İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2017/545 K.2018/110

Taraflar arasında görülen dava neticesinde davalı ... Lojistik..ltd.şti yönündeki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı .... Gıda... A.Ş arasında bu şirketin 16 parçadan oluşan makinesinin Hollanda'dan Yozgat'a nakliyesi konusunda 20/07/2009 tarihinde taşıma sözleşmesi yapıldığını, emtianın sözleşme gereğince Hollanda'dan 18/08/2009 tarihinde Ambarlı limanına getirildiğini, emtianın Ambarlı limanından Yozgat'a nakliyesinin davalı ... Lojistik ..... Dış Tic Ltd Şti tarafından yapılması konusunda anlaşıldığını, davalı ...

Lojistik'in taşıma işini diğer davalı ...San ve Tic. Ltd. Şti aracılığı ile yaptırdığını, eşyanın diğer davalı ... ..'in kullandığı ....plakalı araçta taşınması sırasında 20/08/2009 tarihinde hasar gördüğünü, davalı ..

AŞ arasında taşınan emtia ile ilgili taşıma sigorta sözleşmesi bulunduğunu, bu sigorta sözleşmesi tarafından gönderilen exper tarafından yapılan incelemede, geçilen köprünün yüksekliğinin 4.30 olmasına karşı aracın makineyle birlikte yüksekliğinin 4.35 olması nedeniyle hasarın meydana geldiğinin tespit edildiğini, makine üreticisi tarafından yapılan tespitte 136.400-euro onarım bedelinin bulunduğunun belirlendiğini, Boğazlıyan Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 2009/26 D.İş sayılı dosyasında yapılan tespitte ise onarım bedelinin 45.000-TL olduğunun tespit edildiğini,

dava dışı ...Sigorta A.Ş tarafından poliçe nedeniyle 223.776-TL ödeme yapıldığını ve ödenen bu bedelin tahsili için müvekkilinin de aralarında bulunduğu davalılara karşı Bakırköy 7 ATM'nin 2010/779 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, açılan davada aralarında protokol yaparak 120.000-TL ödeme yaparak sigortadan alacağı temlik aldığını sigorta şirketine ödemiş oldukları 120.000-TL nin davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ... vekili, TTK 787 maddesi gereğince davanın birinci veya sonuncu taşıyıcı aleyhine açılması gerektiğini hasarın 20/08/2009 tarihinde meydana geldiği dikkate alındığında zamanaşımının gerçekleştiğini, esas yönünden ise hasar miktarının Boğazlıyan sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/26 D.İş sayılı dosyasından 45.000-TL olarak tespit edildiğini, davacının talebi ile bu bedel arasında fahiş fark olduğunu, ayrıca taşımada kusur ve hasar bedelinin tespit edilmediğini, haricen yapılan ödemenin rücuen tahsilini de kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2-Davalı ... vekili beyanında, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin sigorta sözleşmesi bulunması nedeniyle davanın ihbarını talep etmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3-Davalı ... Nak....San ve Tic. Ltd. Şti adına tasfiye memuru beyanında özetle; davalı şirketin tasfiyesi tamamlanarak, sicilden terkin edildiğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının, dava dışı sigortalıya ait makine emtiasının taşınmasını üstlendiği, Ambarlı Limanına inen emtianın Yozgat'a taşınması hususunda ......Ltd Şti ile sözleşme yapıldığı, fiili taşımayı ... Uluslararası ... Ltd. Şti'nin üstlendiği, bu şirket adına da davalı ...'in kullandığı .... plakalı araçla emtianın nakliyesi sırasında hasar oluştuğu kabul edilmiştir.

Davalı . ..Ltd. Şti'nin Ticaret Sicilinden terkin edildiği belirlenerek ihyası için 26/02/2015 tarihinde kesin süre verilmesine rağmen, ihya hususunda dava açılmamış olması nedeniyle bu davalıya karşı açılan davanın usulden reddine , Davalı ...'e hakkındaki davadan feragat edilmesi nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Taşıma sözleşmesi ve hasarın meydana geldiği 20/08/2009 tarihi itibariyle yürürlükte olan 6762 TTK'nın 767 maddesi esas alınarak dava konusu emtianın 20/08/2009 tarihinde Boğazlıyan adresinde alıcıya teslim edildiği, teslim tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra davanın 20/11/2012 tarihinde açıldığı, teslim tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde davanın açılmadığı, davalı tarafın süresinde zamanaşımı itirazında bulunduğu davalı ... Lojistik Petrol Ürünleri İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi yönünden açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı .. Nak ve Tic. Ltd. Vekili, emtiayı sigortalayan ..Sigortanın davacının da aralarında bulunduğu taşıyıcılar aleyhine Bakırköy 3 ATM'nin 2010/176 sayılı dosyasında 01/07/2010 tarihinde dava açtığını, kendilerinin bu davada davacıyla yapmış oldukları protokol dahilinde son ödemeyi 24/08/2012 tarihinde yaptıklarını ve davayı da 20/11/2012 tarihinde açtıklarını belirterek davanın zamanaşımına uğramadığını öne sürerek davanın kabulüne karar verilmesini etmiştir.

