Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1525 K.2024/464

... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

İHBAR OLUNAN

1 -... - -... ...

İHBAR OLUNAN

2 -... - -... ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARARININ

TARİHİ :... YAZIM TARİHİ : ......

Davacı ve davalı vekilleri tarafından süresinde verilen dilekçeler ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... tarihinde müvekkili şirket nezdinde ...... ile sigortalı olan davalıya ait aracın park halindeki başka bir araca çarpması sonucunda müvekkilinin sulh olarak üçüncü kişilere ...... TL ödeme yaptığını, davalıya ait araç sürücüsünün kaza anında .... promil alkollü olduğunu, sürücü belgesine de daha evvel yine alkollü kullanımdan dolayı el konulduğunu, bu nedenlerle davalı araç sahibinin kusurundan dolayı müvekkili şirketin üçüncü kişilere ödediği .... TL tazminatın davalıdan yasal faiziyle birlikte rücuen tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın kiraya verildiğini, aracı kiralık alan kişinin bilgisi ve rızası dışında kaza yapan sürücü tarafından kaçırılarak olayın yaşandığını, bu nedenle...... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve davacı ... şirketinin sulh yoluna giderek ödeme yaptığını ancak eksik hususların var olması nedeniyle davanın neticelenmediğini, derdest olan bu davanın bekletici mesele yapılmasını ve ayrıca davanın......nde görülen davadaki kişilere de ihbar edilmesi gerektiğini, sigorta şirketinin gereken ödemeyi sulh yoluna giderek ödemesinden dolayı da müvekkilinin sorumluluğunun kalmadığını, bu nedenlerle öncelikle pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, aksi takdirde davanın esasına girilerek reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; "...Yapılan yargılama toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde eldeki davanın sigorta şirketi tarafından araç işletenine karşı açılan rücu davası olduğu, her ne kadar davalı ... davaya konu kazaya sebebiyet veren ....... plakalı aracın işleteni konumunda bulunsa da; davalı ... tarafından ... plakalı aracın dava dışı ...'a... tarihind....... günlük süre ile kiraya verildiği, davaya konu kazanın.... tarihinde meydana geldiği,

......günlük kira süresi dolmuş olmasına rağmen dava dışı ... tarafından davaya konu trafik kazasına sebebiyet veren aracın davalı tarafa teslim edilmediği bu şekilde taraflar arasındaki kira sözleşmesinin belirsiz süre ile uzatıldığı, . sayılı . . uyarınca da aracın uzun süreli kiracısının gerçek işleten olarak belirlendiğinin anlaşılması karşısında davalının eldeki davada husumetinin bulunmadığı değerlendirilerek davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BAM KALDIRMA KARARI

Mahkeme kararının istinaf edilmesi üzerine...... sayılı ilamı ile; "... işleten tanımı, . sayılı . . ...... maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. ... sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse .. uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır.

Eldeki davada, kira sözleşmesinin süresi sonunda aracın teslim edilmemesi üzerine sözleşmenin belirsiz hale geldiğine ilişkin gerekçesinin hatalı olduğu zira kira sözleşmesinin ..... tarihinden iki günlük olduğu ve iki günlük ücreti olan ... alındığının anlaşıldığı, kazanın ise süre bitiminden .....) gün sonra ..... tarihinde meydana geldiğinin anlaşıldığı yani kira sözleşmesinin kendiliğinden uzayıp süresiz hale gelmediği ve davalının işleten sıfatının ortadan kalkmadığı..." gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

V. KALDIRMA KARARI SONRASI VERİLEN KARAR

Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulü ile ... TL'nin.... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ve davalı vekilleri süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.......sayılı dosyasında yapılan hesaplamalara göre sulh yoluyla yapılan ödemenin .... TL olduğunu, yerel mahkemece aldırılan raporda ......TL hesaplandığını, raporlar arasında çelişki olduğunu, mahkemenin kısmen kabulü yönelik verdiği kararın hukuka uygun olmayacağını, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmek üzere mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkilinin aracı ...'a kiraya verdiğini, işleten sıfatının kiracıya ait olduğunu, kazanın münhasıran üçüncü kişi olan Alihan'ın ağır kusurundan dolayı meydana geldiğini, kiracı ...'ın bilgisi dışında aracın çalındığını ve kazanın böylece oluştuğunu, sigorta şirketinin....... sayılı bilirkişi raporuna itiraz etmediğini, dava sonucunu beklemeden sulh olarak ödeme yaptığını, yapılan ödemeden davalının sorumlu olmadığını, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1. Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesine göre ESASTAN REDDİNE.

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL’den, peşin alınan 59,30-TL’nin mahsubu ile bakiye 368,30-TL’nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına.

3. Davalı taraftan alınması gereken 16.895,00 TL istinaf karar ve ilam harcına peşin yatırılan 4.223,75 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile eksik kalan 12.671,25 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irad kaydına.

4. İstinaf masrafının tarafların üzerinde bırakılmasına.

5. Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına.

6. Gider avansından harcanmayan kısmın talep halinde ilgilisine iadesine.

7. Kararın kesin olması nedeniyle tebligatların ve harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına dair,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip B.Ş.