Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2026/127 K.2026/993

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve ilgili dosya dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl dosyada;

Davacı vekili, davacının .. ilinde güneş enerjisi paneli üretimimi sektöründe öncü firmalardan olduğunu, .. tarihinde akşam . sıralarında davacının yan tarafında bulunan davalıya ait un fabrikasının buğday depolama silosunun patlaması sonucu davacı şirketin duvarlarının yıkıldığını, yıkılan duvarlar patlayan siloyla birlikte fabrika içerisinde bulunan üretim hattı makinalarının ve hammaddelerinin üzerine devrildiğini, bu nedenle davacıya ait iş yerinde meydana gelen hasarın tespiti ile ilgili olarak .Asliye Ticaret Mahkemesinin..değişik iş numaralı dosyasıyla .. tarihinde talepte bulunduklarını,

açmış oldukları delil tespit davasında mahkemece keşfe gidildiğini, ancak bilirkişilerin halen dosyaya rapor sunmadıklarını, davalımın da ...

Asliye Ticaret Mahkemesi Hâkimliği'nin ..değişik iş numaralı dosyayla meydana gelen kaza ile ilgili olarak tespit talebinde bulunduğunu, davalının kendi hasarlarının tespitinden sonra dosyaya talepte bulunarak müvekkilinin işyerinde meydana gelen hasarın tespiti talebinden vazgeçtiğini, meydana gelen bu olay nedeniyle müvekkiline ait işyerindeki bütün makinalarının makine hatlarının, bina, tesisatlarının hammaddelerinin zarar gördüğünü, makinelerin onarılma ihtimalinin olmadığını, bütün üretimin olay tarihinden itibaren durduğunu, müvekkilinin güneş enerjisi paneli üretiyor olmasından tam sezon başlangıcında bu olayın meydana geldiğini,

müvekkilinin tam kapasite çalışıyor olması nedeniyle müvekkilinin yapacağı iş karşılığında elde edeceği karlardan da yoksun kaldığını, davalının kendi kusurundan meydana gelen bu kaza nedeniyle müvekkilinin zararlarını karşılamadığını, yapılan arabuluculuk görüşmesinde anlaşamama tutanağının düzenlendiğini belirterek müvekkilinin zarar ziyanın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı . . vekili cevap dilekçesinde, davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, davacının dava dosyasına konu ettiği emtia ve taşınmazların mülkiyet hakkının ..

Anonim Şirketi'ne ait olduğunu, davacının davacılık sıfatının olmadığını, davacının anlattığı vakıalarda meydana gelen zararda müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, müvekkilinin basiretli bir tacirden beklendiği üzere ticari faaliyetlerinde gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, bu hususun aksini ispat edebilecek herhangi bir olay ve olgunun söz konusu olmadığını, davacının davaya konu ettiği olayın davalının öngöremeyeceği bir şekilde meydana geldiğini, davalının sorumluğunun bulunmadığını,

davacının yaptığı delil tespitinin davaya cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerden dolayı gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı Dosyasında;

Birleşen dosyada davacı . . vekili tarafından, davacı bankanın kredi borçlusu olan dava dışı .. bankaya olan borçlarını tasfiye etmek amacıyla .. tarihinde . . Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği bankaya devredilen taşınmazın yan tarafında bulunan davalı ..Sanayi ve ticaret A.Ş.'ne ait .. . buğday depolama silosunun patlaması sonucu duvarları yıkıldığını taşınmazın içerisinde bulunan makinelerin zarar gördüğünü, ciddi anlamda zarar gördüğünü, zararın karşılığı olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik .. TL maddi tazminatın olay tarihi olan .. tarihinden itibaren davalı şirketten avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu olayda davalı şirketin sorumluluğunun olmadığını, davacı makine ve teçhizatlarını koruyacak herhangi bir önlem almadığı gibi makinelerini komşu iş yerine çok yakın konumlandırarak minimum dikkat ve özeni dahi göstermediğini, ayrıca . . Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin üretim faaliyetlerinin tamamen durduğu iddiasının da gerçek dışı olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dairece tarafların istinaf istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş, .. Asliye Ticaret Mahkemesinin.. Esas sayılı asıl dava bakımından, davanın kısmen kabulü ile, .. TL hasardan kaynaklı tazminat ve .. TL kar kaybından kaynaklı tazminat olmak üzere toplam .. TL'nin ..

TL'lik kısmının dava tarihi olan .. tarihinden bakiye kısmının ise ıslah tarihi olan.. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı .. San ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine, Birleşen .. Asliye Tic. Mahkemesinin .. Esas sayılı birleşen dava bakımından, davanın kısmen kabulü ile, .. TL tazminatın ..

