İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1589 K.2020/474

Davanın kısmen kabulune ilişkin verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı ... Ltd.

Şti.'ne ait porselen emtiası, davalılardan ... - ...'ın taahhüdü altında ...'ün sürücüsü olduğu ... plakalı çekici ve ... plakalı römork ile Mersin'den Şırnak'a nakliyesi esnasında 07/11/2014 tarihinde meydana gelen kazada hasar gördüğünü, 17/12/2014 tarihli ekspertiz raporuna göre 170.241,43 -euro hasar bedeli tespit edildiğini, bu hasar bedelinin hasar tarihi olan 07/11/2014 tarihinde kur üzerinden 478.378,42-TL olarak 19/12/2014 tarihinde sigortalı şirkete ödendiğini, sigortalıya ödenen 478.378,42-TL hasar bedelinin davalılardan tahsili için başlatılan icra takibine borçluların itiraz etmesi sonucu takibin kısmen durduğunu iddia ederek.

İst. Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine vaki itirazların 251.372,36-TL asıl alacak ve 3.046,14 TL işlemiş faiz yönünden iptaline ,icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 19.04.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile 387.580,19-TL asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden iptali ile, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...; meydana gelen kazada aniden karşısına çıkan motorsiklet sürücüsüne çarpmamak için kaza yaptığını, olayla ilgili kasti bir suçunun bulunmadığını savunarak; açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2-Davalı ... ; açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taşıma sözleşmesine ilişkin davada CMR konvansiyon hükümleri gereğince taşıma esnasında şoför olan davalı ...' ın pasif husumet ehliyetinin yokluğu nedeniyle reddine ,diğer davalı taşıyıcının CMR hükümleri uyarınca sorumluluktan kurtulma hallerinin hiçbirisini ispat edemediği, bilirkişi kurulunca yapılan tespit neticesinde 261.436,21- TL olarak hesaplanan bedelden CMR hükümleri gereğince davalı ...'ın sorumlu olacağı, CMR 27/1.

Maddesi gereğince davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin bir bilginin olmadığı anlaşılmakla işlemiş faize yönelik yapılan itirazın iptali isteminin reddine ,taleple bağlı kalınarak 251.372,36- TL asıl alacak yönünden davanın kabulüne, ıslah ile artırılan 136.207,83 TL yönünden talebin ise İİK 67/1 maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde talep edilmediğinden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

1-Nakliyat emtia sigorta poliçesi ile emtianın Mersin'den Şırnak'a yapılan taşımanın sigortalandığını, müvekkil şirket tarafından sigorta koruması altına alınan taşımanın Mersin-Şırnak arası yapıldığını, bu nedenle taşımanın CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olmadığını, TTK hükümleri hükümlerin uygulanması gerektiğini, ...'ün sorumluluğunun haksız fiil hükümlerine dayandığını ve TTK 887 maddesi uyarınca taşıyıcının yardımcılarının sözleşme dışı sorumluluk başvurulabileceğini bu nedenle ... hakkında pasif husumet yokluğu nedeniyle verilen kararın kaldırılmasını, 2-İtirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre de açıldığını,

ıslah için hak düşürücü süre bulunmadığını, 3-CMR hükümlerine tabi olmayan taşıma yönünden yıllık %5 oranında faiz uygulanmasının doğru olmadığını, avans faizi uygulanması gerektiği belirtilerek mahkemenin kararının bu yönlerde kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine uyarınca dava dışı sigortalıya ödenen, CMR Konvansiyonu’na tabi taşıma sözleşmesinden kaynaklanan hasar bedelinin, taşıyıcı ve sürücüden rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İtirazın iptali davası itirazın alacaklıya tebliği tarihinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. İİK.'nun 67.maddesinde düzenlenen (1) yıllık dava açma süresi hakdüşürücü süredir.

