İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1310 K.2020/421

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında müvekkilinin yurt dışından ithal ettiği kombileri bölge bayisi statüsünde olan davalıya satması ve teslimi, davalının da aynı ürünleri kendi adına ve hesabına kendi müşterilerine satması şeklinde oluşan ticari ilişki olduğunu, bu ticari ilişki sebebiyle davalıdan bakiye 14.619,29-TL alacaklı olduklarını, tüm ürünlerin irsaliyeli faturalarla teslim edildiğini, bu konuda davalı tarafın itirazı olmadığını, ancak davalının bakiye borcun ödendiği iddiasında olduğunu, 31/12/2011 tarihli mutabakat belgesinde davalı tarafın 15.447,40-TL borçlu olduğunu yazılı olarak ifade ettiğini,

icra dosyasına yapılan itirazın haksız olduğunu beyan ederek Kocaeli ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin davalıdan kombi aldığını ve kombilere karşılık para, çek veya müşteri senetleri verdiğini, müşteri evrakları ödenmediği takdirde; müvekkiline, davacı şirket çalışanı ...'nin senetleri geri getirerek ödemesini nakden aldığını ve senedi teslim ettiğini, genel senet listesinin davacı şirketin kayıtları olup kasada görünenlerin ödendiğini, ...'de görünenlerin müvekkiline iade edilerek paralarının alındığını, ...'nin işten ayrılması nedeniyle yaşanılan problemlerin müvekkiline yansıtılmaya çalışıldığını, aldıkları mallar ile ilgili borçları bulunmadığını,

cari hareket raporuna göre de müvekkilinin davacıdan 1.309,82-TL alacaklı olduğunu beyan ederek davanın reddine ve haksız dava nedeniyle davalı aleyhine %20 tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; icra takibinin 24/01/2012, 28/03/2012 ve 19/04/2012 tarihli faturalara dayalı olduğu, taraflar arasında bu fatura konusu dışında ayrıca cari hesaba dayalı ticari ilişki bulunduğu, fatura konusu malların davacı tarafça davalıya satılıp teslim edildiği konusunda uyuşmazlığın bulunmadığı, davalı tarafça, davaya konu fatura konusu bedellerin ödendiği savunması ile davanın reddinin istendiği, davalının ödemelerini müşteri senetleri vererek yaptığını savunduğu, dava konusunu teşkil eden alacağın ise; devam eden ticari ilişki kapsamında mutabakat tarihinden sonra yapılan satışlara ilişkin düzenlenen faturalardan kaynaklı olduğu,

davalının ödemeye ilişkin olarak yemin deliline dayanarak davacıya ödeme konusunda yönelttiği yemini davacı taraf eda için çağrılmasına rağmen gelmediğinden davalının ödeme savunmasını kabullenmiş sayılması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı, bu suretle davacının tahsil ettiği alacağına yönelik haksız surette takip yaptığı kabulüyle davasının reddine, her ne kadar alacak likit ise davacının ayrıca kötü niyetli olduğu kabul edilemeyeceğinden davalının kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı tarafın ödeme yaptığını iddia ettiği ... adlı kişinin gerçekten var olup olmadığı, bu kişinin müvekkili şirket çalışanı olup olmadığının araştırılmadığını, tespiti halinde bu kişinin dinlenmesi yoluna gidilmediğini, tek yabancı ortaklı müvekkili şirketin Türkiye’deki tüm faaliyetlerinin durdurulduğunu ve tüm yetkililerin Türkiye’yi terk ettiklerini, müvekkili şirket yetkilisinin yurtdışı istinabe yoluyla yemin ifasının sağlanması mümkünken bu yolun denenmeden müvekkili şirketin aleyhine karar verildiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; fatura alacagının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece; itirazın iptali davasının kısmen kabulüne karar verilmiş,karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Taraflar arasında kombi alım satımından kaynaklı ticari ilişki bulunduğu husussu ihtilafsızdır. Davalı dava ve icra takibine konualacağa itiraz etmeyerek borcu ödediğini ve bu nedenle davacıya borçlu olmadığını savunma olarak ileri sürmüştür.

Ödeme iddiası yönünden ispat külfeti davalı üzerinde olup davalı bu idiasının HMK 200 v.d maddeleri uyarınca yazılı belge ile ispatlamak zorundadır. Ancak ispat yükü kendisine düşen taraf bütün delillerle iddiasını veya savunmasını ispatlamaya çalışıp bunu başaramadığı takdirde açıkca yemin deliline dayanılması halinde son çare olarakHMK'nın 232/2. maddesi uyarınca olarak yemin deliline başvurur(Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü 6.baskı, cilt III, sh.2493).

Tüzel kişiye teklif edilen yemin, tüzel kişinin yetkili organı tarafından eda edilir. yemin deliline başvurulabilmesi için yemin deliline dayanılmış olması da gerekir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun 03.3.2017 T. 2015/2 E. 2017/1 K. sayılı kararı gereğince açıkça yemin deliline dayanılmamış ise dilekçede yer alan sair deliller gibi bir ibare yemin deliline dayanıldığı anlamına gelmez.

Somut olayda davacı ticari defterlerine göre davalıdan 14.619,19 TL alacaklı olup,davalı takibe konu alacağı ödediği iddiasını HMK 200 ve devamı maddeleri uyarınca yazılı delillerle ispatlayamamıştır. Davalı cevap ve delil dilekçesinde vs delil demekle yetinip açıkca yemin deliline dayanmamıştır. Bu durumda mahkemece davanın kabulü yerine davacı şirkete yemin teklif edilerek teklif edilen yemini eda edilmememesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Bununla birlikte dosyada yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK 353(1)b-2 uyarınca hükmün kaldırılmasına, davacının davalıdan 14.619,19 TL alacaklı olduğu kabul edilerek davanın kabulü ile itirazın iptaline,3095 sayılı yasanın 2 maddesi uyarıce tacir olan taraflar yönünden takibin değişen oranlarda işleyecek avanzs faiz ile devamına ve, takibe konu faturadan kaynaklanan likit ve belirlenebilir alacağın %20 si oranında davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmiştir.