İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2017/484 K.2018/15

Zayi belgesi verilmesi isteminin reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ; Müvekkili şirketin 2012 yılına ait vergi fatura ve defterlerinin incelenmesi içi söz konusu defterlerini Halkalı Vergi Dairesi'ne götürdüğünü, Vergi Dairesinde inceleme yapılmadan önce müvekkilinin yevmiye defterinin 10.001-12.500 numaralı sayfalarının eksik olduğunu fark ettiğini ve bu durumun Vergi Dairesince de tespit edildiğini, müvekkili şirketin ilgili sayfaları inceleme için Vergi Dairesine götürürken defterlerin çok fazla olmasından dolayı taşınma esnasında kaybolmuş olabileceğini düşündüğünden hemen gazeteye ilgili sayfalar için aynı gün zayi ilanı verdiğini, davanın kabulü ile yevmiye defterinin 10.001-12.500 numaralı sayfaların zayi nedeni ile iptal edildiğine dair müvekkiline zayi vesikası verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının kanunen saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerinin gerçekleşen yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucunda zayi olduğunu ispat edemediği gibi özenle saklamasına rağmen kanunda belirtilen hallerle sınırlı olmak üzere bu hallerden biri sebebiyle zayi olduğu iddiasını ispat edemediğinden talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden davacı vekili, müvekkili olduğu şirketin 2012 yılına ait fatura ve defterlerinin incelenmesi için söz konusu defterlerini Halkalı Vergi Dairesine götürdüğünü, vergi dairesinde inceleme yapılmadan önce müvekkilin Bakırköy ...Noterliği tarafından ... tarihinde onaylanan ... yevmiye numaralı 2012 yılı yevmiye defterinin 10.001-12.500 numaralı sayfalarının eksik olduğunu fark ettiğini ve durumun vergi dairesince de tespit edildiğini,

müvekkil şirket ilgili sayfaları inceleme için vergi dairesine götürürken defterlerin çok fazla olmasından dolayı taşınma esnasında kaybolmuş olabileceğini düşündüğünden hemen gazeteye ilgili sayfaları inceleme için aynı gün zayi ilanı verdiğini, zayi ilanının mahkemeye ibraz edildiğini, ancak ilk derece mahkemesinin delillerini görmezden gelerek karar verdiğini mahkeme kararının kaldırmasını ve zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin zıyaı halinde;tacir 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi uyarınca işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Ancak zıyaın, saklamakla yükümlü olunan defter ve belgelere ilişkin olması ve bu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmesi gerekir. Ayrıca bu yöndeki talebin de zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede yapılması gerekir. Diğer yandan tacirin, ticari belgelerini özenle saklama mecburiyeti vardır.

Somut olaydaki talep ve beyana göre davacı taraf Vergi Dairesine götürürken defterlerin çok fazla olmasından dolayı taşınma esnasında kaybolmuş olabileceğini beyan etmiş ise de;zayi sebebi dikkate alındığında zayi olayı kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmiş ise de davacı tarafça ziyaın yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle meydana geldiği, iddia ve ispat edilmemiştir.

Sonuç olarak davacının zayi olduğunu öne sürdüğü yevmiye defteri sayfalarının zayi nedenine ilişkin gösterilen sebeb kanunda yazılı mücbir sebeb hallerine girecek bir sebeb bulunmadığı ,tacir ticari defter ve kayıtlarını vergi dairesine götürür iken de kaybını engelleyecek önlemleri almakla yükümlü bulunduğu ,zayi ilanı verilmesinin mevcut delillerin değerlendirilmesinde bir etkisi olmadığı ,önlemez bir sebebin varlığının iddia ve ispat edilemediği sonucuna varılmakla;İlk Derece Mahkemesinin delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik olmadığı ,ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.