İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1240 K.2021/1593

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin senaryosunu yazıp yönettiği ''...'' adlı filmin pozitif kopya diye tabir edilen orijinal kaydını Fransa Asya Sineması Film Festivalinde gösterilmek üzere festivalin sponsoru olan FedEx ...

Kargo'ya 20.01.2010 tarihinde teslim edildiğini, ancak filmin pozitif kopyalarının Türkiye'den Paris'e ulaştığı halde ... tarafından kaybedildiğinin bildirildiğini, bu nedenle filmin festivale katılamadığını ve filmin pozitif kopyalarına masraf yapılarak Fransızca alt yazı eklendiğini, ayrıca bu kayıp nedeniyle filmin daha sonra Hindistan Uluslararası Kadın Film Festivali'ndeki yarışmaya katılmak üzere tekrar kopyalarının oluşturulması ve İngilizce çevirilerin yapılmasının gerektiğini, pahalı olan bu işlem yüzünden müvekkilinin ekstra bir harcama yaparak maddi zararı oluştuğunu,

ayrıca davacının festivale davalının kusuru neticesiyle katılamamasının prestij kaybına sebep olduğunu ve manevi zararının da söz konusu olduğunu belirterek, 1.000-TL maddi, 25.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... Kargo vekili; içeriği festival filmi olarak beyan edilen, fakat herhangi bir değer belirtilmeyen, manifestosu 17 kg olan bir adet kargonun Türkiye'den Fransa'ya ... tarafından hava yolu ile taşınmak üzere müvekkili şirkete teslim edildiğini, Fransa'da kaybolan kargo nedeniyle ... tarafından alıcıya kilo başına 22-Euro olmak üzere 374-Euro hasar tazminatı ödenmek istendiğini, ancak davacının bu öneriyi kabul etmediğini, müvekkili şirketin ticari unvanının ...

AŞ olduğunu, oysa dava dilekçesinde davalı olarak ...&...

AŞ olarak belirtildiğini, böyle bir şirket bulunmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, müvekkilinin davacıya karşı bir sorumluluğunun bulunmadığını, eşyanın değeri taşıyana teslim anında beyan edilmemiş olduğundan Varşova Konvansiyonu'nun 22/2 maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun kilogram başına 17 özel çekme hakkı ile sınırlandırılmış olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili; davanın ...&...

AŞ unvanlı şirkete karşı açıldığını, davacı tarafından 10.12.2010 tarihli dilekçeyle iki davalı bulunduğu, birisinin de ...

AŞ olduğunu bildirdiğini, ancak böyle bir şirket bulunmadığını, bu kez de ... şirketine tebligat yapılarak müvekkilinin usulsüz olarak davaya dahil edilmeye çalışıldığını, davanın sıfat yokluğundan reddi gerektiğini, Montreal Sözleşmesi'nin 35 ve Varşova Sözleşmesinin 29. maddesi uyarınca ulaşma tarihinden veya uçağın ulaşması gereken tarihten veya taşımanın durduğu tarihten başlamak üzere 2 yıl içinde davanın açılmaması halinde taşıyıcının sorumluluğunun sona erdiğini, bu nedenle davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğu kabul edilse dahi kargonun her kilogramı için 17 SDR ile sınırlı olduğunu,

davacının maddi zararını kanıtlayamadığını, ayrıca manevi tazminat şartlarının oluşmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava konusu yapılan film kopyalarının davalı asıl taşıyan ...'e teslim edildiği, film kopyalarının kaybolduğu, taşıma işlerinden kaynaklanan zarar sorumluluğunun bu durumda davalı ...'te bulunduğu, dava konusu film kopya değerinin 2.000-TL ve çeviri bedelinin 500-TL olduğu, davacının talebi 1000-TL olmakla taleple bağlı kalınarak taşıma esansında kayıp nedeni ile uğranılan zararın tazminine hükmolunduğu;

davacının uluslararası film festivaline katılımı için gerekli film kopyalarının taşıma aşamasında davalı ...'in kusuru sonucu kaybı nedeni ile manevi zorluklar yaşadığı ve festivale katılım için kopya ve çeviri yaptırmak zorunda kaldığı, istenen manevi tazminatın, davacının sosyal statüsü, tarafların mali sosyal durumları ve davalının tam kusuru nedeni ile makul olduğu gerekçesiyle, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne, davalı ...

Kargo aleyhine açılan davanın ise açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı ... vekili; usul kuralları ihlal edilerek müvekkilinin davaya dahil edildiğini, davanın ...&... AŞ unvanlı şirkete karşı açıldığını, davacı tarafından 10.12.2010 tarihli dilekçeyle iki davalı bulunduğu, ... kargo dışındaki davalının da ...

AŞ olduğunun bildirildiğini, ancak böyle bir şirket bulunmaması nedeniyle bu kez de müvekkiline 05.03.2013 tarihinde tebligat yapılarak müvekkilinin usulsüz bir şekilde davaya dahil edilmeye çalışıldığını, bu nedenle davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, Montreal Sözleşmesi'nin 35 ve Varşova Sözleşmesinin 29. maddesi uyarınca davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, müvekkilinin sorumluluğu kabul edilse dahi sorumluluğunun sınırlı olduğunu, festivalde filmin DVD kopyasının gösterildiğini,

bu nedenle davacının maddi ve manevi tazminat talep etmekte hukuki yararının bulunmadığını, manevi tazminat talep koşullarının oluşmadığını, ayrıca mahkemece ıslah dilekçesi dikkate alınmamasına rağmen davacı tarafından yatırılan 100-TL ıslah harcının müvekkilinden tahsiline karar verilmesinin de hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacıya ait film kopyasının taşınması sırasında kaybedilmesi nedeni ile uğranılan maddi ve manevi zararın tahsili istemine ilişkindir. Davacıya ait film kopyasının 20.01.2010 tarihinde İstanbul'dan Fransa'ya taşınmak üzere alt taşıyıcı ... Kargo'ya teslim edildiği, kargonun ... Kargo tarafından Fransa'da akdi taşıyıcı davalı ...'e teslim edildiği ve teslimden sonra kaybedildiği hususu ihtilafsızdır.

Taşımanın iki akit ülke arasında yapılması nedeniyle uyuşmazlığa Varşova Konvansiyonu hükümleri uygulanacaktır. Konvansiyonun 29. maddesi uyarınca dava hakkı, uçağın varma yerine ulaşma tarihinden veya varması gereken ya da taşımanın sonlandığı tarihten itibaren iki yıllık hak düşürücü süreye tabidir.

Somut olayda emtianın taşındığı uçağın 26.01.2010 tarihinde İstanbul'dan hareket ettiği sabit olup, davanın ise 22.06.201 tarihinde açılmasına göre davalının hak düşürücü süre itirazı yerinde değildir. Aynı konvansiyonun 18. maddesi gereğince taşıyıcı, emtianın taşınma sırasında kaybı nedeniyle maruz kalınan zararlardan dolayı sorumlu olup, davalı akdi taşıyıcı ... bu nedenle davacının oluşan zararlarından sorumlu tutulmalıdır.

HMK'nun 341/2 ve Ek-1 maddeleri gereğince 01.01.2018 tarihinden itibaren değeri 3.560-TL'yi geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda kabul edilen maddi tazminat miktarı 1.000-TL'den ibaret olup, kesinlik sınırı içinde olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.

Uluslararası hava taşımalarında taşıyıcının sorumluluğu ve koşulları mevcut ise manevi tazminat yönünden Türk yargı uygulamasında TMK ve TBK hükümlerinin uygulanacağı kabul görmüştür. (örneğin HGK'nın 12.12.2001 tarih ve 2001/11-1161 esas-2001/1152 karar sayılı ilamı) Sınırlı sorumluluk miktarına manevi tazminat miktarı dahil edilemez.

Somut olayda davacının film festivalinde gösterilmek üzere teslim ettiği pozitif film kopyası taşınma sırasında kaybedildiği, bu nedenle festivalde davacının yazıp yönettiği filmin DVD kopyası gösterilmek zorunda kalındığı, davacının kariyeri için önem arz eden ve prestiji açısından da çok önemli olan bu etkinlikte filmin DVD kopyasının gösterilmesinin de eleştiri konusu yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davalının akde aykırılığı nedeniyle davacının manevi zarara uğradığı açık olup, bu durumun malvarlığı zararı olmaktan öte davacının kişisel haklarına saldırı niteliğinde bulunduğu ve bir manevi tazminat gerektirdiği gözetilmelidir. Davalı ... vekilinin manevi tazminat koşullarının gerçekleşmediğine yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Diğer yandan kabul edilen tazminat miktarı yönünden alınması gereken harç 1.776,06-TL olup mahkemece dikkate alınmayan ıslah talebiyle birlikte yatırılan 100-TL harcın mahsubuyla bakiye harcın davalıya yükletilmesinde ve ıslah harcıyla birlikte davacının yatırdığı toplam harç tutarı olan 486,10-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Açıklanan nedenlerle istinaf sebebleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde ; davalı vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun ise esastan, maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddine reddine karar verilmiştir.