İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1266 K.2020/401

Davanın reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 28.07.2011 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile kiraladığı daha sonra mülkiyeti müvekkili üzerine geçen 2002 model paletli ekskavatörün davalı nezdinde 05.08.2014-05.08.2015 tarihlerini kapsayacak şekilde Hareketli Makineler Makine Kırılması ve Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, makinenin 10.03.2015 tarihinde çalışma esnasında arızalandığını ve çalışmasının durdurularak tutanak düzenlendiğini, sigorta şirketine aynı gün ihbar edildiğini, ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, daha sonra tamir ettirildiğini, davalı tarafından hasar bedelinin ödeneceği söylenerek müvekkilinin uzun süre oyalandığını,

daha sonra servise ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, 106.742-TL tamir masrafının müvekkilince ödendiğini, makinenin bakımlarının anlaşmalı olduğu servise düzenli olarak yaptırıldığını ve hasar tarihine kadar bir sorun yaşanmadığını, 2002 model makinenin çalışma alanı dikkate alındığında geçmiş yıllarda bazı tadilatlar görmüş olmasının normal olduğunu, makinenin aşırı zorlanması veya kötü kullanılmasının da söz konusu olmadığını, yine davalı şirketin makinenin yaşını ve fiziki durumunu bilerek sigorta poliçesini tanzim ettiğini,

davalının eksik sigorta taleplerinin de gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 93.000-TL’nin rizikonun gerrçekleşme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı tarafın hasar ihbarı üzerine yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu hasarların iş makinesinin daha önce hasar görmesine karşın bu hasarlar giderilmeden makinenin kullanılması sonucu meydana geldiğinin tespit edildiğini, Sigorta Genel Şartların Teminat Dışı halleri düzenleyen 3.j m. uyarınca sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden kaynaklanan hasarların teminat dışı olduğunu, ayrıca 12 yaş üstü makinelerin teminat harici olması ve davacı iş makinesinin hasar tarihinde 13 yaşında olması nedeniyle de hasarın teminat dışı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen tazminat tutarının da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava konusu Poliçenin “açıklamalar ve özel şartlar” başlığı altında yer alan düzenlemenin 3. maddesinde “işbu sigorta poliçesinde 12 yaş üstü makineler teminat haricidir’' şeklinde sigortalı makinenin yaşına ilişkin özel şart maddesinin taraflar açısından bağlayıcı olduğu, davaya konu makinenin 2002 model olduğu, taraflar arasındaki poliçenin 05.08.2014 tarihinde başladığı, hasarın 09.03.2015 tarihinde meydana geldiği gözetildiğinde özel şart maddesine göre hasarın teminat kapsamı dışında bulunduğu anlaşıldığından makinenin hangi tarihte kullanıma alındığı hususunun araştırılmadığı, bu hüküm esas alınarak davanın reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

1-Bilirkişi raporu dikkate alınmadan ve bunun gerekçesi açıklanmadan karar verilmesinin doğru olmadığını, bilirkişi kök ve ek raporunda 26.270-TL zararın meydana geldiğinin tespit edildiğini, ancak mahkemenin Poliçenin “3-j) Sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden,oluşan hasarlar teminat kapsamı dışında bırakılmıştır. " şeklindeki maddesini dikkate alarak davanın reddine karar verdiğini, oysa bu hususta somut bir delil bulunmadığını, davalının delil olarak taraflarınca kabul edilmeyen ekspertiz raporuna dayandığını, ekspertiz raporunda ana bom üzerindeki kaynaklardan söz edildiğini,

bu kaynakların sigorta dönemi içinde oluştuğu iddia edilen çatlakların kapatılması amacıyla kullanıldığının kanıtı olarak gösterildiğini, ancak 2002 model makinenin çalışma alanı dikkate alındığında geçmiş yıllarda bazı tadilatlar görmüş olmasının normal olduğunu, makinenin aşırı zorlanması veya kötü kullanılmasının da söz konusu olmadığını, makinenin basıncının aşırı zorlanma, üzerine düşme, çarpma gibi durumlara göre ayarlanmış olduğunu,

