İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/2249 K.2019/974

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkiline nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... Tic. A.Ş'ye ait makine parçalarının davalı tarafından Almanya - Türkiye nakliyesi sonrası İstanbul - Denizli nakli esnasında hasarlandığını, hasar nedeniyle sigortalıya tesbit edilen 12.867 TL hasar bedelinin 04.08.2016 tarihinde ödendiğini, kanuni halefiyet ilkesi gereği bu bedelin davalıdan fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak ödeme tarihi itibariyle yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi istenmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, hasarın dava dışı taşıyıcı ... Ltd. Şti. Kontrolündeki tır ile Denizli ilindeki varış noktasına sevki esnasında yangın meydana geldiğini, emtianın Türkiye'ye kadar uçak ile taşındığını, ancak hasarın kara taşıması sırasında meydana geldiğini , CMR de sınırlı sorumluluk prensibinin belirlendiğini, CMR 23/3 maddesi gereğince zararın SDR üzerinden hesaplanması gerektiğini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taşıma senedinde CMR 6/2,d maddesine göre yükün değerinin 32.457,32-euro olarak bildirildiği, tazminat tediyesinde CMR 23/3 maddesi uygulama alanının bulunmayacağı, CMR 24. Maddesine göre gönderici tarafından belirli bir ücret karşılığında sevk mektubunda 23/3. Maddede belirtilen sınırı geçen bir değer beyan edebileceği, beyan edilen bu değerin bu sınır yerine geçeceği hüküm gereği taşıyıcının meydana gelen zararı tam tazminle yükümlü olduğu, hasarı bedeli 12.867- TLnin davalıdan tahsiline ve 10.09.2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; dava konusu uyuşmazlıkta CMR hükümlerinin uygulanacağı, ancak CMR 24. madde şartlarının gerçekleşmediği, zira taraflar arasında bu yönde bir mutabakat olmadığı, taşıyıcı şirkete ek bir ücret ödenmediğini, taşıyıcının sınırlı sorumluluğu esas olduğundan, istisnaların dar yorumlanması ilkesi gereği bu hükmünde dar yorumlanması gerektiğini, CMR kapsamında sorumluluğun kg esasına göre hesaplanması gerektiği, bununda 2,15 kg x 8,33 SDR/kg x 6,0422 TRY/SDR=108,22- TL ile sınırlı iken, sorumluluk sınırı aşılarak karar verilmesinin yerinde olmadığı, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sırasında yükte meydana gelen hasarın davalı taşıyıcıdan rücuen tahsiline ilişkin tazminat davasıdır. Davacı tarafından 01.01.2016 - 01.01.2017 tarihleri arasında sigortalısı ... San. Tic.

A.Ş'ye ait kıymetli metal emtianın Almanya-Denizli arasındaki naklini sigorta ile güvence altına aldığı ilk taşımanın uçak, daha sonraki taşımının tır ile gerçekleştiği, 14.05.2016 tarihinde araçta çıkan yangın ile taşınan malın hasar gördüğü, belirlenen hasar tutarının 12.867- TL olduğu eksper ve bilirkişi kurulu raporu ile belirlenmiştir.Davalının istinaf nedenleri CMR 23/3 maddesi uyarınca hüküm verilmesine ilişkindir.

Hasar tutarı ,nedeni ,taşıyıcının sorumluluğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Taşıyıcının CMR m. 23/3'te belirtilen sınırlı sorumluluk prensibinin istisnası, başka bir deyişle sorumluluk sınırının yükseltilebileceği haller CMR m. 24, 26 ve 29'daki hallerdir.İlk derece mahkemesince,taşıma senedinde gösterilen bedelin taraflarca kararlaştırılmış üst sınır bulunduğu ve hasar bedelinin bu bedelin altında bulunduğu gerekçesiyle,CMR nin 24 .madde hükmüne göre geerçek zarar miktarı hüküm altına alınmıştır.

Bu madde, tarafların anlaşmasıyla, taşımacının CMR.nin 23/3 maddesinde öngörülen sınırlı sorumluluk miktarının, eşyanın beyan olunan değerine yükseltilmesine izin vermektedir. Bilhassa ağırlığı az olmasına rağmen, değeri yüksek eşya taşımalarında kendisine başvurulması gereken bir hüküm mahiyetindedir. CMR'nin 23(3) maddesinde, taşımacının sorumlu olduğu tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8,33 ÖÇH ile sınırlanmıştır.

Somut olayda sınırlı sorumluluk tutarı da 2,15+8.33= 17.90 SDR hesaplanmakla CMR 24 madde uygulanma koşulları bulunmaktadır.Davalı vekili bu miktarın anlaşmaya istinaden gösterilmediğini ileri sürmekte ise de ,taşımanın hangi bedelle yapıldığı ,ek ücret ödenip ödenmediği hususunda hiçbir açıklama delil sunulmadığından ek bir ücret karşılığı yazıldığının kabulü gerekmektedir.

Sevk mektubuna konulacak sınırlı sorumluluğu aşan daha üst bir değer gösterilmek suretiyle üst sınırın taraflarca bu değere kadar arttırılmasına müsaade edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, CMR senedinde belirtilen değerin, taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun üstünde bir değere iliştiği açık olmakla üst sınıra kadar davalının sorumluluğu bulunduğu kabul edilmelidir.Somut olayda taşıma senedinde yükün değerinin 32.457,32 -euro olarak yazılı bulunduğu bu durumda,CMR 23/3 maddesine göre hesaplanan sınırlı sorumluluk miktarının 17,90 sdr hesaplandığı ,malın fatura değerinin taşıma senedine yazıldığının anlaşıldığı ,ek ücret ödenmeden yazıldığı hususunda davalı tarafça bir iddia veya ispat vasıtası ileri sürülmediği ,taşıma senedinde yazılı miktara kadar sorumluluğa hükmedilebileceği

, CMR 23/3 madde sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilerek davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.