İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1654 K.2018/1290

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Tic. Ltd. Şti. Tarafından müvekkili bankaya tevdi edilen, T... Bankası A.Ş. Laleli Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... olan ... çek nolu,26/08/2017 keşide tarihli, 13.000--TL bedelli, .. Bankası A.Ş. Güneşli Şubesine ait, keşidecisi ...Ltd. Şti olan, 1376215 çek nolu, 15/07/2017 keşide tarihli, 2.250-TL bedelli,...bank A.Ş.

Çorlu Şubesine ait, keşidecisi .. .olan, 0309426 çek nolu, 15/08/2017 keşide tarihli, 10.000-TL bedelli, T.C. ...Bankası A.Ş. Bağcılar Cad. İstanbul Şubesine ait, keşidecisi ...Tic. Ltd. Şti. olan, 0000731 çek nolu, 31/08/2017 keşide tarihli, 30.000-TL bedelli,..ank T.A.Ş. Esenyurt Şubesine ait, keşidecisi ... Ltd. Şti olan, ...seri numaralı, 25/07/2017 keşide tarihli, 22.680-TL bedelli, ...Bankası A.Ş.

Yeşilpınar Şubesine ait, keşidecisi ...olan, ... çek nolu, 30/06/2017 keşide tarihli, 5.000-TL bedelli,T. ...Bankası A.Ş. Sefaköy Şubesine ait, keşidecisi ...Tekstil Sanayi ve Dış Tic.

A.Ş olan, ...çek nolu, 30/06/2017 keşide tarihli, 4.500-TL bedelli çeklerin Genel Müdürlükten şubeye ulaştırılmak üzere kuryeye verilmişken hırsızlık sonucu kaybolarak zayi olduğunu beyanla öncelikle adı geçen çeklere ödeme yasağı konularak zayi nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,26/08/2017 keşide tarihli, 13.000-TL bedelli, 15/07/2017 keşide tarihli, 2.250-TL bedelli,15/08/2017 keşide tarihli, 10.000-TL bedelli çekler için davanın kabulü ile zayii nedeniyle iptallerine , 31/08/2017 keşide tarihli, 30.000-TL bedelli,25/07/2017 keşide tarihli, 22.680-TL bedelli,30/06/2017 keşide tarihli, 5.000-TL bedelli 30/06/2017 keşide tarihli, 4.500-TL bedelli çekler bulunduğundan bu çekler açısından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, zayii olan kıymetli evraklarla ilgili açılan davada mahkemece ilan yapılması gerektiğini zayi olduğu iddia olunan kıymetli evrakın yasal hamili olduğunu iddia eden kişilerin ise mahkemeye çeki ibraz ederek beyanda bulunması gerektiğini, yasal hamil olduğunu iddia eden kişilerin beyanları kapsamında iade davası açılması için kendisine süre verilmesi gerektiğini, yerel mahkemece usulüne uygun olarak yapılmış ilanlara rağmen, çeklerin ibraz edilmemesi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekirken, mahkemece davanın reddi yönünde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İptali talep edilen çekler için yasal ilanlar tamamlanmış ;başvuruya konu çeklerin mahkemeye ibraz edilmemiş ise de muhatap bankalara ibraz edildikleri bankaların verdikleri cevaplardan anlaşılmış ,ancak çek asıllarının Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/28599 sayılı ceza soruşturması kapsamında ibraz eden hamillere iade işlemi yapılmadan çeklere el konularak Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına ibraz edenlerin kimlikleriyle birlikte gönderildiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekilinin çeklerin mahkeme dosyasına ibraz şartının yerine getirilmediği bu sebeble çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde bulunmamaktadır.Çekler dosyaya ibraz edilmemiş ise de bankaya ibraz edilmişler ,davacı banka tarafından kaybolduğu bildirilen çekler bulunmuşlardır.Bulunan çeklerin zayii nedeniyle iptallerine karar verilemez.

Dava çek iptali istemine ilişkin olup 6102 sayılı TTK’nın 757 vd. maddelerine temas etmektedir. Mahkemece dava konusu çeklerin bulunması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Dava açıldıktan sonra dava konusu çeklerin kimin elinde olduğunun belirginleşmesi halinde nasıl bir yöntem izleneceği TTK’nın 763. maddesinde hükme bağlanmıştır.

Buna göre, mahkemece çeklerin iadesi için dava açılmak üzere davacıya (dilekçe sahibine) uygun bir süre verilerek süresi içerisinde dava açılması halinde konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına ,açılmaması halinde ise şimdi olduğu gibi davanın reddine hükmedilmelidir.

Bu durumda, mahkemece davacı yana iade davası için dava açmak üzere süre verilmeden bir kısım çekler hakkındaki davanın reddine karar verilmiş olması belirtilen yasa hükmüne aykırı olup davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmüştür.Her ne kadar çeklere Küçükçekmece Başsavcılığınca verilen el koyma kapsamında el konulmuş ise de ;el koyma kararının geçici bir tedbir niteliğinde olduğu ve soruşturma tamamlandığında ibraz eden hamile iadesi gündeme gelebileceğinden davacının istirdat davası açmasında hukuki yararı vardır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün davanın reddine ilişkin kısmın kaldırılmasına , davacı vekiline bulunan çeklerin hamillerine karşı istirdat davası açmak üzere mehil verildikten sonra dava açıldığı takdirde konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, açılmadığı takdirde davanın reddine karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.