İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/2057 K.2022/812

Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; dava dışı sigortalının müvekkil şirket nizdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan satın aldığı 286 Kap demonte vaziyette aksam parça ve aksesuarları ile birlikte ... boya hatı emtiasının .../..., ..., ... plakalı araçlar ile Almanya'dan Türkiye'ye, yurt içi nakliyesinin de davalıya ait araçlar ile taşındığını, emtiaların sigortalının fabrikasına varışını müteakip araçların açıldıklarında makine parçalarının araçlara rastgele ve üst üste istiflendiği,

parçalarda indirme ve yeniden yüklemeden kaynaklı ezilme, kırılma şeklinde hasarlar meydana geldiğininin tespit edildiğini, hasara ilişkin araç şoförlerinin de imzasının alınarak tutanak tutulduğunu, ambalajsız olan makine parçalarının araçlara hurda yükler gibi rastgele üst üste istiflendiğini ve birçok parçanın hasar gördüğünü, emtiada 27.119,47- TL miktarında zarar tespit edilerek sigortalıya ödendiğini, sigortalı tarafından Büyükçekmece 2. Sulh Mahkemesinin 2012/30 D.iş sayılı dosyasında yaptırılan tespit d, 41.489- TL zarar tespit edildiğini,halefiyet ilkesi gereği alacağın tahsili için İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, takibe davalı borçlunun itiraz ettiğini, takibe itirazın iptaline, takibin devamına davalının icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafın zarar gördüğünü iddia ettiği malların taşıması için üç tırlık anlaşma yapıldığını,emtianın sigortalı tarafından görevlendirilen Gümrük Müşavirinin gözetim, denetim ve yönlendirmesinde Antrepoya teslim edildiğini,sigortalının vekalet vererek görevlendirdiği ...

Gümrük Müş. tarafından gümrük işlemlerinin yapıldığını, İlgili malzemelerin Gümrük mevzuatı gereği kamyon üstü izin verilmediği için araçların antrepoda tahliye edildiğini, araçların tahliye işlemi sonucunda gerekli muayene ve tespitlerin yapılmasından sonra 13.02.2012 tarihinde sigortalının fabrikasına teslim edildiğini, emtianın 8-10 yaş arası kullanılmış makineler olduğunu, 2.el makinada eskime ve yıpranma dikkate alınmadan tamamen kusurun nakliyeci müvekkile verilemeyeceğini ,taşıma sırasında herhangi bir kaza olmadığını,yükleme ve ambalajdan kaynaklanan kusurun nakliyeciye yüklenemeyeceğini,

hasarın yedi gün içinde yazılı olarak bildirilmediğini, icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığını, kusur ve hasar açısından yargılama gerektiğini beyan ederek, davanın reddine, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; gerekçeli ve denetime elverişli nitelikteki bilirkişi kök ve ek raporları ile hasarın, emtianın araçlara yükleme ve sabitleme işleminin düzensiz yapılması sebebiyle nakliye esnasındaki yol şartlarının etkisi ile maruz kalınan sarsıntı ve savrulmalarda oluştuğu, eksper raporunda belirtilen ve talep edilen miktarın hasar tarihindeki piyasa rayiçlerine uygun olduğu, ambalaj ve istifleme yönünden oluşan hasarlarda taşıyıcının müterafik kusurunun belirlenmesi gerektiği ,demonte haldeki makinenin 3 araca yüklenmesi,

yerleştirilmesi ve araca sabitlenmesinin nakliyecinin imkanlarını aşan teknik donanım ekip ve ihtisas işi gerektirdiği ancak demonte haldeki yükün uygun şekilde sabitlenememesinden dolayı zarar görebileceğinin araç sürücüsünün basit bir değerlendirmeyle öngörebileceğinden taşıma senedine çekince koyması gerektiği, ancak çekince şerhinin bulunmadığı taşıyıcının müterafik kusurunun % 25 olarak belirlendiği hasarın % 25'ine tekabül eden 6.779,87- TL' sinden davalı taşıyıcının sorumlu olduğu,

davalının itirazının kısmen iptaline takibin 6.779,87- TL asıl alacak için devamına, fazla istemin reddine,koşulları olamadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;yurt içi nakliyenin davalı taşıyıcı tarafından yapıldığını, araçlar açıldığında makine parçalarının araçlara rastgele ve üst üste istiflendiği, parçalarda indirme ve yeniden yüklemeden kaynaklı ezilme, kırılma vb. şekilde hasarlar meydana geldiğinin tespit edildiğini,sigortalı tarafından yaptırılan tesbitte 41.489-TL zarar tespit edildiğini, davalı yan ile aktarma yapılmaksızın direkt olarak fabrikaya teslim olarak anlaşma yapılmışsa da sigortalı şirketin bilgisi olmadan emtiaların gümrük işlemleri sırasında araçtan indirildiğini, uygun istifleme yapılmadığını ve ambalajsız olarak yükleme işlemi gerçekleştirildiğini,

şoför imzalı tutanakta, malların mart ayında antrepo sahasının yanındaki bahçede yağmur altında korunaksız olarak bekletildiğinin açıkça tespit edildiğini, davalının %100 kusurlu olduğunu, ilk yüklemesi yapılan emtiaların yükleme ve ambalaj işlemlerinin uluslararası nakliyeye uygun olarak gerçekleştirildiğini, hatta ek tedbirler alındığını, ilk yükleme ile alakası olmayan özensiz bir yükleme yapıldığını, davalı taşıyıcının hasardan sorumlu olmadığını ispat edemediğini, davalının hasardan %25 oranında sorumlu olduğu yönündeki tespitlerin hiç bir dayanağının kalmadığını, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava;davacının sigortalısına ait emtia ; davalı taşıyıcı tarafından Almanya-Türkiye ve yurtiçi taşımasını gerçekleştirdiği ,taşıma sonunda emtianın hasarlı teslim edilmesi nedeniyle ödenen hasar bedelinin rücuan tahsiline ilişkindir.