TL'lik kısmının dava tarihi ola.. tarihinden bakiye kısmının ise ıslah tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalından alınarak davacı .. A.Ş.'ye verilmesine karar verilmiştir.

Hükme karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı ..

Sanayi Ve Ticaret A.Ş vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece tazminat tutarlarını .. yılı kurlarıyla TL’ye sabitleyerek karar verdiğinden dava tarihinden karar tarihine kadar geçen süre içinde oluşan yüksek kur farkı tamamen göz ardı edilmiş ve davacının gerçek zararının çok altında bir miktarın hüküm altına alınmasına ve hak kaybı mağduriyetini oluşturduğu, bu karar, hem bozma ilamının gerekçesi ve amacıyla hem de .’nın yabancı para borçlarına ilişkin emredici hükümleriyle bağdaşmadığı,

ayrıca, zararın hangi para biriminde meydana gelmiş ise o para biriminden tazmin edilmesi gerektiğine dair yerleşik yargıtay içtihatlarına da açıkça aykırılık teşkil etttiği, her ne kadar ilk derece mahkemesi bozma kararına şeklen uyma iradesi göstermiş ise de, bozma gerekçesi kapsamında yapılması gereken maddi ve hukuki değerlendirmeler hatalı biçimde uygulanmış; davacının döviz cinsinden doğan zararının tl’ye çevrilerek hüküm altına alınması suretiyle zararın tam giderilmesi ilkesinin ihlal edildiği,

bu nedenle hükmün kaldırılmasını ve davacı lehine hükmedilecek tazminat tutarının yabancı para üzerinden tesis edilmesini kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Birleşen davada Davacı .. Bankası A.Ş vekili istinaf dilekçesinde, davacı bankanın huzurdaki davadaki alacak talebi ıslah dilekçesi ile TL üzerinden sunulduğu ve mahkemece bu doğrultuda 3.039.319.93TL üzerinden davamızın kabulüne karar verildiği ..Hukuk Dairesi'nin .. tarihli kararında asıl dosya davacısının yabancı para birimi üzerinden talepte bulunamayacağı belirtilmiş iken davacı banka alacağının da bu kapsamda değerlendirilerek davacı lehine oluşan usuli müktesep hak gözardı edildiği, bankanın alacağının .. TL.den .. düşürülmüş olması hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Hükme karşı davalı .. Sanayi ve Ticaret A.Ş vekili tarafından, davaya konu makine ve ekipmanlarının mülkiyeti konusunda dosyanın iki davacısı arasında yargıya intikal etmiş ve ... Asliye Hukuk Mahkemesi .. Esas sayılı davasında derdest bulunan mülkiyet hakkına ilişkin ihtilafın çözülmediği, davacılardan ..

A.Ş tarafından Türk Lirası üzerinden açılan davaya .. üzerinden karar verildiği, davaya konu makine ve ekipmanları tamir edilmiş ve çalışır duruma getirilmiş olması ve bilirkişi raporunda gerçek zararın ancak tarafların ticari defter ve fatura kayıtları üzerinde yapılacak inceleme sonunda tespit edileceğinin belirtilmiş olmasına rağmen, mahkeme tarafından bu husus göz ardı edilerek sadece dosya içerisinde mevcut hiçbir hukuki değeri olmayan fiyat teklifleri üzerinden değerlendirme yapılarak bu fiyat teklifleri üzerinden davanın kabulüne karar verildiği,

her iki davacı tarafından da davalar ıslah edilirken, yabancı para birimi kurları bakımından kazanın meydana geldiği tarihteki merkez bankası kur fiyatları esas alınması gerekirken ıslah tarihlerindeki kur fiyatlarının esas alınmasının da hakkaniyete aykırı olduğu, mahkemece yanılgılı değerlendirme neticesinde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Asıl ve birleşen dava; TBK 69. maddesi kapsamında yapı malikinin sorumluluğundan kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6098 Sayılı TBK'nın 49 uncu maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.Aynı Kanunun 50/1. fıkra gereğince zarar gören de zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla yükümlüdür.

Kusursuz zorumluluk türlerinden olan olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı TBK'nun 69 maddesi gereğince bir binanın veya yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden dolayı oluşan zararı gidermekle yükümlüdür.

Yargıtay kararlarında, öğretide bina ve yapı malikinin sorumluluğunun objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan "ağırlaştırılmış" "olağan sebep sorumluluğu" olarak isimlendirilen bir kusursuz sorumluluk halidir. Zarar ile özen eksikliği arasında uygun nedensellik bağının sorumluluk için yeterli olup özel hukuk sorumluluğu bakımından her zaman kusur unsurlarının bulunması zorunlu değildir. Bu gibi durumlarda kusur aranmayacaktır. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.