ayrıca makine 2011 yılında kiralanmış olup müvekkilinden kendisinde olmayan belgeleri sunmasının beklenemeyeceğini,2-Poliçede bulunan 12 yaş özel maddesinin davacı aleyhine yorumlanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, sigorta poliçelerinin tek taraflı düzenlendiğini, sigorta ettirenin müzakere etme ve değişiklik yapma imkan ve ihtimalinin olmadığını, dolayısıyla güçlü olan taraf lehine yorumlanamayacağını, davalının sözleşme kurulurken makineye ilişkin tüm bilgi ve belgeleri talep ederek incelediğini dolayısıyla yaşını da bilmekte olduğunu,

hasar gerçekleştiğinde sözleşme kurulurken bilinen bir hususa dayanılmasının hakkın kötüye kullanılması olduğunu, ayrıca Yargıtay 11 HD’nin 2015/14361 E., 2016/254 K. sayılı kararında makinenin fiilen kullanılmaya başlandığı tarihin tespitinin gerektiğinin belirtildiğini belirterek hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Makine Kırılma Sigorta Poliçesine dayalı hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.Davalı ..., Sigorta Genel Şartları 3.j m. uyarınca sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden kaynaklanan hasarların teminat dışı olduğunu, somut olayda da hasara rağmen kullanımın söz konusu olduğunu, ayrıca dava konusu Poliçede 12 yaş üstü makinelerin teminat harici tutulduğunu ve dava konusu makinenin de hasar tarihi itibariyle 12 yaş üzerinde olduğunu savunmuştur.

İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamında mevcut ekspertiz raporu ve bilirkişi raporu ile, makinedeki bom hasarı ve yürüyüş takımı(cer grubu) hasarlarının geçici çözümler ile ortadan kaldırılarak ekskavatörün çalışır durumda olmasının sağlandığı, ancak makine hasarlı olduğu halde çalışmaya devam edildiğinden bom ve cer grubu hasarlarının artış gösterdiği, hidrolik pompanın arıza vermesi üzerine makinenin çalışamaz duruma geldiği tespit edilmiş ve Sigorta Genel Şartları 3.j m. uyarınca bom ve cer grubundaki artan hasarlar teminat dışı kabul edilerek hasar bedeli hesaplanmıştır.

Öte yandan dava konusu Poliçenin “İstisnalar” başlıklı 3.maddesinin “İş bu sigorta poliçesinde 12 yaş üstü makineler teminat haricindedir.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Yargılama sırasında davacı tarafça bu maddeden haberdar olunmadığı veya kendileri ile müzakere edilmediği yönünde bir iddia ileri sürülmediğinden, davalı ... şirketinin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği kabul edilmiş, davacı tarafın ilk kez istinaf aşamasında dile getirdiği maddenin müzakere edilmediği yönündeki iddiasına itibar edilmemiştir.

Sigortalı makinenin 2002 model olduğu, poliçenin 15.08.2014 tarihinde düzenlendiği, hasarın 10.03.2015 tarihinde meydana geldiği dikkate alındığında, hasar tarihi itibariyle makinenin 12 yaş üstünde olduğu açıktır.

Bilirkişi kök raporunda bom ve cer grubuna ilişkin hasarların 15.08.2014-01.01.2015 tarihleri arasında meydana geldiğinin ispatı halinde teminat kapsamında kabul edilebileceği belirtilmiş ise de, davacı tarafça bu yönde bir iddia ileri sürülmediği gibi somut bir delil de sunulmamıştır, dosya kapsamında mevcut 08.06.2014 ve 11.06.2014 tarihli servis bakım raporlarında cer yağ kaçağından söz edilmişse de bu belgeler hasar tespiti için yeterli değildir.......

Bununla birlikte davacı tarafça 12 yaş hesabında model yılının değil, fiili kullanım tarihinin dikkate alınması gerektiği ileri sürülmüş ise de, makinenin ilk tescil tarihinin daha ileri bir tarih olduğu ileri sürülmediği gibi, ilk tescil belgesi temin edilip sunulabilecekken sunulmamıştır.

O halde ilk derece mahkemesince davanın reddi yönünde verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamakta olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.