İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/187 K.2018/193

İlk derece mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket yetkisili ....ın 19/06/2017 tarihinde muhasebecisinden 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait resmi defter ve belgelerini teslim aldığını, gece arabasını park ettiğinde yanına gelen 2 kişinin yardım etmek istediklerini beyan ettiklerini, müvekkili şirket yetkilisinin de gerek olmadığını söyleyerek bagajdan eşyalarını alıp aracı kilitlediğini ve oradan ayrıldığını 10 dakika sonra araca geri döndüğünde aracın sol arka kapısının açık olduğunu ve aracına hırsız girdiğini görerek polisi aradığını, aracın içinde muhtelif eşyalarla birlikte müvekkili şirkete ait 2014, 2015,

2016 ve 2017 yıllarına ait resmi belgeler ve defterler, alış ve satış faturaları, tahsilat ve tediye makbuzları, sevk irsaliyelerinin bulunduğunu belirterek müvekkili şirketin 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait tüm resmi defter ve belgeleri, faturalar ve sevk irsaliyelerinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, tacir olan davacının TTK. 82/7.maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve kayıtlarının korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziyaının, onun iradesi dışında meydana gelmiş olması gerektiği, dava dilekçesindeki anlatıma ve ekinde sunulan belgelere göre, davacının ticari defter ve kayıtlarının aracın arka koltuğundan camın kırılması suretiyle çalındığının anlaşıldığı,

ticari defterlerin bu şekilde araç camından görülebilecek surette arka koltuğa konulmasının TTK 82/7.maddesi uyarınca, davacının bu defterleri saklanmasında gerekli özeni göstermediğinin kabulü gerektiği, (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2010/3476 E. 2011/15231 K. 16/11/2011 tarihli kararla) ticari defterlerin zayi olması iradesi dışında meydana gelen hırsızlıktan kaynaklanmış olsa dahi defterlerin korunması ve bu olayın meydana gelmesinin önlenmesinin teminen gerekli dikkat ve özen gösterilmediğinden davacının TTK 82/7.maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkilinin defterleri saklama özenini gösterdiğini, 19/06/2017 tarihinde ticari defter belgelerini muhasebeciden teslim aldığını, aynı gün hırsızlık olayının gerçekleştiğini, müvekkilinin muhasebecisinden aldığı belgeleri arabasında gezdirmediğini veya arabasında saklama niyetine girmediğini, yaşanan hırsızlık olayının müvekkilinin suçu yada ihmali sonucu oluşmadığını, müvekkilinin defterleri teslim almasından sonraki 1-2 saat içinde olayın gerçekleştiğini, yerel mahkemece dayanak yapılan Yargıtay kararındaki olayda belgelerin işyerinin otoparkında araç içerisinde saklandığını,

ancak müvekkilinin defter ve belgeleri araç içerisinde saklamadığını, olayda müvekkilinin kusuru olmadığını belirterek istinaf talebinin kabulü ile usul ve kanuna aykırı mahkeme kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaı uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.Somut olayda, 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait resmi belgeler ve defterler, alış ve satış faturaları, tahsilat ve tediye makbuzları,

sevk irsaliyelerinin araç içinde çalındığının iddia edildiği,somut olayda tacirin araç içinde ticari defterlerini davacı vekilinin beyanına göre kısa bir sürede olsa bırakması nedeniyle tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerektiği , davanın reddine ilişkin kararda bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.