İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/714 K.2019/1676

İspatlanamayan davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalının cari hesap ilişkisi olduğunu, 14.882,14- TL alacağın tahsili için İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, davalının borcu bulunmadığı iddiası ile takibe itiraz ettiğinden takibin durduğunu, müvekkili şirketin usulüne uygun olarak tutmuş olduğu ticari defter ve kayıtlara yapılacak bilirkişi incelemesi ile alacaklarının görüleceğini, haksız yapılan itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, takibe konu ödeme emrinden anlaşıldığı kadarı ile dava konusu alacağın, davacıya ait iki adet faturadan kaynaklandığını, söz konusu faturaların hangi hizmet veya mal satımı veya alımı hususlarına ilişkin olduklarının karşı tarafça bugüne kadar açıklanamadığını, davacı tarafın yalnızca kendi kestikleri faturaları kendi defterlerine işleyerek olmayan bir alacağı olur hale getirmek istediğini, davaya ve icra takibine dayanak yapılan faturaların müvekkil firma ile hiçbir alakası olmadığını, bugüne kadar da bu faturalardan doğduğu iddia edilen alacak talebinin müvekkili tarafından kabul görmediğini,

sonuç olarak mezkur faturaların kendilerine tebliğ edilip, müvekkil tarafından kabul edildiğini ve yasal defterlerine işlenmiş olmadığını, bu nedenle usule ve yasaya uygun olmayan yöntemlerle alacak tahakkuk ettirilmesinin kabul edilemez bir durum olduğundan dolayı dava konusu borcu kabul etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davacının , takibe konu 2 adet fatura (11.357,40- TL ve 5.609,94- TL' lik) ya dayalı bakiye 14.882,42-TL alacak olduğunu iddia ettiği,verilen kesin süreye rağmen davalının defterlerini ibraz etmediği ,davacının defter, kayıtlarında davacının, ticari ilişki ve cari hesap bakiyesi olarak davalıdan 14.882,42 -TL alacaklı oduğu,bir tarafın ticari defterlerinin ibrazı istenilmesine rağmen ticari defterlerin ibraz edilmemesinin defter sahibinin aleyhine sonuç doğurması ancak karşı tarafın münhasır delil olarak bunlara dayanmasına bağlı olduğu, davalının ticari defterlerini hazır etmemesi davanın ispatı için yeterli olmadığı,

faturaya dayalı alacağın ispatı için, faturada yazılı hizmetin sunulduğunun ispatı gerektiği,ispat yükü davacıda olduğu ,davacının teslim veya hizmet olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin ispatına yönelik herhangi delil sunmadığında ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalının bilirkişi raporuna ve ödeme şekline itirazının olmadığını, davalının itiraz ettiği fatura için 2.084,98- TL ödeme yaptığından bu faturadaki hizmetin yapıldığının ispat edildiğini, artık ispat yükünün bu fatura için davalıya geçtiği,11.357,46- TL'lik fatura yönünden davanın kısmen kabulü gerektiğini, dava dilekçesinde ve davalının da her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarını delil olarak gösterdiğini, mahkemenin davalının ticari defterlerine münhasıran dayanıp dayanmadıkları hususunda kendilerine süre verilmesi gerekirken bu süre verilmeden davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle 2 adet faturaya dayalı alacağın takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İcra takibinde 31.1.2014 tarihli 11.357,40- TL ve 28.2.2014 tarihli 5.609,94- TL bedelli faturalardan bakiye 14.882,42 -TL alacağın tahsili istenilmiştir. Dava dilekçesinde davacı, ticari defter ve kayıtlara ,davalı tarafta her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarına delil olarak dayanmıştır.

Verilen kesin süreye rağmen davalı ticari defterlerini ibraz etmeyerek HMK 222.madde uyarınca ibrazdan kaçınmıştır. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekir. Fatura sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir.

Eldeki davada, davalı sözleşmesel ilişkiyi, hizmetin verildiğini ve borcu inkâr etmektedir. Hâl böyle olunca, sözleşmesel ilişkiyi; faturalarda yazılı hizmetin davalıya verildiğini ve faturanın da bu akdi ilişki nedeni ile düzenlendiğini ispat yükü davacıya aittir. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre, 6100 sayılı HMK’nın 200. maddesi uyarınca yazılı delille kanıtlamalıdır.

Davacı tarafça sunulan irsaliyeli faturalarda teslim eden ve alan kısmında isim ve imza bulunmamaktadır. Ticari defterlerin usulüne uygun tutulması yanında defterlerde yer alan kayıtların dayanağının da usulüne uygun olması gerekir. Dayanağı kanıtlanamayan faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olması tek başına akdi ilişkinin kanıtı olamaz. İncelenen davacı ticari defterlerinin tam olarak sunulmadığı bu sebeble kanuna uygun tutulmadığının kabulü gerekmektedir.

Davacı icra takibine dayanak faturaların davalıya tebliğ edildiği ve faturalar içeriği hizmetin verildiğine dair delil sunmamıştır. Bir tarafın ticari defterlerinin ibrazının istenebilmesi ve talep edilmesine rağmen ticari defterlerin ibraz edilmemesinin defter sahibinin aleyhine sonuç doğurması, HMK 222/5 gereğince , ancak karşı tarafın münhasır delil olarak bunlara dayanmasına bağlıdır.

Davacı dava açarken davalının defterlerine münhasıran dayanmadığından, davalının ticari defterlerini hazır etmemesi davanın ispatı için yeterli değildir. Davacı vekilinin davanın reddine ilişkin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından ,davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.