GEREKÇE

Mahkemece karar başlığında dava tarihi 02/03/2015 yazılı ise de dava tarihinin 20/11/2012 olduğu ve ilk olarak Bakırköy 9 ATM'nin 2012/612 sayılı dosyasında açıldığı , Bakırköy 7 ATM'nin 2011/779(3 ATM 2010 /779 ) sayılı dosyası ile birleştirildiği, birleştirilen dosyanın Bakırköy 17 ATM'nin 2013/113,son olarak Bakırköy 2 ATM'nin 2014/716 sayılı dosyasına dönüştüğü 26.2.2015 tarihinde davacının ödemesi nedeniyle konusuz kaldığından bahisle 26.2.2015 tarihinde hüküm verildiği;Elde ki dava dosyasının ise 26.2.2015 tarihli karar oturumunda tefrik kararı verildiği ve incelenen dava esasını aldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu taşınan emtianın Hollanda'dan Yozgat'a taşınması konusunda davacının taşıyan olduğu 20/07/2009 tarihli sözleşme bulunmaktadır. İstanbul Ambarlı limanından 'dan Yozgat'a yapılacak yurtiçi karayolu taşımasına ilişkin davalı ... Lojistik Ltd. Firmasının davacı adına düzenlediği 20/08/2009 tarihli fatura ve ekindeki yazışmalardan davalı ... firmasının alt taşıyıcı olarak taşımayı üstlendiği ,fiili taşıyanın ise ... firması olduğu teslim ve taşıma irsaliye belgelerinde yazılı olup ,taşınan emtia 20/08/2009 tarihinde hasarlanmış olarak alıcısına teslim edildiği tutanaktan anlaşılmaktadır.

Dava sonuç itibariyle asıl taşıyıcı davacı ile alt taşıyıcılar arasında ki TTK’nın 787/2. maddesine dayalı rücu davası olup, TTK’nın 787/2 maddesine göre bir taşıyıcının diğer bir taşıyıcı aleyhine rücu davası açabilmesi için davacı taşıyıcının ziyaa veya hasara uğrayan mal sahibine veya gönderilene malın bedelini ödemesi veya bu yüzden kendisi aleyhine dava açılmış olmasının gerektiği, bu husus aktif dava ehliyetinin bir şartı olduğundan mahkemece resen nazara alınması gerektiği,

somut olayda davacı taşıyana karşı Bakırköy 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014 /716 esas sayılı dosyasında dava açıldığı ve mal sahibine ödeme yapan sigorta şirketinin açtığı rücu davasından sonra anlaşma neticesinde davalının hasar nedeniyle sigortalının halefine 120.000-TL ödemeye ilişkin son taksitin 24/08/2012 tarihinde ödendiği ve eldeki davanın da 20/11/2012 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

TTK 787/2 maddesinde zamanaşımı başlangıcı hususunda bir açıklık yok ise de rücu davası açma hakkı aleyhe dava açılması veya ödeme yapılmış olması şartına bağlandığına göre bu koşullar gerçekleşmeden dava açma hakkı doğmadığından zamanaşımının işlemeye başladığı kabul edilemez. Dava açılmadan veya ödeme yapmadan davacının dava açma hakkı olmayacağından,elde ki davada ödenen bedelin rücusu istenildiğinden ödeme tarihinden itibaren zamanaşımının işlemeye başladığı kabul edilmesi gerekmekte olup ;dava tarihi itibariyle 1 yıllık zamanaşımı süresi dolmamış olup ,İlk Derece Mahkemesinin zamanaşımı başlangıcını malın teslim tarihinden itibaren başladığının kabulü yerinde görülmemiş olup,davacı vekilinin ......ltd.şti bakımından hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde bulunmaktadır.

Öte yandan bu hususta CMR 39.4.

Maddesinde de açık hüküm mevcut olup ; taşımacılar arasındaki davalarda madde 32 hükümleri uygulanır.Bununla beraber ,zamanaşımı ya bu anlaşma gereğince ödenmesi gereken tazminatın miktarını tayin eden son mahkeme kararı tarihinden yahut da böyle bir karar yoksa ödeme tarihinden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.Somut olayda ödeme tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi gerçekleşmediğinden davalının zamanaşımı def'inin reddi ile davanın esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması kanuna ve dosya içeriğine uygun değildir.

Bu nedenle istinaf olunan hükmün 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-4 kapsamında diğer dava şartlarına aykırı şekilde verildiği kabul edilerek kaldırılmasına ,dosyanın kararı veren mahkemeye iadesi gerekmektedir.davalılar ... ve ... Uluslararası Nak ve Kont. Taş. San Tic. Ltd. Şti ne yönelik olarak hüküm istinaf edilmediğinden bu davalılar hakkında herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmiştir.