İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/924 K.2024/333

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı vekilince yasal süre içerisinde istinaf edilmiş olmakla Dairemizce HMK'nın 353. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " müvekkilinin maliki olduğu İstanbul İli, Amavutköy İlçesi ... mahallesi ... pafta ... parselde kayıtlı 152 m2 arsa vasfındaki taşınmazı 03/06/2009 tarihinde dava dışı Müflis ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne olan borcunun teminatı olarak davalı müflis ... San. Ve Tic.

A.ş.'ye devrettiği, müvekkilinin dava dışı ...'ye olan borçlarının yapılandırılması borcun tasfiyesi ve davalı şirkete devretmiş olduğu taşınmazın müvekkiline iadesi hususlarında taraflar arasında 20/12/2011 tarihli protokol düzenlendiği, düzenlenen protokole göre müvekkilinin dava dışı ...'ye borcunun 79.500,00-TL olduğu hususunda taraflar arasında mutabık olduğu ve mutabık kalınan tutarın müvekkilince 31/09/2012 tarihine kadar dava dışı ...'ye ödeneceğinin kararlaştırıldığı, müvekkilinin protokol gereğince 20.000,00-TL dava dışı ...’ye ...

Bankası Hadımköy şubesinin ... nolu hesabına havale ettiği, bu ödemeden sonra bakiye borç olan 59.500-TL'nin ise 20/12/2011 tarihli protokole eklenen çekler ile dava dışı ...'ye ödendiği, müvekkilinin protokol gereğinin kendi edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiği, taraflarca akdedilen protokolde protokol şartları başlığının 3.4.

Maddesinde "... sözleşme konusu borcun tasfiyesi amacıyla ...'ye verilen çeklerin tamamının ödenmesinden sonra ekte tapu sureti verilen mülkü borçluya iade edecek- devredecektir.

Devir masrafları ve oluşmuş ve oluşacak her türlü vergi resim ve harç borçlu tarafından karşılanacaktır." şartının bulunduğu, müvekkilinin 20/12/2011 tarihli akdedilen protokol gereğince edimlerini eksiksiz olarak ve süresi dahilinde yerine getirmiş olmasına rağmen davalı ... müvekkilinin dava dışı ...'ye olan borçlarının teminatı olarak devaldığı taşınmazı müvekkiline iade etmediği, bu sebeple davalı üzerine kayıtlı İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, ...

Mahallesi ... pafta, ... parselde kayıtlı 152 m2 arsa vasfındaki taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkilinin adına tescil edilmesini ve davalının borç ve yükümlülüklerinden kaynaklı taşınmaz üzerindeki takyidatların kaldırılmasını talep ve dava etmiştir. " Davalı İflas masasına izafeten iflas idaresi vekili cevap dilekçesinde özetle: "Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/154 Esas sayılı dosyasından 19.12.2013 tarihinden geçerli olmak üzere iflasına karar verilen müflis ...

Ticaret A.ş. hakkındaki iflas tasfiyesi iflas müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yürütüldüğünü, davacı ile davalı olarak gösterilen 3.şahıs müflis ... Ticaret A.ş. Ve Yine İflas Eden ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. ile davacı arasında imzalanan protokol kapsamında borçların ödendiğinden bahisle teminat olarak ... Ticaret A.ş. ‘ne devri yapılan İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, ... Mahallesi ... pafta, ...

Parselde kayıtlı 152 m2 miktarlı arsa vasıflı taşınmazın tapu kaydının iptali ve davacı adına tescili talep edildiğini, davalı olarak gösterilen ...

Ticaret A.ş. hakkında iflas kararı verilmiş ve tasfiyesine başlanıldığını, dava konusu edilen taşınmaz kaydına iflas kararı ile birlikte iflas şerhi konulduğunu, dava konusu edilen taşınmaz ile ilgili olarak taraflar arasında yapılan protokole iflas dosyasında rastlanmadığı gibi, bu protokolle ilgili tapu kaydında her hangi bir şerh bulunmadığını, Tapu kaydına da söz konusu taşınmazın yapılan protokol çerçevesinde teminat karşılığı ve porokol kapsamında ödemelerin zamanında yapılması halinde tekrardan iade edileceğine dair bir şerhe tapu kaydında rastlanmadığını,

kaldı ki borcun çekler ile ödeneceği belirtilerek çeklerin verildiği belirtilmiş ise de; çeklerin kime verildiği, çeklerin ödendiğine dair bir kayıt ibraz edilmediğini, belirtilen sebepler gözönüne alınarak davanın reddini " talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin Kararının Özeti: İlk Derece Mahkemesince.

Açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkemelerinin görevsizliğine, görevli ve yetkili mahkemenin Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiği görülmüştür.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili süresinde vermiş olduğu istinaf başvuru dilekçesi ile; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/772 esas 2021/1049 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve talepleri doğrultusunda davaya kayıt kabul davası olarak, Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Dava,Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi'nce, davanın usulden reddine karar verilmiştir.Karar, davalı vekili tarafından usul ve esas yönünden istinaf edilmiştir. HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.

Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Örneğin hem husumet hem görev itirazı varsa mahkeme öncelikle görevli olup olmadığını incelemelidir. Yine bir davada yetki ve görev itirazları birleştiği takdirde öncelikle görev meselesinin çözülmesi gerekir. Çünkü, yetkisizliğe ilişkin itirazı halledecek olan mahkeme, HUMK m.191' e göre esas davayı görmeye yetkili olan mahkemedir.

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, mahkeme, görevsiz olduğu kanısına varırsa görevsizlik kararı vermekle yetinmelidir; aynı zamanda hem yetkisizlik hem görevsizlik kararı veremez. Somut olaya gelince; taraflar arasındaki dava tapu iptal ve tescil istemlidir. Bu nedenle, davaya Asliye Hukuk Mahkemesi'nde bakılması gerekmektedir.

Ancak, mahkemece sadece görevsizlik kararı vermekle yetinilmesi gerekirken, taşınmazın bulunduğu yer olan GOP Asliye Hukuk Mahkemesi'nin davaya bakması gerekeceği belirtilmek suretiyle hem görevsizlik hem de yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, kaldırmayı gerektirmiştir.

(Yargıtay 3. HD'nin 2015/5427 e 2016/2394 k sayılı ilamı da bu yöndedir) Hal böyle olunca, mahkemece; yukarıdaki açıklamalar gözetilerek önce görev itirazı değerlendirilerek yetki itirazının görevli mahkemede değerlendirilmesi gerektiği hususu dikkate alınarak hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş kararı kaldırmayı gerektirmiştir. Bu sebeple davalının istinaf istemi yerindedir.

Davalının tedbire yönelik istinaf talebine gelince; davacının tapu iptal ve tescil isteği ile işbu davayı açtıkları, dava konusu taşınmazların aynının ihtilaflı olduğu, mahkemece henüz delillerin toplanmadığı anlaşılmakla, mahkemece işbu aşamada ihtiyati tedbir kararı verilmiş olmasında hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Durum ve koşulların değişmesi halinde ihtiyati tedbir kararın yeniden değerlendirilebileceği ve kaldırılabileceği de imkan dahilindedir.

İşbu nedenle tedbire itiraz yönünden davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/(1).a.3 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.