İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1720 K.2022/156

Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... ait buğday gluteni emtiasının Çin'den İzmir'e nakliyesi işinin davalı ... sorumluluğunda ... tarafından, ... donatanı olduğu ... gemisi ile gerçekleştirildiğini, davalı ... navlun faturasını düzenleyen ana nakliyeci olduğunu, davalı ... fiili taşımayı gerçekleştiren alt taşıyıcı olduğunu, davalı ... ise donatan sıfatı bulunduğunu, nakliye sonrası ... gemisinden tahliye edilen konteynerlerin İzmir'de bulunan ...

Antrepoya sevk edildiğini, burada ... no.lu konteynerin tavanının delik, içindeki emtiaların kısmen ıslak olduğu görülerek rezerve tutanağı düzenlendiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince 6.134,37-USD sigortalı zararı müvekkili şirket tarafından tazmin edilmiş olup halefiyet ve temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralan müvekkilinin davalılara rücu hakkı doğduğunu, davalıların ödeme yapmadığını,başlatılan takibe davalıların itiraz ettiğini belirterek, davalıların takibe yönelik itirazının iptali ile davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ... vekili; davanın taşıyan sıfatı bulunmayan müvekkili şirket aleyhine açılmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin taşımayla ilgili olan hiçbir eyleme müdahale etmediğini, davanın TTK'nın 1188. maddesinde öngörülen hak düşürücü süre içinde açılmadığını,eksper raporunun geçerli olmadığını, hasarın yasal süresinde bildirilmediğini, hasar hesabında sorumluluk sınırının göz önüne alınmadığını, poliçedeki %10 ilave bedelin hasar bedeline eklenemeyeceğini belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.2-Davalı ... vekili;

taşımanın müvekkilinin acenteliğini yaptığı dava dışı yabancı taşıyan ZIM tarafından düzenlenen konşimento tahtında gerçekleştirildiğini, konşimentonun 22. maddesi gereğince Haifa Mahkemesi yetkili kılındığından, davanın milletlerarası yetki yönünden reddinin gerektiğini, buğday gluteni emtiasının mahiyeti itibariyle suya dayanıklı olup ıslanarak bozulmasının mümkün olmadığını,hasarın ambalaj yetersizliği nedeniyle meydana geldiğini, müvekkili acente olduğundan doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili veya acenteliğini üstlendiği yabancı taşıyanın davacının sigortalısı ile akdettiği bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını,

istifin yükletenin sorumluluğunda olduğunu,ihbarın süresinde yapılmadığını, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin ispat edilemediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3-Davalı ... vekili;dava tarihi itibariyle ... gemisinin donatanı ...

Ltd olup, Gslu 204367-2 no.lu konteynerin de müvekkili şirkete ait olmadığını, davacının müvekkili şirketle herhangi bir bağlantısının bulunmadığını belirterek, davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı vekilinin 08/07/2019 tarihli duruşmada, dosyanın işlemden kaldırıldığı celseye ilişkin mazeret dilekçelerinin bulunmadığını bildirdiği,davacı vekilinin duruşma gün ve saatinden haberdar olduğu halde 28/05/2018 günlü duruşmaya mazeret bildirmeksizin katılmadığından dosyanın HMK 150. maddesi gereğince işlemden kaldırıldığı, dosya işlemden kaldırıldıktan sonra yasal süre içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle, HMK'nun 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; mahkemece mazeret dilekçesi ve geçerli olan mazeretleri göz önünde tutulmadan karar verildiğini, 28.05.2018 günü iki ayrı mahkemede duruşmalarının bulunduğunu,duruşma tutanaklarını sunduklarını, aynı gün iki ayrı mahkemede duruşma olması sebebiyle mahkemeye mazeret dilekçesi gönderildiğini, ancak dilekçenin dosyaya girmediğini,hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, mahkemece gönderilen ve duruşma gününü bildiren tebligatta"davanın açılmamış sayılmasına ilişkin karar verileceği" yönünde bir ihtar bulunmadığını, işlemden kaldırma kararı ve akabinde verilen davanın açılmamış sayılması kararının yokluklarında verilmesi nedeniyle hak arama özgürlüğüne aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sigortalıya ait emtianın taşıma sırasında hasara uğraması nedeniyle sigortalıya ödenmiş olan hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

HMK'nın 150/1 maddesi, "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir." 5. fıkrası ise "İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda; mahkemece düzenlenen ön inceleme tensip tutanağı ile ön inceleme duruşmasının 28.05.2018 tarihinde yapılmasına karar verilerek duruşma gününün tüm taraflara ve davacı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacı vekilinin duruşmaya katılmadığı gibi mazeretine ilişkin dilekçe de ibraz etmediği, duruşmaya katılan davalılar vekillerinin davayı takip etmeyeceklerini beyan etmeleri üzerine dosyanın işlemden kaldırıldığı, 3 aylık süre içerisinde de davanın yenilenmemesi nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili tarafından mahkemeye mazeret dilekçesi verildiği iddia edilmişse de bu husus ispatlanamamış olup, davacı vekili de 08.07.2019 tarihli duruşmada dosyanın işlemden kaldırıldığı celseye yönelik mazeret dilekçelerinin bulunmadığını beyan etmiştir. Davacı vekilinin aynı tarihte başka mahkemelerde duruşmaya katılması da, bu durum mazeret olarak mahkemeye bildirilmedikçe sonuca etkili değildir.

Bu nedenle yasal sürede yenilenmeyen dava nedeniyle mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından, davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.