İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/2181 K.2020/1072

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının taşınmazının pazarlanması konusunda 01.09.2015 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkilinden aracılık yaptığı firmanın taşınmazı kiraladığını, imzalanan simsarlık sözleşmesi gereğince müvekkilin davalıya ait deponun kiralanmasına aracılık etmek hizmetini yerine getirmesine ve davalının sözleşme konusu mülkü müvekkilinin aracılığı ile dava dışı ... Ltd. Şti.'ne kiralamış olmasına rağmen hizmet bedelinin ödenmediğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafın dayandığı sözleşmenin kira ilişkisine yönelik olmayıp satış işlemine ilişkin olduğunu, bu sözleşmenin kiralama yetkisi vermediğini, ayrıca taşınmazın davacının iddia ettiği dava dışı ... firmasına da kiraya verilmediğini, dava dışı ... ile müvekkil arasında kira ilişkisinin bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar arasındaki sözleşme satış yetkisine ilişkin ise de, kiralamaya yönelik olarak da hizmet verilip verilmediğinin değerlendirilmesinin gerektiği, davacı tarafından, kendisinin aracılığı ile dava dışı ... tarafından veya ...'in grup firması tarafından davaya konu gayrimenkulün kiralandığını hususlarının kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; sözleşmenin satış konusunda düzenlenmesine rağmen ilerleyen süreçte davalı şirketler grubunun ortak ve yöneticilerinin isteği ile konunun kiralamaya dönüştüğünü, müvekkilinin bulup görüştürdüğü şirketin taşınmazı kiraladığını, bu nedenle müvekkilinin ücrete hak kazandığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedeli alacağına ilişkindir. TBK.nun 520. maddesi uyarınca; simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı bir sözleşmedir. Simsarlık sözleşmesine kural olarak vekalete ilişkin hükümler uygulanır.

Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz. Simsarlık sözleşmesi simsar ile sözleşme yapan arasında kurulur. Simsarlık sözleşmesi yapılabilmesi için malikin rıza ve simsara yetki vermesine gerek yoktur. Simsarlık ücretini talep hakkı, hemen simsarlık sözleşmesinin kurulmasıyla doğmaz. TBK.'nun 521. maddesi gereğince; simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır.

Şu halde simsarın, simsarlık ücretini isteyebilmesi için simsarlık sözleşmesinde sözü edilen taşınmaz satış veya kiralanmasının simsarın aracılığıyla ve çalışması ile gerçekleşmiş olması gerekir. Simsarlık, fırsat gösterme veya aracılık etme tellallığı olmak üzere iki şekilde gerçekleşebilir. Fırsat gösterme tellallığında; sözleşmenin kurulması fırsatına ait bilginin sağlanması söz konusu olur.

Fırsat gösterme tellallığında simsarın ücrete hak kazanabilmesi için ayrıca alım satım sözleşmesinin kurulmasına da aracılık etmesine gerek yoktur. Aracılık etme tellallığında ise; aracılık tellalı iki tarafı bir araya getirmek ve olası düşünce uyuşmazlıklarını gidermek için çalışmak zorundadır.

Somut olayda; taraflar arasında imzalanan 01.09.2015 tarihli sözleşmede, sözleşmenin konusunun açıkça davalının taşınmazının satışına aracılık olup, sözleşmede açıkça kiralamanın sözleşme konusu olmadığının belirtildiği, sözleşme süresi altı ay olup, sözleşmenin bitiminden itibaren taşınmazın sekiz aylık süre içerisinde taşınmazın satışının gerçekleştirilmesi halinde davacıya satış bedelinin %1'i oranında hizmet bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı tarafından sözleşmenin sadece satışa aracılık şeklinde düzenlendiği, kiralamayı kapsamadığı ileri sürülmüştür. Gerçekten de sözleşmede kiralamanın kapsam dışı olduğu yönünde açık hüküm bulunmaktadır. Ancak davacı tarafça delil olarak dayanılan e-posta yazışmalarından da anlaşılacağı üzere, ilerleyen süreçte taşınmazın ... firmasına kiralanmasına yönelik görüşmeler yapılmıştır.

Bu nedenle taşınmazın davacının aracılığıyla kiralanması halinde de davacının hizmet bedeli isteyebileceği kabul edilmelidir. Ancak taşınmazın ... firması tarafından kiralandığı yönünde delil bulunmadığı gibi, davalının ticari defterlerinde de bu yönde bir kayıt bulunmadığı, ... tarafından mahkemeye gönderilen cevabi yazıda da taşınmazın kendileri tarafından kiralanmadığı belirtilmiştir.

Davacı tarafından taşınmazın ...'in başka bir grup şirketi tarafından kiralandığı ileri sürülmüşse de, bu husus da kanıtlanamamıştır. Bu nedenle davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararı yerinde olup, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.