İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/2600 K.2019/452

Milletlerarası yetki itirazının kabulüne ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; ...A.Ş.'nin Çin'de yerleşik Firmadan 6045 düzine iş eldiveni emtiası satın aldığını, bu emtiaların Çin/Shenzen Limanından Türkiye/İzmir Limanı'na nakliyesinin davalı şirkete ait "..." isimli gemi ile gerçekleştirildiğini, emtiaların tahliyesi sonrasında İzmir Serbest Bölge Müdürlüğü İzbaş depolarına sevk edilerek tahliye için kapakları açılan konteyner içerisinde kırmızı kaynakçı eldivenlerinden %30, yeşil eldivenlerde %60 değer kaybı olduğunun tespit edildiğini, dava dışı ...

A.Ş.' nin 09/12/2014 tarihinde tespit edilen 12.197- TL hasar bedelini dava dışı sigortalıya ödediğini, İstanbul 17. ATM.nin 2015/500 esas sayılı dosyası ile görülen davada davalı şirketin fiili taşıyan olması nedeniyle davanın 02/06/2016 tarihinde davalı şirkete ihbar edildiğini, ihbara cevabında ; fiili taşıyanın ....

Olduğunu ihtar ettiğini, davacı şirketin uyuşmazlık konusu taşımada aktif bir rolü bulunmadığından ve davalı şirket de fiili taşıyan olduğundan hasar bedelinin davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiğini belirterek davanın kabulü ile dava dışı ... A.Ş.'ye ödenen toplam 24.333,37- TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili Müvekkili ...A.Ş.'nin İsviçre Cenevre merkezli .... Şirketinin Türkiye acentesi olduğunu, konişmentonun 10.maddesi ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanacak uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yetkili mahkemenin Londra Mahkemeleri ve uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olduğunu, müvekkili şirkete dava konusu hasar ile ilgili olarak süresinde bir ihbar yapılmadığını, iddia edilen hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava konusu uyuşmazlığın yabancı unsur taşıması, mahkemenin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması ve konişmentoya yetki ve uygulanacak hukuka ilişkin konulan şartın geçerli ve bağlayıcı olduğu gerekçesiyle davalı tarafın milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili ; müvekkili ve davalı şirketin bir Türk firması olduğunu, müvekkili tarafından akdedilen bir yetki sözleşmesi bulunmadığını, rücu talebine ilişkin hasarın tazmini için taşıtanın sigortacısı ... tarafından açılan dosyada tarafınca yapılan yetki itirazının reddine ilişkin kararın BAM 12.H D'nin 2017/385 Esas 2017/501 Karar sayılı kararı ile onandığını, yetki şartının taşımaya ilişkin konişmentoyu tanzim etmemiş olan müvekkilini bağlamadığını,yetki itirazının kötü niyetli olduğunu, müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davalının taşımanın tamamından sorumlu olduğunu, yabancılık unsurundan bahsetmenin mümkün olmadığını,

davalının M.K.m.2'de düzenlenen dürüstlük kuralına aykırı davrandığını belirterek kararın kaldırılarak davalının yetki itirazının reddi ile müvekkili tarafından dava dışı sigortaya ödenen 24.333,37 TL'nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davalı tarafından düzenlenen ana konişmentonun incelenmesinde alıcı davacı ....ltd.Şti ,taşıyıcı da ... dır.

TTK 1237(1)maddesi uyarınca taşıyan ile konişmento hamili arasında ki hukuki ilişkide konişmento esas alınır.Davacı davalının da Türkiye de yerleşik bir şirket olduğunu ileri sürmekte ise de davalı taşıyıcı yabancı olup yurt içinde acentesi bulunması nedeniyle davalı yabancı taşıyıcıyı Türkiye 'de yerleşik saymak mümkün bulunmamaktadır.MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür.

Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir. Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp taşıma akdi ilişkisinden kaynaklandığı, taşıma sözleşmesi şartlarının yer aldığı konşimentonun 10.maddesinde taşıma sözleşmesinden kaynaklanacak uyuşmazlıkların Londra Mahkemelerinde İngiliz hukukuna çözüleceği kararlaştırıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nun 353/1-b/1 maddesi gereği esastan reddine karar verilmiştir.