Emtiaların sigortalının fabrikasına varışına müteakip araçlar açıldığında emtianın rastgele istiflenmiş ve parçalarda ezilme ve kırılmaların mevcut olduğunun tespit edildiği, eksper tarafından emtiada 27.119,47-TL hasar tespit edilerek davacı tarafından sigortalıya 27.119,47-TL hasar ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı taşıyıcı tarafından emtianın Almanya yükleme fotoğrafları dosyaya sunulmuştur.Fotoğrafların Dairemizce incelenmesinde de makinenin ebatları nedeniyle tüm parçalarının açık alanda istif edilmişcesine yerleştirildiği, dorselerin spanzetlerinin kullanıldığı ancak; başkaca da ambalaj ya da sabitleme bulunmadığı; küçük parçaların herhangi bir önlem alınmadan ana gövde üzerine öylece bırakıldıkları anlaşılmaktadır.

CMR Konvansiyonunda görülen sorumluluk sistemine göre taşıyan eşyayı varış yerinde teslim aldığı haliyle alıcıya teslim etmekle yükümlü olup; güzergah üzerinde yaptığı aktarmalar dahil olmak üzere taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim yükümlülüğü mevcut olup; yükleme yerinden varış mahalline kadar eşyaya gelecek zarardan mesuldür.

CMR 17/2 maddesinde eğer kayıp veya hasar ; hasara uğrayan malların ambalajlanmaması yada hatalı ambalajlanmış olması halinde yükün gönderici veya alıcı tarafından alınması, yüklenmesi ve özellikleri gereği özel risklerden doğmuş ise taşıyıcının zarardan sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir.

Ancak,yükün ambalajının kifayetsiz ya da ambalajsız olmasından veya araca hatalı istiflenip, sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından dolayı vuku bulan hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağı öngörülmüş olmakla birlikte ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi ve sorumluluğunun bulunduğu yerleşik yargı uygulamasıdır.

Taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması yada araca ve güzergaha uygun olmayan şekilde sabitlenmesi halinde taşıyıcı göndereni uyarmadan ve CMR' nin 8 ve 9. Maddelerine uygun olarak taşıma senedine çekince koymadan yükü teslim alır ve yükte bu sebepten hasar meydana gelirse; öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret borcu esnasında kendi bilgisiyle fark edip edemeyeceğinin tespiti gerekecek;

fark edebileceği durumlarda ise hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da yükün usulüne uygun bir şekilde sabitlenmemesinden kaynaklansa da zararın taşıyan ve gönderen arasında paylaştırılması ve taşıyıcıya müterafik kusur atfı gerekmektedir. Yükleme ve istif hatasının açıkça göründüğü hallerde kusurun ağırlıklı bölümü gönderenin üzerinde bırakılır. İstiflemenin her türlü yol koşulu öngörülerek, doğru yeterli güven verici bir şekilde yapılması gerekir.

Taşıma boyunca pek çok virajdan dönen aracın virajdan dönerken yükün bağlantılarından kurtulması, sürücü kusurundan çok, baştan beri var olan ve seyahat boyunca artan yükleme kusuru teşkil eder. Taşıyıcının sadece müterafik kusur hali dışında sorumluluğu bulunmadığının kabulü gerekir. Bu sebeple doğacak zarardan sorumluluğunun kalkması için taşıyıcının taşıma sözleşmesine ihtirazı kaydını koyması gerekir.

Taşıyıcı ihtirazi kayıt koymamış ise emtianın sağlam teslim alındığı kabul edilse de ambalaj ve istifleme yönünden müterafik kusuru teşkil eder. Açıklanan nedenlerle;taşınan emtia Almanya'dan ithal edilmiştir.

Gümrük işlemlerinin tamamlanması için taşınan malın araçtan tahliye edildiği ve tekrar yüklenerek alıcı adresine götürüldüğü anlaşılmakla alıcı tarafından verilen vekalet ile gümrük işlemleri yapıldığından alıcı sigortalının emtianın habersizce boşaltıldığı ,açık alanda bekletildiği iddiaları somut olaya ve hasara uygun bulunmamaktadır.

Yükleme anından itibaren yükleme ve istif kusururu mevcut olup,bilirkişi kurulu tarafından eksper tarafından belirlenen masraflar kadri maruf olarak değerlendirilmiş,hasarın "araçlara yükleme ve sabitleme işleminin düzensiz şekilde yapılması" sebebi ile nakliye esasındaki yol şartlarının etkisi ile maruz kaldığı sarsıntı ve savrulmalarda hasara uğramış olabileceği belirlenmiş olmakla ,davalı taşıyıcının istife nezaret kusuru nedeniyle %25 oranında kusurlu sayılarak bu oranda tazmine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş,istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.