İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/2117 K.2019/1648

Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Ülke genelinde ilan edilen ohal kapsamında 23.07.2016 tarih ve 229779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı KHK çerçevesinde ...A.Ş'nin hazineye devrine karar verildiği, kapatılan şirket bünyesinde yapılan araştırmalar sonucu keşidecisi davalı olan ... Beylikdüzü şubesi 20.12.2017 keşide tarihli ... nolu 11.500- TL bedelli çek ve yine 20.09.2016 keşide tarihli ... nolu 11.000- TL bedelli 2 adet çekin olduğunu, ... 'nın bankacılık faaliyetlerinin kaldırılması sebebiyle çeklerin tahsil edilemediğini, bu sebeple TTK 818 ve TTK 732 maddeleri gereğince davalıdan çek bedellerinin sebepsiz zenginleşme sebebiyle tahsilini, çek keşide tarihlerinden itibaren ticari faizi uygulanmasını talep etmiştir,

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, TTK 732 madde gereğince sebepsiz zenginleşme koşullarının oluşmadığını, dava konusu çeklerin 2016-2017 eğitim ve öğretim yılı kapsamında davalının kızı ...8.sınıf erken kayıt ücretine mahsuben verildiğini, ancak ilgili eğitim kurumunun kapatılması sebebiyle kızına herhangi bir eğitim hizmeti sunulmadığını, bu sebeple sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmediğini, dava dışı ... A.Ş ile müvekkilinin başka bir ticari ilişkisi bulunmadığını, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava konusu çekin davacıya verildiğinin kabul edildiği ancak veriliş nedeninin eğitim - öğretim hizmeti olması sebebi ile uyuşmazlığının çözümünün özel kanun niteliğinde ki 6502 Sayılı Kanun kapsamında sağlanması gerektiği, davaya bakmaya Tüketici Mahkemesi görevli olmakla; mahkeme görevsiz olduğundan HMK 114/C, 115 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;...Tic.A.Ş.’nin kapatılarak hazineye devredildiğini, hak ve alacaklarının tahsilinin Maliye Hazinesince yapıldığını, davalının keşideci olduğu 2 adet çek tespit edildiğini, ...Bankası A.Ş.’nin kapatılması nedeniyle çeklerin tahsil edilemediğini, kıymetli evraka dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takiplerin mümkün olmadığını, TTK’nun Kıymetli Evrak Bölümünün çeke ilişkin hükümlerden olan TTK 818.maddenin gönderme yaptığı TTK 732.maddesi gereği sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davası açıldığını, Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu bu nedenle görevsizlik kararının kaldırılarak Mahkemenin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava davalının keşideci olduğu çekler nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre çek bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.Davalı davaya konu çeklerin kızının 8. Sınıf eğitim-öğretim bedeline karşılık verildiğini ancak eğitimi kurumunun kapatılması nedeniyle eğitim hizmeti sunulmadığını ve bu nedenle çekler nedeniyle sebepsiz zenginleşmediği savunmaktadır.6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK.

1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir.TTK. 4. maddesinde mutlak ve nispi ticari davalar düzenlenmiştir.

Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklar ise nispi ticari dava niteliğindedir.TTK nun 5. maddesine göre.

Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.28.05.2014 tarihinde yüıürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkıııdaki Kanununun 3/1-k Maddesinde. Tüketici " Ticari veya mesleki olmayan amaçlı hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak.

3/1- ı-bendinde iseTükctici işlemi " Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

TKHKnun 73/1 Maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.Aynı kanunun 83/2 maddesini gereğince taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması,

bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez.Tüketicinin yaptığı işlemler nedeniyle 6502 sayılı kanunun 4/5 maddesinde kıymetli evrak verilmesi hükümleri düzenlenmiş olup;somut olayda uyuşmazlık eğitim hizmeti almak amacıyla öğretim kurumuna verilen çeklerden kaynaklanmaktadır.Çeklerin düzenlenmesine esas temel ilişki tüketici işlemidir.(İstanbul BAM 12. H.D 2017/775E-2017/574 K) .(Y 13.H.D nin 07.09.2015 tarih ve 2014/32816 E- 2015/26414K).Buna göre eldeki davada tüketici mahkemesi görevli olduğundan mahkemenin görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine

karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.