İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1541 K.2021/1844

Davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı bankanın Çağlayan şubesinden 06/06/2011 ve 27/06/2011 tarihinde kredi kullandığını, müvekkilinden 06/06/2011 tarihinde ayrı ayrı 600-TL ve 2.650-TL ekspertiz masrafı, 1.820-TL komisyon alındığını, 27/06/2011 tarihinde 19.082-TL komisyon, 300-TL ve 200-TL ekspertiz masrafı alındığını, davalı bankanın müvekkili ile müzakere etmeden haksız bir şekilde toplam 24.652-TL tahsil ettiğini,

bankanın hangi masraf için ne amaçla yaptığı belirsiz haksız ve mesnetsiz olarak müvekkilinden aldığı bu bedelin haksız şart teşkil ettiğini belirterek 3.250-TL eksperiz masrafının ve 1.820-TL komisyonun 06/06/2011 tarihinden itibaren, 19.082-TL komisyonun ve 500-TL ekspertiz masrafının 27/06/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının müvekkili banka şubesine başvurarak kredi talebinde bulunduğunu, davacıya sözleşme imzalanmadan önce müvekkili banka tarafından talep ettiği krediye ilişkin olarak ödeme planında belirlenmiş olan davacıya kullandırılan kredi miktarı, toplam borç tutarı, aylık kar oranı, toplam kira, toplam vergi, masraf ve komisyon tutarı ile kredi geri ödeme taksit tutarlarının açıkça yazıldığını, bankaların TTK'nun 12. maddesine göre bankaların verdiği her hizmet için ücret ve masraf alma hakkına sahip olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı ile davalı arasında imzalanan taksitli ticari kredi ödeme planında alınması gereken dava konusu komisyon ve masrafların miktarı belirtilmek suretiyle kararlaştırıldığı, tarafların tacir olması nedeniyle sözleşme ve ekleri ile bağlı oldukları, ekspertiz harcamaları için sunulan faturaların yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili ; komisyon tutarına ve masraflara ödeme planına yer verilmiş olmasının, bahse konu kalemleri haksız şart olmaktan çıkarmayacağını, müşteri ile müzakere edilmeden sırf maktu olarak basılan ödeme planının haksız şart niteliğinde olduğunu, kredi kullananın tacir ya da tüketici olmasının sonucu değiştirmeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmeleri uyarınca haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen komisyon ve ekspertiz masraflarının iadesi istemine ilişkindir. Bankalarca masraf ve komisyon adı altında yapılan tahsilatların yasal dayanağı, kredi kullandırıldığı tarihte yürürlükte bulunan 09.12.2006 tarihli ..’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan 2006/1 sayılı Tebliğ hükümleridir.

Tebliğin 4. maddesinde, "Bankalarca, ... üye işyeri komisyonu hariç faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırları serbestçe belirlenir." denilmektedir. Bankacılık teamüllerine göre ilk kredi kullandırımında yapılması gereken istihbarat, haberleşme ve operasyonel vs. gibi işlemlerin bir maliyeti bulunduğundan müşteriden bu kapsamda masraf veya komisyon adı altında ücret talep edilebilecektir.

Bankalar tarafından alınacak olan dosya masrafı bakımından sözleşmede açıkça bir tutar ve oran bulunmadığında, anılan yasal düzenleme gereğince Merkez Bankasına bildirimde bulunulup bulunulmadığının araştırılması gerekmekle bildirim yapılmamış olması durumunda emsal banka uygulamalarının araştırılması ile alınan komisyon bedelinin emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir (Yargıtay 11. H D’nin 30/05/2018 tarihli 2016/11932 E., 2018/4158 K. sayılı kararı).

Somut olayda; davacı ile davalı banka arasında, 28/04/2009 tarihinde 250.000-TL limitli ve 24/06/2011 tarihinde 9.000.000-TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, dava konusu kredi sözleşmesi 6098 sayılı TBK'nın yürürlük tarihi olan 01/07/2012 tarihinden önce akdedilmiş olup, 6101 sayılı kanunun 1. maddesi uyarınca somut uyuşmazlığa sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmakla, kanunun yürürlüğünden evvel imzalanan sözleşmelere genel işlem koşullarının denetlenmesi hükümlerinin uygulanamayacağı,

davacı vekilinin sözleşmenin genel işlem koşulu niteliğindeki hükümlerinin masraf ödenmesine dair hükümlerinin haksız şart oluşturduğu yönündeki iddiasına itibar edilmemiştir.

Yine dosya kapsamında kredi sözleşmesinin eki niteliğinde bulunan ve davacı imzasını içeren 6.6.2011 tarihli taksitli ticari kredi ödeme planında davacıya 182.000-TL taksitli ticari kredi kullandırıldığı, proje komisyonu olarak 1.820-TL'nin, diğer masraflar adı altında ekspertiz ücretine karşılık gelen 3.250-TL'nin ödeneceğinin belirtildiği.

27/06/2011 tarihli taksitli ticari kredi ödeme planında ise davacıya 1.908.200-TL taksitli ticari kredi kullandırıldığı, proje komisyonu olarak 19.082-TL'nin, diğer masraflar adı altında ekspertiz ücretine karşılık gelen 500-TL'nin ödeneceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Taraflar bakımından sözleşmenin eki de sözleşme gibi bağlayıcıdır.

Açıkça miktarı belirlenen komisyon ve ekspertiz ücreti geri istenemeyeceği gözetildiğinde, aynı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.