İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1060 K.2019/1579

Davanın kısmen kabulune ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin bürosuna hırsız girdiğini, bürodan çelik kasanın çalındığını ve bu hırsızlık sonucunda çelik kasadaki çok sayıda evrakın da çalındığını, kasadaki 17 adet bono ve 3 adet çekin çalınması nedeniyle müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından ödemeden men yasağı kararı verilmesini ve bonolar ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ödemeden men yasağı kararı için ilgili bankaya müzekkere yazıldığı, ... Bankasının 06/06/2017 tarihli cevabi yazısı ile ise çeklerin dava dışı 3. kişilerce takasa sunulduğu anlaşıldığından bu çekler yönünden zayii olgusu konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,davacı tarafa istirdat davası açması için 2 haftalık süre verilmesine,Bonolar yönünden ise Türk Ticaret Kanunun 761. maddesine uygun olarak aynı yasanın 762. maddesi hükmünde öngörülen gazetede üç defa ilan yapıldığı, T.T.K.’nun 764. maddesi uyarınca üç aylık süresi içinde ilanı yapılan ve dava konusu bonolar, üçüncü şahıslarca mahkemeye sunulmadığı, davacı tarafça, kapsamı hakkında bilgi verilen bonoların belirlenip, ilan olunan süresi içinde mahkemeye sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin avukat olup, icra dairelerinin kasa yetersizliği gerekçesi ile kaşe basıp avukata iade ettiğini, ofiste yaşanan kasa hırsızlığı nedeni ile ofisteki müvekkillerine ait tüm çek ve senetler zayi olduğunu, bankanın cevabi yazılarında çeklerin banka sorumluluklarının alınıp ... iade edildiğini belirttiğini, ... vekili ise avukat olan müvekkili olduğunu, dolayısı ile Sayın Mahkemenin gerekçesinde belirttiği ... 3. şahıs olmadığını ve icra takibine konu edilen bu çeklerin avukat olan müvekkili elinde iken çalındığından zayi olduğunu ve iptallerine karar verilmesi gerektiğini, kararın çekler yönünden, konusuz kalma gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığı şeklinde verilen kısmın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle bono ve çek iptali isteğine ilişkindir.Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davaya konu bonoların iptaline,çeklerin ise ibraz edilmesi nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli,

istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Y11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K) Davaya konu çekler 11.05.2017 dava tarihinden önce 2016 yılında ibraz edildikten sonra davacının iradesi dışında elinden çıktığı ve verilen süre içerisinde mahkemeye sunulmadığı ,bu konuda beyanda bulunan olmadığı ve ilk ilanın 10.08.2017 tarihinde yapıldığı ,

çeklerin zayii edildiği konusunda yasal koşullarının oluştuğu gözetilerek mahkemce bu çekler yönündün davanın kabulü yerine yanılğılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Kabule göre de mahkemece çekin ibraz edildiğinin tespit edilmesi ve çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına,

açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde karar verilmesi hususu gözetilmeden karar verilmesi doğru bulunmamış; bununla birlikte dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353(1)b-2 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davaya konu çeklerin iptaline karar verilmiştir.

19/12/2019