Somut olayda; .. tarihinde davalıya ait un fabrikasının buğday depolama silosunun patlaması sonucu asıl ve birleşen davada davacılara ait güneş enerjisi paneli üretim fabrikası içerisinde bulunan üretim hattı makinalarının ve hammaddelerinin üzerine devrilmesi sonucu oluşan zararın ve kay kaybının tazmini istemiyle eldeki asıl ve birleşen davanın açıldığı, yerel mahkemenin gerekçeli kararında da belirtildiği üzere davalının ruhsatsız olduğu tespit edilen buğday silosunun devrilmesi neticesinde zararın meydana gelmiş olduğu, zarar ile davalının silosunun devrilmesi arasında uygun illiyet bağı mevcut olduğu,

illiyet bağını kesen bir sebep görülmediği ve davalının TBK'nın 69. madde hükmü gereği yapı malikinin sorumluluğu kapsamında davacıların oluşan zararından sorumlu olduğu, yine asıl ve birleşen davada davacılar arasındaki sözleşmeyi bir vefa sözleşmesi olarak nitelendirmişse de taraflar arasındaki anlaşmanın inanç sözleşmesine dayalı temlik olarak nitelendirilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı, sözleşmeye göre asıl dava davacısı ..

Enerji ve Sanayi A.Ş. tarafından birleşen dava davacısı . .. A.Ş.'ne temlik olunan makine ve ekipman ve malzemelerin sözleşme ekinde açık olarak yer aldığı, eldeki dosyada ve celbedilen değişik iş tespit dosyasında bilirkişilerce bu sözleşme gözetilerek zarar gören makine ve malzemeler doğrultusunda davacı tarafların zarar ve varsa kazanç kaybının ayrı ayrı belirlendiği, zarar hesabında bir mükerrerlik bulunmadığı diğer taraftan .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..

Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan dava da taraflar arasındaki sözleşmesi uyarınca ikame edilmiş bir dava olup taraflar arasındaki iç ilişkiye yönelik bir uyuşmazlık niteliğinde olduğundan eldeki davanın konusu ile ilgisi bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin..

Esas Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğine dair istinaf itirazının yerinde olmadığı, yine birleşen dava davacısının bilirkişi raporunda eksik ve hatalı hesaplama yapıldığına dair istinaf itirazlarının bilirkişi ek raporunda karşılanmış olduğu mahkemece hükme esas alınan rapor ve ek raporun raporunun dosya kapsamına uygun detaylı, denetime elverişli ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu görülmekle yerinde bulunmadığı,

Dairemizce verilen Kaldırma ilamından sonra Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,

Asıl dosya yönünden, somut olayda asıl davada davacı .. Enerji ve Sanayi A.Ş. Dava dilekçesinde zarar ve kazanç kaybı olarak TL cinsinden talepte bulunmuş olup artık seçimlik hakkını ülke para birimi olan TL'den yana kullandığı, ıslahla bu tercihinden dönerek borcun yabancı para üzerinden tahsilini de talep edemeyeceği gözetilerek davacının zararı hesap edilirken.. tarihli bilirkişi heyeti raporunda belirlenen .. TL'ye .. USD'nin olay tarihi olan .. tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru karşılığı hesap edilerek .... TL eklenerek davacının davaya konu olay sebebi ile meydana gelen toplam zararının .. TL olduğu tespit edilmiş, ayrıca davacının .. TL kar kaybı olduğu anlaşıldığından davanın .. TL yönünden kabulüne,

Birleşen dosya yönünden, davacının zararının, haksız fiil tarihinde ve memleket parası üzerinden gerçekleştiğinin kabulü ile olay günündeki yabancı para üzerinden saptanan zararın Türk parasına çevrilmesi suretiyle hüküm kurulabileceği davacının zararı hesap edilirken .. tarihli bilirkişi heyeti raporunda belirlenen .. TL'ye .. USD'nin olay tarihi olan .. tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru karşılığı hesap edilerek .. Euro'nun olay tarihi olan .. tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru karşılığı hesap edilerek .... TL eklenerek davanın .. TL yönünden kabulüne karar verilmiş olduğu,

Sonuç İtibariyle; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usuli işlemlerin kanuna uygun şekilde yapılarak, aşamalarda ileri sürülen iddia ve cevapların denetimi sağlayacak biçimde eksiksiz sergilenip, hükme esas alınan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve özellikle; dairemiz kaldırma kararına uygun yargılama yapılıp, taraflarca istinaf konusu yapılan hususların kaldırma kararıyla birlikte kesinleşen yönlere ilişkin olduğunun anlaşılmasına göre; asıl ve birleşen davalarda davacılar vekillerinin ve davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiş ve başvurunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

06/04/2026 Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır