İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/2305 K.2018/1578

Yetkisizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ...Ve Aksesuarları Sanayi Ve Ticaret A.Ş 'den satın alacağı mallara ilişkin olarak 3 adet çek verdiğini, ancak malların teslim edilmediğini ,müvekkili tarafından 31.08.2016 keşide tarihli, 75.000-TL bedelli ve 30/09/2016 keşide tarihli, 75.000-TL bedelli çeklerin ibraz tarihinden önce dava dışı şirket aleyhine İst.Anadolu 7.ATM'nin 2016/963 esas sayılı dosyası kapsamında menfi tespit davası açıldığını, diğer 31.10.2016 keşide tarihli, 75.000.-TL bedelli çeke ilişkin de İst.

4.ATM'nin 2017/602 esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açıldığını,dava açıldıktan sonra Aksaray şubesine ait 31.10.2016 tarihli 75.000-TL bedelli, Fatih şubesine ait 30.9.2016 tarihli iki adet çekin dava dışı . ..AŞ tarafından kötüniyetli olarak davalı şirkete cirolamak suretiyle müvekkillerinden çek bedellerini tahsil etmek istediğini,Mersin ...icra dairesinin.. esas sayılı dosyalarında takip başlattığını , davalı tarafından başlatılan iki ayrı icra takibinde diğer borçlu ciranta aleyhine hiçbir işlem yapılmadığını,dava dışı şirkete borç bulunmadığını bilebilecek durumda olduğunu ,

müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, dava konusu çekin hükümsüzlüğü ve iptali yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; icra takibinin başlatıldığı yer ve müvekkilinin ikametgahının Mersin olduğunu bildirerek ,yetki itirazında bulunmuş,müvekkilinin menfi tespit davasından bilgisinin olmadığını, çeklerin menfi tespit davasından sonra müvekkiline ciro edildiği iddiası ve gerekse müvekkilinin söz konusu davaları bilerek çekleri borçlunun zararına olacak şekilde bile ciro yolu ile aldığı iddiasının dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin davacı ile dava dışı ...ı Sanayi Ve Ticaret A.Ş arasındaki ticari ilişkiyi ve malların teslim edilip edilmediğini ve dolayısıyla davacının borçlu olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını,

bu hususun tanıkla ispatının mümkün olmadığını ve bu konuda tanık dinletilmesi talebine muvafakat etmediklerini, davacının satıp teslim ettiği ürünler için kesilen faturaların vergi dairesine beyan edildiğini, bu durumun ciranta ve davacıya ait Ba-Bs kayıtları ile sabit olduğunu, davacının dava konusu çeklerin keşidecisi olduğunu, bu nedenle çek iptali talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davacının iddialarının haksız,

dayanaksız ve hukuka aykırı olduğundan ön inceleme öncesinde dosya üzerinden yetki itirazına yönelik ilk itirazları konusunda karar verilerek dosyanın yetkili Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Öncelikle yetki itirazının çözümü gerekmekte olup; takibe istinaden açılmış menfi tespit davalarında ya davalının ikamet yeri ya da takibin bulunduğu yerde dava açılabilir. Gerek takibin yapıldığı yer ve gerekse davalının ikametgahı Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi yargı alanında olmakla davanın mahkemenin yetkisizliği nedeni ile usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın Mersin Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; çeke dayalı takip ve davalarda muhatap bankanın bulunduğu yerin ödeme yeri sayıldığından HMK.'nın 10. Maddesi gereği ifa yeri olan İstanbul olması nedeniyle davalının yetki ilk itirazının reddine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle yetkisizlik kararının kaldırılarak, davanın yetkili mahkeme olan İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmeye devam edilmesi ve istinaf başvurularının kabulü yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davaya konu; ...ank Fatih Şubesinin, davacının keşidecisi olduğu, ... seri numaralı 31/08/2016 tarihli 75.000-TL bedelli ve 1012760 seri numaralı 30/09/2016 tarihli 75.000- TL bedelli çeklerin ticari ilişkiye dayanılarak dava dışı lehdara teslim edildiği, adı geçenin taahhüdü olan malları teslim etmediğinden çeklerin sebepsiz kaldığı,ancak lehdar tarafından kötüniyetli olarak davalıya ciro edilerek davalı tarafından icra takibine konu edildiği , bu çeklerden ve takiplerden dolayı borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği,

dava konusu çek bedellerinin toplamının 150.000- TL olduğu dava dilekçesinden anlaşılmakta ise de harca esas değerin 1.000-TL gösterildiği ve bu miktara göre harcın yatırıldığı anlaşılmaktadır.Davacı eldeki dava da davaya konu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup; menfi tespit davası nisbi harca tabi bir dava olduğundan mahkemece, harcın ödenip ödenmediğinin resen gözönünde bulundurulması gerekmektedir.Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine belirtildiği üzere; yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için yargılamaya devam olunur.

Takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Anılan Kanun'un 32. maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.

Mahkemece, Harçlar Kanunu’nun anılan maddeleri gereğince eksik harç tamamlanmadan davaya devam edilemeyeceğinden, eksik harcın tamamlattırılması, bu eksikliğin tamamlanmaması halinde ise HMK'nın 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Harç eksikliği dava değeri itibariyle kanun yoluna başvuru hakkını da etkilediğinden bu eksiklik re'sen incelenmek suretiyle dava şartları incelenmek eksiklik giderilmek üzere hüküm ve istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.