Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/769 K.2024/2811

: ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... ÜYE : .... ÜYE : ... KATİP : ....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ... NUMARASI : ...

DAVACILAR : 1-... VEKİLİ : Av.... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ..

DAVANIN KONUSU

Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat KARAR TARİHİ :.... KARAR YAZIM TARİHİ : ...

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve ilgili dosya dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davacının ........ arasında araç kredisi sözleşmesi yapıldığını, kullanılan krediye istinaden maliki.....İnşaat .... ada/parsel.... bağımsız bölüm mesken nitelikli taşınmaz ile maliki . .. olan,...., bağımsız bölüm mesken nitelikli taşınmaz olmak üzere iki adet taşınmaz üzerinde, davalı alacağının güvence altına alınması sebebiyle davalı lehine ipotek kurulduğunu, taşınmaz bilgileri yazılı ilk taşınmaz için ...

TL, taşınmaz bilgileri yazılı ikinci taşınmaz için de ... TL ipotek bedeli, davalı lehine olarak tapuda şerh edildiğini, taşınmazlar üzerinde ipotek tesis edilmiş olmasının yanında, davacı olan şirkete ....

TL tutarında teminat senedi imzalatıldığını, bono niteliğindeki senet, diğer davacı olan şirket maliki ve yetkilisi . .. tarafından da aval sıfatıyla imzalandığını, müvekkilinin . .. müdürü ve maliki olduğu ..... kefil olduğunu, davalı banka tarafından, davacı şirket verilen ...

TL bedelli senet ile, "borçlunun mal kaçırma tehlikesi" ve bankanın alacağının tehlikede olduğu gibi gerçeğe ve mantığa aykırı beyanlarla, ihtiyati haciz kararı alındığını, haksız ihtiyati haciz kararı alıp tatbik eden davalı aleyhine .. TL maddi, .. TL manevi tazminat ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalı......, borçlular aleyhine .... tarihinde......dosyası ile ihtiyati haciz kararını kesin hacze çevirdiklerini, borçlu tarafından .. tarihinde müvekkil bankaya olan borçların ödendiğini, davacıların tüm iddialarının yersiz ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, söz konusu iddiaları davacı sıfatını kazanmak için ortaya attıklarını, bu talep ve iddia açıkça hukuka aykırı olduğunu,

standart kredi sözleşmelerinin senetleri düzenleyen 21. maddesinde senetlerin borcun tahsili için verildiği taraflarca kabul edilmiş,......maddesinde ise vadesiz senetlere bankanın dilediği vadeyi koyarak işleme koyabileceğinin taraflarca kabul edildiğini, ...maddeleri gereğince, kambiyo senedine bağlı alacak ile ilgili ihtiyati haciz istenebilir, bu nedenle "alacağa konu bononun teminat bonosu olduğu" iddiasının da ihtiyati haciz kararına itiraz yargılaması sırasında incelemesi mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükme karşı davacılar vekili tarafından, rehinle temin edilmiş alacak hakkında alacaklının yasal olarak ihtiyati haciz talebinde bulunma hakkının olmadığının anlaşıldığı, mahkemece kurulan teori ile davanın herhangi bir alakasının olmadığı, davalı tarafa, rehinle temin edilmiş alacağa ilişkin ihtiyati haciz kararı alma hakkını veren bir yasanın bulunmadığı, davalı tarafın ihtiyati haciz talebinde bulunarak, ihtiyati haciz işlemini tatbik etmesinin hukuka aykırı olduğunun sabit olduğu ve kusuru ile eş değer şekilde tazminata mahkum edilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf yoluna başvurulmuştur.

Dava, haksız ihtiyati hacizden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

İhtiyati haciz, İİK.'nun 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, İİK.nun 257. maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgâhının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyatî haciz istenebileceği," "258. maddesinde.

"Alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeğe mecbur olduğu, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklının kanun yoluna başvurabileceği," hükmüne yer verilmiş, 265.maddesinde ise ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ve kanun yollarına başvuru düzenlenmiştir.

İİK’nın 257. maddesinde hem vadesi gelmiş hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Muaccel alacaklar için alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olması, müeccel (vadesi gelmemiş) alacaklar yönünden ise, borçlunun belli bir adresinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla hileli işlemlerde bulunması koşullarının varlığı halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği öngörülmüştür. Anılan maddede başkaca her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İcra ve İflâs Kanunu’nun 258. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması” yeterlidir. Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir.

Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. Diğer hukukî himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir.

İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2’nci maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukukî himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukukî himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir.

Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İİK.'nun 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası çerçevesinde ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.

Somut olayda; davacı taraf (borçlu) ise, ihtiyati haciz kararına konu alacağın rehinle teminat altına alınmış olduğunu kredi sözleşmesine dayanılarak tekerrür oluşturulacak şekilde ihtiyati haciz kararı alındığını ihtiyati haczin haksız ve hukuka aykırı olduğunu iddia etmiş ihtiyati haciz talep eden davalı alacaklı ise ihtiyate hacze ilişkin alacağın dayanağı olarak bonoya dayanmıştır. Davalı tarafından Davacılar hakkında .......sayılı dosyası ile yapılan kambiyo senetlerine mahsus takip talebinde ve ...... Esas sayılı dosyası ile yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takip taleplerinde; aynı borca ilişkin kombiyo senetlerine ilişkin ve ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip bulunduğuna dair şerhler yazılmış, tahsilde tekerrür etmemek kaydı düşülmüştür.

İhtiyati haczin dayanağı olan bononun, zorunlu unsurları içermesi nedeniyle kambiyo vasfı taşıdığı ve diğer davacı .......borçlunun bonoda avalist olarak yer aldığı, bono üzerinde teminat için verildiğine dair bir kayıt bulunmadığı, kaldı ki İİK'nun 45 ve 167. maddeleri gereğince, alacağın rehinle teminat altına alınmış olmasının kambiyo senetlerine mahsus takip yapmaya engel teşkil etmeyeceği anlaşılmakla bu durumda davacının yasadan kaynaklanan bir hakkını kullandığı, ihtiyati haciz talebinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı,

yasanın verdiği açık yetkinin kullanılmasının hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılarak haksız ihtiyati hacizden bahsetme imkanı bulunmadığından yerel mahkemece davanın reddine verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacılar vekilinin istinaf istemi yerinde değildir.

Bu durumda yapılan yargılamaya, toplanan delillere, dosya içeriğine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğrudur. Tüm bu nedenlerle HMK. 355. Maddesi ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olması, kamu düzenine aykırı bir durumun da tespit edilememesi karşısında davacılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi gerektiği gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

.... · Başkan · .. · ¸e-imzalıdır · . .. · Üye · .. · ¸e-imzalıdır · . . · Üye · . · ¸e-imzalıdır · . . · Katip · .. · ¸e-imzalıdır