İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1517 K.2018/1034

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili bankaya ...Ltd. Şti. tarafından tevdi edilen, keşidecisi ... olan, 31/01/2018 keşide tarihli, ... çek nolu, 23.000-TL bedelli, keşidecisi ...olan, 28/02/2018 keşide tarihli, ... çek nolu, 8.000-TL bedelli, ... Bankası Sefaköy Şubesine ait, keşidecisi... Tic. Ltd.Şti.olan, 28/02/2018 keşide tarihli, ...çek nolu, 147.649,29-TL bedelli 3 adet çekin bankaya ulaştırılmak üzere kuryeye verilmişken zayi edildiğini söz konusu çeklerin piyasaya sunulmaması için ödeme yasağı konularak çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 2 adet çekin zayii nedeni ile iptaline, tedbirin hüküm kesinleşinceye dek devamına, ... Bankası Sefaköy Şubesine ait, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan, 28/02/2018 keşide tarihli, 3364826 çek nolu, 147.649,29-TL bedelli çek hakkında ibraz edene İstirdat davası açmak üzere 15 günlük kesin mehil verilmesine, tedbirin 15 gün boyunca devamına, bu süre dolduğunda tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, kıymetli evrakların iptaline ilişkin hükümlerin Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlendiğini, TTK.'nın 858/1-s madde atfı gereğince çekler için de aynı hükümlerin uygulandığını, poliçenin zayii nedeniyle iptali davalarında poliçenin ibraz edilip edilmediği tetkik edilmezken, aynı kanuni düzenlemeye tabi olan çeklerin zayii nedeniyle iptali davalarında mahkemelerce resen araştırma yapılarak çeklerin ibraz edilip edilmediklerinin bankalardan sorulması ve çekler ibraz edildiyse davanın reddedilmesinin kanunun iptal davalarında öngördüğü sistematiğe ve emredici hükümlere aykırı olduğunu,

zayii olan çekleri ele geçiren ve iyi niyetli oldukları karine olarak kabul edilen şahısların, zayii nedeniyle yapılan ilana ve çeki ibraz ettiklerinde çek arkasına işlenen ödeme yasağı şerhine rağmen iptal talepli dosyalara çekleri sunmadıklarını, dava dosyasına çeklerin uhdelerinde olduklarına ilişkin hiçbir beyanda bulunmadıklarını, kanun düzenlemesi gereğince,

karine olarak iyi niyetli kabul edilen 3. Şahısların çekleri iptal dosyasına sunmaları ve dosyaya hiçbir beyanda bulunmaları halinde çeklerin iptaline karar verilmesi ve mahkemenin kesin hüküm teşkil etmeyen bu iptal kararının kaldırılması için iptal talep eden gerçek veya tüzel kişiye karşı dava açmalarının gerektiğini, dava açma yükümlüğünün bu kapsamda çeki elinde bulunduran kişiye geçmesi gerektiğini, yerel mahkemece kanunun öngördüğü açık düzenlemeye rağmen çeklerin ibraz edilip edilmediğinin resen tetkik edildiği ve ...Bankası Sefaköy Şubesine ait, ...

Limited Şirketi tarafından keşideli,.... çek nolu, 28.02.2018 keşide tarihli, 147.649,29- TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptali taleplerinin reddedildiği yerel mahkeme kararının kaldırılarak bu çek yönünden de davanın kabulü ile çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesince.

2 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiş ise de istinaf önüne getirilen kısımda 1 adet çek için olumlu olumsuz nihai bir karar verilmemiş, istinaf başvurusunda davanın reddine karar verildiği belirtilmekte ise de ;davanın reddine karar verilmediği , Bankası Atışalan İstanbul Şubesi tarafından gönderilen 12/03/2018 tarihli müzekkerede, keşidecisi....Şti.olan, 28/02/2018 keşide tarihli, ... çek nolu, 147.649,29-TL bedelli çekin, 09/03/2018 tarihinde şubelerine ibraz edildiği, dava konusu, keşidecisi ....

Ltd.Şti.olan, 28/02/2018 keşide tarihli,... çek nolu, 147.649,29-TL bedelli çekin ... Bankası Atışalan İstanbul Şubesine ibraz edildiği bildirildiğinden, bu çek yönünden, davacıya istirdat davası açması için 15 günlük kesin süre verilmesine, tedbirin 15 gün süresince devamına karar verilerek davanın neticelendirildiği anlaşılmaktadır.

Çekler hakkında 818/s maddesi atfıyla uygulanması gereken TTK' nun 758/(1) maddesine göre çek veya senedi eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkemenin dilekçe sahibine iade davası açmak üzere süre verileceği düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle iptal davası devam ederken hamilin ortaya çıkması halinde mahkemece başkaca hiçbir husus araştırılmaksızın davacıya hamile karşı istirdat davası açmak üzere kesin mehil verilir ve dava açıldığı takdirde konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına ,açılmadığı takdirde davanın reddine karar verilir.

HMK nun 297(2)maddesi gereğince hükmün sonuç kısmında ,taleplerden her biri hakkında verilen hükmün yazılacağı düzenlenmiştir. Buna göre davacı vekilinin davanın bir adet çek için reddedildiğine ilişkin istinaf sebebleri yerinde değil ise de ; davacı tarafın çeklerden biri hakkında ki talebinin nihai karara bağlanmaması nedeniyle nedeniyle hükmün HMK 297.maddesine aykırı bulunduğu ,yukarıda belirlenen esaslar gereği işlem yapılarak davanın sonuçlandırılabilmesi için kamu düzenine aykırılık nedeniyle istinaf sebebleriyle bağlı kalınmaksızın bir adet çek için hüküm kurulmak üzere başvuruya konu çek için kaldırılarak dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.