Davacı davasını kısmi dava olarak 1 yıllık hakdüşürücü sürede açmış ve yargılamanın devamında dava tarihi olan 26.12.2016 tarihinden itibaren 1 yıllık süre geçtikten sonra 19.04.2014 tarihinde takibe konu asıl alacağın kalan kısmı için davasını ıslah etmiş ise de, yapılan ıslahın tarihi dikkate alındığında 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmaktadır.Yargıtay 19.H.D 26.03.2015 tarih ve 2014/7124 esas 2015/4358karar sayılı ilamı aynı yöndedir)Mahkemece, hak düşürücü sürenin geçtiği resen gözetilerek, ıslah edilen kısım yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davaya konu Türkiye'den Irak'a yapılması (Mersin den Zaho’ya) kararlaştırılan taşıma CMR 1. maddesi uyarınca CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olup, kazanın Türkiye sınırları içerisinde (Viran şehirde ) gerçekleşmesi ve davacı sigortanın taşımanın Türkiye sınırları içerisindeki kısmını sigortalaması durumu taşımanın uluslararası bir taşıma olma özelliğini ortadan kaldırmamaktadır.(Yargıtay 11.H.D 09.10.2018 tarih ve 2017/797 E- 2018/6157 K) Buna göre davaya konu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğundan uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekmektedir.

Taşıyıcının mesuliyeti, anılan sözleşmenin 17 vd maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre taşıyıcı yükü teslim aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden dolayı sorumludur. Açıklanan bu sorumluluk kapsamında istenebilecek tazminat ve tazminatın hesaplanma şekli de CMR'nin 23-28. maddelerinde düzenlenmiştir.Anılan maddeler uyarınca taşıyıcının sorumluluğu sınırsız değildir.

Buna göre, CMR’de temel ilke taşıyıcının gerçek zararı aşmamak üzere sınırlı sorumlu olması, meydana gelen gerçek zararın anılan maddelerde belirlenen sınırlı sorumluluk miktarını aşması halinde taşıyıcının, anlaşma uyarınca sınırlı sorumluluk miktarı kadar sorumlu olmasıdır. Somut olayda davaya konu taşımada hasar, sürücü davalı ...'ün %100 kusurlu olarak tek taraflı yaptığı maddi hasarlı trafik kazası neticesinde meydana geldiği tespit edilmiştir.

Davacı vekili davalı sürücünün haksız fiil hükümleri uyarınca hasardan sorumlu olduğunu ileri sürmüştür. Taşıyıcı CMR 17. Maddesi uyarınca malın taşınmasında teslimine kadar meydana gelen hasarlardan sorumlu olup, CMR hükümleri uyarınca taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını gerektirir bir halin bulunduğu ispat edilememiştir.Tespit edilen hasar miktarı sigorta poliçesi teminatı ve limiti kapsamında kalmaktadır.

Davacı ... yönünden sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına yaptığı ödemenin sigortalının haklarına halef olarak TTK 1472. maddesinde uyarınca rücu edebilmenin yasal koşulları oluşmuştur. Buna göre mahkemece CMR hükümleri uyarınca hesaplanan 261.436,21 TL hasar miktarının taleple bağlı kalınarak 251.372,36- TL asıl alacak yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak davalı araç sürücüsü hasarın oluşmasına yol açan tek taraflı trafik kazasında tam kusurlu olup kaza nedeniyle meydana gelen zarardan haksız fiiil hükümleri uyarınca sorumludur.Bu durumda mahkemece davalı sürücü ... yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle ve yanılgılı değerlendirme ile reddine karar verilmesi ve ayrıca takip talebinde TL üzerinden talep edilen alacağa avans faizi işletilmesi talep edildiği ve 3095 sayılı yasa uyarınca avans faizi işletilmesi gerektiği gözetilmeden CMR hükümleri uyarınca yabanca paraya uygulanması gereken % 5 faiz oranı üzerinden takibin devamına karar verilmesi doğru

bulunmamıştır.Bununla birlikte dosyada yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile hükmün kaldırılmasına davalı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile itirazın iptaline ve takibin değişen oranlarda işylecek avans faizi ile devamına karar karar verilmiştir