İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/321 K.2018/465

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin davalılara İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen ... Bank A.Ş muhataplı, ... hesap, ...çek numaralı, 28/02/2017 keşide tarihli, 50.000- TL bedelli çekten dolayı ve başkaca bir borcunun olmadığının tespitini, ayrıca mahkemece verilecek karar kesinleşinceye kadar davaya konu çekin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının müvekkili aleyhinde Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/41 E. Sayılı dosyası ile de aynı konuda menfi tespit davası açtığı iş bu davanın mükerrer açılmış dava durumunda olduğunu ve dava şartlarından olan davanın derdestliği hususunun resen mahkeme tarafından dikkate alınması gerektiğini beyan ile, davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, aynı dava sebebine dayanarak daha önce bir dava açılmış ve bu dava derdest ise, aynı konunun yeni bir dava konusu yapılmasının mümkün olmadığı, aynı konuda iki dava açılmasında davacının hukuken korunmaya değer bir menfaatinin olmadığı, mahkeme dosyasında ve Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/41 Esas sayılı esas sayılı dosyasında mahkeme dosyasının aynı dava konusu uyuşmazlığın olduğu ve Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/41 Esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği ve halen derdest olduğu, HMK.'nun 114,1/ı hükmü gereğince aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmamasının dava şartı olduğu,

dava şartlarının yargılamanın her aşamasında resen değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle derdestlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğunda reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkili tarafından ... firması ile sözleşme yapıldığını, sözleşmenin ilerleyen kısımlarında söz konusu çeklerin ciro edilemeyeceği ibaresinin mevcut olduğunu, sözleşme konusu çeklerin karşılığı malların müvekkiline teslim edilmediğini, çeklerin de tarafına iade edilmediğini, bunun üzerine Tavşanlı 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/41 Esas sayılı dosyasında dava ikame edildiğini, fakat bu süreç içerisinde davaya konu çekin kötü niyetle aralarında ticari ilişkisi bulunmayan kişilere ciro edildiğini,

derdestlik itirazında bulunulmuşsa da;... tarafından ciro edilen çekin davaya konu olduğunu ve ciro silsilesinde bulunduğundan davada taraf gösterilmesinin kanun ve hakkaniyet gereği olduğunu, dava konularının farklı olduğunu, Tavşanlı'da ikame edilen davanın ... ile davacı arasındaki sözleşmenin yerine getirilmemesi ve çek karşılığı olan malların tarafına teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmeyi feshederek çeklerin iadesi talep edilmesi sonucu iade edilmediğinden dolayı borçlu olmadığının tespitiyle alakalı sözleşmeye konu tüm çeklerin mevzu bahis olduğu bir dava olduğunu,

ancak bu davanın haksız olarak kötü niyetle tarafına takip başlatan ...t'a karşı borçlu olmadığının tespiti ile alakalı olup ... şirketinin ciro silsilesinde bulunduğundan kendisinin işbu davada taraf olarak bulunduğunu belirerek haksız ve hukuka aykırı mahkeme kararının kaldırılarak işin esasına girilerek yargılamaya devam olunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava da ;davacı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin 2017/9513 esas sayılı dosyası ile ...Bank...hesap ... çek nolu 50.000- TL bedelli çekle ilgili olarak borçlu olmadığının tespiti yönündedava açılmıştır. Davacı vekili çeki davalı ... .Ltd. Şirketine ticari alımla ilgili sözleşme gereği verdiğini ve malların kendisine verilmediğini iddia etmektedir. Diğer davalılar çekin cirantalarıdır.

Mahkemenin 14.11.2017 tarihli ara kararı ile davalı şirkete ait davanın tefrikine karar verilmiş ve davalı ile ilgili bulunan menfi tesbit davası ayrı bir esasa alınmış , davacı vekilinin ayırma kararına itirazı veya istinafı bulunmamaktadır.

Mahkemece Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/741 esas sayılı dosyası UYAP vasıtası ile incelenmiştir. Davacının dava konusu çek dahil bir kısım çek ile ilgili olarak dosya davalısına açılmış menfi tespit ve istirdat davası olduğu, yargılamanın halen devam ettiği anlaşılmıştır. Davalı vekili cevap dilekçesi ile derdestlik itirazında bulunmuştur.

Aynı konuda iki dava açılmasında davacının korunmaya layık bir menfaati yoktur. Daha önce HUMK m.187/4’de bir ilk itiraz olarak nitelenen bu husus HMK m. 114/1-ı hükmüyle dava şartı haline getirilmiştir. Her iki davanın tarafları, konu ve sebebinin aynı olduğu tespit edilmiştir. Her iki davada ayrılma sonrası aynı davalıya yöneltilmiş olup, dava sebebi verilmiş çek ile ilgili borcun olmadığı tespiti talebine ilişkindir. HMK 114 ve devamı maddeleri gereğince derdestlik halinin mevcut olduğu anlaşılmakla , Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.