Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1413 K.2025/1360

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının.. tarihinde . .. sevk ve idaresindeki.. plaka sayılı araç içinde yolcu olarak bulunduğunu, aracın tek taraflı kaza yaptığını, meydana gelen kazada ağır şekilde yaralandığı, müvekkilinin kazanın oluşunda herhangi bir kusurunun olmadığını,.. plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçe ile sigortalı olduğunu,..esas sayılı dosyasından sakatlık tazminatı için dava açtıklarını, bu dosyadan alınan rapora göre davacının.. oranında malül olduğunu, iyileşme süresinin .. ay olduğunu, huzurdaki davayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla .. TL bakıcı gideri tazminatı için açtıklarını, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirkete usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE DAİREMİZ KARARLARI

1.İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararı:

Davanın kabulü ile .. TL bakıcı gideri tazminatının temerrüt tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

2. Dairemizin Kaldırma Kararı:

Davalı vekilinin istinafı üzerine dairemiz ... Sayılı ilamı ile, "Davacı tarafından . . sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı .. plakalı araç içerisinde yolcu olduğunu ve aracın tek taraflı yapmış olduğu trafik kazası neticesinde yaralandığını belirterek bakıcı giderine ilişkin zararın tazmini istenilmiştir. Davalı vekilince derdestlik itirazında bulunulmuş, mahkemece ..tarihli celsede .. Esas sayılı dosyasının konusu farklı olduğundan derdestlik itirazının reddine" karar verilerek işin esası incelenmiştir.

Derdestlik (Mülga) 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMUK)’nda ilk itiraz olarak düzenlendiği hâlde, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-(ı) maddesi ile dava şartı olarak kabul edilmiştir. Dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan koşullardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “kamu düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır.

Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. Dava şartları dava açılmasından hüküm verilmesine kadar var olmalıdır.

Dava şartlarının davanın açıldığı günde bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda, mahkemenin davayı mesmu (dinlenebilir) olmadığından reddetmesi gerekir. Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısı, hukukî korunma sürecini başlatmış olduğundan artık onun aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmamaktadır.

Bu nedenle daha önce açılmış ve hâlen görülmekte olan bir davanın, ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmasının hukukî olmadığı gerekçesi ile 6100 sayılı HMK’nın 114’üncü maddesi ile derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenleme ile derdestlik iddiası bir olumsuz dava şartı hâline getirilerek ilk itiraz olmaktan çıkarılmıştır.

Derdestliğin ilk koşulu, tarafları, konusu ve dava sebebi aynı olan bir davanın daha önce açılmış olmasıdır. İkinci koşulu ise, daha önce açılmış bulunan davanın hâlen görülmekte olması, kesin hükümle sonuçlanmamış olmasıdır. Bu iki koşulun birlikte bulunması hâlinde derdest bir davanın varlığı kabul edilmelidir.

Evrak kapsamının incelenmesinde, davacı vekilince.. tarihinde davalı sigorta şirketine sigortalı.. plakalı araçta yolcu olarak yaralanması nedeni ile davadan önce... Asliye Ticaret Mahkemesinin..Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, iş bu davada ise bakım gideri talep edildiği belirtilmiştir. Mahkemece derdestlik itirazının incelenmesi için .. tarihli celsenin 3 nolu ara kararı gereği .. Asliye Ticaret Mahkemesinin..

Esas sayılı dosyasındaki kusur ve maluliyet raporlarının celbine" karar verilmiş, dosya aslı yada UYAP suretlerinin istenilmediği görülmüştür... Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Esas sayılı dosyası ile ilgili dosya içerisinde bulunan dava dilekçesinin incelenmesinde davacı tarafça malul kaldığı ve kalacağa döneme ilişkin bakım giderinin talep edildiği görülmekle , söz konusu dosyanın istinaf incelemesi için dairemizin ..

Esasında kayıtlı olması nedeni ile dosya fiziken incelenmiş ve davacı vekilinin .. tarihli duruşmadaki beyanında " her nekadar tüm müvekkilleri için bakıcı gideri talep edilmiş ise de tüm müvekkilleri yönüyle açmış olduğu bakıcı gideri tazminatına yönelik davayı müracaata bıraktığını davayı bakıcı gideri yönünden takip etmeyeceğinin" belirtildiği ve mahkemece 3 nolu ara karar ile söz konusu talep ile ilgili olarak tefrik kararı verildiği görülmüştür.

Bu itibarla mahkemece derdestlik itirazı ile ilgili .. Asliye Ticaret Mahkemesinin..Esas sayılı dosyasının usulünce celp edilerek yeterince incelenmeksizin derdestlik hususunda karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Mahkemece evrak kapsamından ..

Asliye Ticaret Mahkemesinin ..Esas sayılı dosyasında davacı vekilince dava dilekçesinde açıkça bakıcı giderinin talep edilmesi ve sonrasında söz konusu talep ile ilgili olarak mahkemece dosyanın tefrikine karar verilmiş ve derdestliğin dava şartı olması nazara alınarak tefrik edilen dosya araştırılıp derdestlik hususunda olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılması gerekir.

Kabule göre de: Davalı vekilince raporlar arasında çelişkinin giderilmeden hüküm tesis edildiği, 9 aylık geçici iş göremezlik süresi için bakıcı gideri hesaplandığı belirtilerek istinaf itirazında bulunulmuştur.

Dosya içerisinde mevcut hükme dayanak teşkil eden ..tarihli heyet raporunun incelenmesinde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit işlemleri Yönetmeliği uyarınca meslekte kazanma gücünün kaybının ..iyileşme süresinin ..aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği, dosya içerisinde mevcut .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ..

Esas sayılı dosyasında aldırılan .. tarihli heyet raporunun ise yine Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit işlemleri Yönetmeliği uyarınca düzenlendiği ve meslekte kazanma gücünün kaybının..iyileşme süresinin 12 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği, bakıcı ihtiyacı için herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.

Bu itibarla davacı .. .. tarafından davalı sigorta şirketine karşı aynı kazaya ilişkin açılan iki ayrı tazminat davasında aynı yönetmelik uyarınca alınan iki ayrı rapor arasında açıkça çelişki olması nedeni ile raporlar arasındaki çelişkiyi giderir,

davacıya ait kaza nedeni ile tanzim edilmiş tüm tedavi evrakları ve dosya içerisinde bulunan tüm raporlarda irdelenerek davacının yaralanması nedeni ile bakıcıya ihtiyaç duyduğu dönemlerin denetime imkan verir şekilde belirlenerek rapor aldırılması ve sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken eksik ve dosya kapsamı ile çelişkili heyet raporuna itibar edilerek hüküm tesisi yerinde görülmemiştir." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

3.Kaldırma Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararı: Davanın açıldığı tarih olan 05.12.2017 tarihinde davacı . .. bakıcı giderine yönelik davası derdest olduğu, HMK'nın 114. maddesi uyarınca derdestliğin dava şartı olduğu, HMK'nın 115. maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı, davanın esasına girilmeden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında giderilmiş ise sırf bu sebepten dava usulden reddedilmeyeceği, Ancak somut olayda davalı tarafın derdestlik itirazında bulunduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece Mahkemesinin ilk vermiş olduğu karar İstinaf Mahkemesince derdestlik , yanlış yönetmeliklerin uygulanması ve eksik inceleme gibi nedenlerle kaldırıldığını, dosyanın aynı Mahkemenin yeni esasına kaydedildiğini ve benzer nedenlerle dava şartı noksanlığından reddedildiğini, eksik ve hatalı inceleme ile bu kararın verildiğini düşündüklerini ve bu nedenle de istinaf dilekçesi verme gereği hasıl olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk:

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları

3. Değerlendirme:

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasının, davacı tarafından bakıcı giderine ilişkin olarak açılan ... Ticaret Mahkemesi'nin..esas sayılı dosyasında, davacının bakıcı gideri talebinin tefrik edilerek mahkemenin.. esasını aldığı ve dosyanın halen kesinleşmemiş olduğunun anlaşılması karşısında ilk derece mahkemesince verilen hükümde usul ve yasaya aykırılık bulunmamış ve davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza · İ.S.