göre davacının temerrüt faizini aşan bir zararının olup olmadığı hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmadan aşkın zarar talebinin değerlendirilmesine olanak olmadığı yanı sıra davacının faiz talep etmeden doğrudan munzam zarar nedeniyle tazminat talep etmesinde hukuki yarar da bulunmadığı gerekçesiyle verilen kararın,

mahkemece dosyada bulunan delillerin takdirinde hata yapılmadan iddia ve savunma ile birlikte hukuka uygun şekilde değerlendirilmek suretiyle Dairemizce de benimsenen yasal ve hukuksal gerekçelere ve maddi delillere dayandırılarak verilmiş olduğu anlaşılmakla, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen karara yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan · .. · ¸e-imzalı Üye · .. · ¸e-imzalı Üye · .. · ¸e-imzalı Katip · .. · ¸e-imzalı