İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/85 K.2018/552

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının müsteciri olduğu fabrikada 14/05/2014 günü gece yarısında işyerindeki kasalar tahrip edilmek suretiyle hırsızlık yapıldığını ve davacıya ait nakit para ile davacıya ciro edilmiş 62 adet çek ve kullanılmamış boş çek koçanlarının çalındığını; olayla ilgili şikayette bulunulduğunu ve çalınan çeklerle ilgili İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/208 esas sayılı dava dosyasından ödeme yasağı kararı alındığını; davalı ....

Tic. Ltd. Şti'nin çekin hamilinin kendisi olduğunu; ancak, çekin aslını kaybettiğinden bahisle İstanbul Anadolu 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/346 esasında kayıt olarak 04/09/2014 tarihinde çek iptali davası açtığını bildirerek davaya müdahil olma isteğinde bulunduğunu ve çekin ön ve arka yüzünün fotokopisini dosyaya sunduğunu;

dava konusu keşideci .... ....Bankası A.Ş Yenişehir/ Ankara Şubesi'ndeki .... nolu hesabına tanımlı olarak keşide ettiği 30/07/2014 keşide tarihli .... seri numaralı 5.000- TL bedelli çekin davacının elindeyken çalındığından [davacının, dava konusu çeki .... aldığını] davalı şirket ve diğer davalıların iyi niyetli olmadığını; bu nedenlerle, dava konusu çekin istirdatına, çek aslının davacıya iadesine; çek aslı bulunamadığından keşideci ve cirantalardan senetsiz tahsiline;

çek bedelinin ödenmiş olması halinde çek bedelini tahsil eden ve çek bedelini haksiz hamile ödeyen davalı keşideciden/ cirantadan müştereken ve müteselsilen avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini; talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davacının, dava konusu çekin kaybolduğuna ilişkin beyanının gerçeği yansıtmadığını; TTK.759-(2) maddesi uyarınca davacının, çekin zayii olduğunun inandırıcı delillerini mahkemeye sunmasının gerektiğini, davacının iyiniyetli hamil olduğunu,davalı şirketin bu çeki ... ticari ilişki kapsamında alıp almadığının hukuken bir öneminin bulunmadığını, davalının, dava konusu çekin meşru ve iyiniyetli hamili olduğunu; bu kapsamda, davacının, çekin elinden rızası dışında çıktığını ve yetkili hamil olduğu ile çeki elinde bulunduran tarafın kötüniyetli ve ağır kusuru olduğunu ispatlaması gerektiğini;belirterek haksız açılan davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadığı dosya kapsamıyla anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sırasında bilirkişilerden alınan rapor ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davacı tarafından, şirket hissedarı .... cari hesaba mahsuben (20) adet toplam 97.482,08- TL'lik 14/05/2014 tarih ve ...sayılı çek çıkış bordrosu ile teslim alındığını ve ticari defterlerine kaydedildiğini; dava konusu çekin daha sonra davacı tarafından, 05/09/2014 tarihinde çek bedeli 5.000- TL haricen nakit olarak tahsil edildiğini ve ticari defterlerine kaydedildiğini; ancak; dava konusu çekin davalı .... tarafından hamiline düzenlendiğini; çekin sırasıyla cirantalarının, davalı ... ve ...

Ltd. Şti olduğunu; davalı/hamil ... Ltd.

Şti tarafından dava konusu çekin 31/07/2014 tarihinde ibraz edildiği ve çekin arka ön yüzüne İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/05/2014 tarih ve 2014/208 Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağının işlendiğini; ancak, davacının, çekin arka ön yüzünde cirosunun/ ciranta olarak adının bulunmadığını; somut olayda; davacının, dava konusu çekin rızası hilafına elinden çıktığını ispat etmiş ise de davacı tarafça, davalıları, dava konusu çeki elinde bulunduran/davalı ....

Tic. Ltd. Şti'nin iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu ileri sürülüp kanıtlanamadığını belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, 14.05.2014 tarihinde dava konusu çekte dahil olmak üzere 62 adet çekin müvekkilinin iş yerinden çalındığını, bu çeklerle ilgili İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/208 E dosyasında ödemeden men kararı alındığını ve şubelere bildirildiğini, davalı hamil olduğunu ileri süren .... Ltd. Şti.nin çek aslını mahkemeye sunamadığını, davalının ödemeden men kararından haberdar olduğunu ve kötüniyetli olduğunu, ayrıca çekler ile ilgili .... A.Ş.ye davanın ihbarına karar verildiği halde karar başlığında isminin gösterilmemesinin eksiklik olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü talep etmiştir.

GEREKÇE

İhbar olunan .... şirketinin ismi karar başlığından gösterilmemesi bir eksiklik ise de bu husus ilk derece mahkemesince maddi hatanın düzeltilmesi kapsamında her zaman resen düzeltilebilir eksiklik olduğundan bu hususa yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiş,her ne kadar istirdat davası çeki elinde bulunduran yetkili hamile karşı açılması gerekmekte ise de ve ... Ltd. Şti.

Dışında diğer davalılara istirdat davasında husumet düşmez ise de bu husus davalılar tarafından istinafa getirilmediğinden değerlendirmeye alınmamıştır.Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 792. maddesi gereği istirdat istemine ilişkin olup maddede ;

çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış olursa ,ister hamile yazılı isterse ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupta hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin ,çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.İspat yükü çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya ait bulunmaktadır.

Eldeki davada ticari defter ve kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde çeki iktisap ettiği anlaşılan davacının, davalının kötüniyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekir. Somut olayda, Dava konusu çekin davacının iş yerinde 14.05.2014 tarihinde çalındığı iddia edilmekte ise de , davalı .... Ltd. Şti.'nin davaya konu çeki muntazam ciro silsilesine uygun olarak iktisap ettiği ve davalı .... Ltd.

Şti.'nin çeki iktisap ederken kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu da davacı tarafından kanıtlanmadığından ,davalının inceleme için talep edilen ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesi ağır kusurlu olarak kabulune imkan vermediğinden İlk Derece Mahkemesince dosya kapsamı delillerin takdirinde isabetsizlik olmayıp davanın reddine yönelik hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.