İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1315 K.2018/1692

Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün reddine ilişkin kısmın davacı vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili,... Bankası A.Ş. Beyazıt Şubesi’ne ait, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan 17 adet toplam 443.000-TL bedelli keşide tarihleri 05/05/2017-30/08/2017 arasında değişen çekin müvekkiline alacağına karşılık verildiğini, ancak müvekkili uhdesine geçmeden katbolduğunu, çeklerin kötüniyetli kişilerin eline geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını ileri sürerek çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, TTK 760. ve 762. maddesi uyarınca ticaret sicil gazetesinde 3 defa ilân yaptırıldığı, TTK 761. maddesi uyarınca üç aylık süre içinde ... nolu çeklerin elinde bulunduran 3. kişiler tarafından dosyaya ibraz edildiği, davacı tarafa bu çekler yönünden istirdat davası açmak üzere süre verildiği, davacı tarafça ... ve ... nolu çekler yönünden dava açıldığı,... nolu çek yönünden ise dava açılmadığı,

öte yandan dava konusu diğer 12 adet çekin ise 3 aylık süre içinde üçüncü şahıslarca dosyaya ibraz edilmemiş olması nedeni ile bu çekler yönünden iptal koşullarının oluştuğu gerekçesiyle ... . , . ,. nolu çeklerin iptaline, .nolu çekler yönünden açılan davanın konusu kalmadığından reddine,.. nolu çek yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, gerekçeli kararın B bendinde belirtilen 4 adet çek yönünden davanın konusuz kaldığından bahisle red kararı verilmiş olmasının kabul edilemeyeceğini, nitekim 12/09/2017 tarihli duruşma 5 nolu bendi ile Servet Işık’ın feri müdahale talebinin reddine karar verildiğini, dolayısıyla bu şahsın sunmuş olduğu çekler hakkında bu şekilde karar verilmiş olmasının kabul edilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK nun 818/s, 757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

Somut olayda, istinaf istemine konu edilen ... çekler yönünden 3.şahıslar dosyaya dilekçeler sunarak çek asıllarının kendilerinde veya takibe konu edilmeleri nedeniyle icra takip dosyalarında olduğunu beyan etmiş olup, davacı tarafça bu çeklere ilişkin istirdat davası açıldığı bildirilmiştir. Bu durumda bu çekler yönünden davanın konusuz kaldığı kabul edilebilir.

Öte yandan dosya kapsamında mevcut belgelerden davacının daha önce dava konusu çeklere ilişkin açmış olduğu bir başka davanın feragat nedeniyle reddedildiğinden söz edildiği görülmekle, Dairemizce bu dosyanın incelenmesi için UYAP’tan inceleme izni talep edilmiş, incelendiğinde iş bu davaya konu edilen tüm çeklerin, davacı tarafça daha önce 08/04/2017 tarihinde açılan dava ile İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/343 Esas sayılı dosyasına konu edildiği, 27/04/2017 tarihinde ise iş bu davaya konu edildiği,

iş bu davada 03/05/2017 tarihinde tedbir kararı verilmesinin akabinde diğer dosyaya 04/05/2017 tarihinde davadan feragat dilekçesi sunulduğu, İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi‘nin 04/05/2017 tarihli 2017/343 E.2017/327 K. sayılı kararı ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, kararın 24/05/2017 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Dava şartları davanın her aşamasında re’sen gözetilmelidir. Bu durumda iş bu davanın açıldığı tarihte, derdest başka bir davanın bulunduğu, iş bu davada karar verildiği tarihte ise dava konusu hakkında kesin hüküm bulunduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince istinaf istemine konu edilen çekler yönünden davanın dava şartı yokluğundan HMK 114/1-i maddesi uyarınca reddi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, ancak bu eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, HMK 353(1)b-2 maddesi uyarınca söz konusu çeklere ilişkin hükmün kaldırılarak bu çeklere ilişkin davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.