İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1471 K.2020/288

İlk derece mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili tarafından abonman emtea nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan ....A.Ş'nin Fransa'dan satın aldığı, 1 set mekanik iğneleme hattı makinesi üst ünitesinin, ... Tic. A.Ş sorumluluğunda ve sürücü ... idaresindeki araçla Mersin Limanından Gaziantep Gümrüğüne sevki esnasında serbest bölge otoban bağlantı yolunda aracın devrilmesi sonucu emtianın hasar gördüğünü, taşıma sorumluluk sigortası ....

A.Ş tarafından yapıldığını, müvekkili şirkete nakliyat sigortası bulunan makinede ekspertiz sonucu 38.480 -TL hasar nedeniyle oluşan tekrar senkronizasyonu bedelinin ek olarak ödenmesi gerektiğinin tespit edildiğini, emtia bedelinin 06/08/2013 tarihinde sigortalıya ödendiğini, hasar nedeniyle senkronizasyon bedelini ödeyen müvekkilinin hem TTK md. 1301 uyarınca hem de temlik beyanıyla sigortalısının haklarına halef olduğunu, rücuen tazminat alacağı olan 38.480-TL ödeme tarihi olan 06/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...A.Ş vekili;: ödeme tarihi üzerinden 1 yıldan fazla süre geçtikten sonra dava açıldığını, zamanaşımı nedeniyle davanın reddini, 06/04/2013 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle dava konusu makinenin ağır hasarlandığından,

hasarlı makinanın pert total olarak işlem gördüğünü ve davacı şirketin sigortalısına 249.530-Euro ödediğini ve müvekkil şirkete rücu ettiğini, müvekkil şirketin, CMR Konvensiyonu 23/1 madde gereği davacı tarafa bu miktarı ödediği,müvekkil şirketin başkaca sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusunun, yeni alınan makinaya ait senkronizasyon gideri olduğunu, ancak CMR 23/4 Madde gereği tamamen kayıp halinde ne gibi ödemelerin talep edileceğinin belli olduğunu ve bunların dışında tazminat ödenmeyeceğinin açıkça belirlendiğini, senkronizasyon bedelinin, maddede sayılan giderlerin haricinde olduğunu,

pert total ödemesi yapılan makinenin CMR 23/4 haricindeki diğer zararların, poliçe teminatında olmadığını, bu nedenler ile müvekkili şirket hakkındaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar, ....Tic.A.Ş. Ve ... usulüne uygun tebligat yapılmış, davaya cevap vermemişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, kazanın 06/04/2013 tarihinde, hasarlı yükün teslim tarihinin 09/04/2013 olduğu, davalı .... T.A.Ş tarafından davacı sigortaya yapılan ödeme tarihinin 12/06/2013 olduğu, davacının senkronizasyon bedelini sigortalısına ödeme tarihinin 06/08/2013 olduğu ve dava tarihinin 05/09/2014 olduğu, davanın CMR konvansiyonu 32/1. madde ilk cümlede belirtilen bir yıllık süreden sonra açıldığı gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; süresinde ileri sürülmeyen zamanaşımı definin daha sonra ileri sürülmesinin iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı çerçevesinde kalacağından muvakafatlarının bulunmadığını, mahkemece diğer davalı sigorta şirketinin zamanaşımı itirazı yönünden yapılan değerlerlendirme de yanılgılı olduğunu, davalı sigorta şirketi yününden uygulanabilecek zamanaşımının TTK'da düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklı taleplere ilişkin zamanaşımı süresi olduğunu, bu sürenin 2 yıl ve herhalde rizikonun gerçekleşme tarihinden itibaren 10 yıl olduğunu, ayrıca gerek yasa gerekse de genel şartlarla "doğrudan sigortacıya başvuru hakkı" tanındığını,

dolayısıyla davalı ... A.Ş yönünden uygulanacak zamanaşımı TTKve poliçe genel şartlarda düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı olduğundan, davanın yanılgılı şekilde zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, "Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi" kapsamında ödenen sigorta bedelinin davalılardan rücu istemine ilişkindir.Davalı sigorta şirketi tarafından davaya karşı süresinde verilen dilekçe ile zamanaşımı savunmasında bulunmuş,diğer davalılar tarafından davaya cevap verilmemiş, zamanaşımı defii ileri sürülmemiştir.Zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır.

Bu bakımdan zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Bunun sonucu olarak da, yargılamayı yapan yargıç tarafından yürüttüğü görevinin bir gereği olarak kendiliğinden göz önünde tutulamaz. Borçlunun böyle bir olgunun var olduğunu, yasada öngörülen süre ve usul içinde ileri sürmesi zorunludur. Demek oluyor ki zamanaşımı, borcun doğumu ile ilgili olmayıp, istenmesini önleyen bir savunma olgusudur.

Şu durumda zamanaşımı, savunması ileri sürülmedikçe, istemin konusu olan hakkın var olduğu ve kabulüne karar verilmesinde hukuksal ve yasal bir engel bulunmamaktadır.(HGK nun 2018/999 esas 2019/1049 karar sayılı ilamı)Davalılar ....AŞ ile ... tarafından zamanaşımı defiinde bulunulmadığı halde davanın bütün davalılar yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ,hükme tesir edecek delillerin incelenip değerlendirilmediği sonucuna varıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davalı ....AŞ yönünden de hükmün esası incelenmeksizin hükmün 353(1)a-4-6 m. uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren

mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.