İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1870 K.2018/1295

Görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kullanmış olduğu ... plakalı aracında bıraktığı montunun cebinde bulunan ......bank Samsun Sanayi Şubesi muhataplı .... nolu hesaba ait ... seri nolu 20/12/2017 keşide tarihli, Keşide yeri Samsun, düzenleyeni ... olan, hamiline keşide edilmiş 10.000-TL tutarlı çekin hırsızlık suretiyle kaybedildiği beyanla anılan çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının, talebe konu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkilinin çeki hırsızlık neticesi çaldırdığını, ilanların yapıldığını, bankadan gelen yazı cevabında ibraz edilmediği yönünde cevap verildiğini, çekin hamiline yazılı bir çek olduğunu, müvekkilinin çekte ciranta olduğunu, çekin ciro yoluyla kendisine geldiğini, çeki alırken tahsilat makbuzu düzenlemediğini, çekin bir ödeme aracı olup, tahsilat makbuzu veya fatura düzenlenmemesinin çekin sıhhatini ve meşru hamilliğini etkilemeyeceğini, dosyaya çekin elinde olduğuna dair herhangi bir müdahale talebinde bulunulmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılarak çekin iptaline ve meşru hamilliğinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa ,iptaline karar verilir" şeklinde olup, Mahkemece yasal ilanlar tamamlanmış; müdahale talep eden olmamıştır. Davacının çekin lehdarı ve hamili olduğu anlaşılmış olup, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmaktadır.

Somut olayda davacı, hamili olduğu ve dilekçesine ekli fotokopisini sunduğu çekin montunun cebinden çalınmak suretiyle zayii nedeniyle, çek hakkında iptal kararı verilmesini talep etmiştir. Esasen hasımsız olarak açılan ve mahkemece verilen kararın kesin hüküm niteliği de taşımayacağı bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunması yeterlidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayii nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.

(Yargıtay 11.HD nin 2015/14291 esas 2016/2204 karar sayılı 29.2.2016 tarihli kararı)Dolayısıyla davanın reddine neden olan tüm hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.Muhatap banka şubesi keşide tarihinden itibaren çekin ibraz edilmediğini bildirmiştir.

Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden mevcut delillerin yeterli sayılması gerekirken,davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, yasal ilanlar neticesinde çek üzerinde hak iddia eden olmadığından ve yeniden yargılama gerektirir bir eksiklik olmadığından davanın reddine ilişkin hükmün kaldırılarak yasal koşullar oluştuğundan davanın kabulu ile bir adet çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmiştir.