İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/2310 K.2020/196

Görevsizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkilinin "..." isimli markanın sahibi olduğunu, müvekkilinin, davalı ile 20/11/2017 tarihinde franchising sözleşmesi imza ettiğini, bu sözleşme uyarınca davalının bu marka altında Aydın bölgesinde bayi olarak faaliyette bulunmaya başladığını, sözleşmenin yürürlüğe girmesinden 2 ay sonra davalının ürün alımını kestiğini, müvekkilinin telefonlarına yanıt vermediğini ancak bu marka altında ürün satmaya devam ettiğini, bu nedenle sözleşmenin 6.2.

Maddesinde yazılı cezai şart bedeli alacağı ve bedelsiz verilen ürün bedelinin tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibi dosyasında cari hesap alacağını kabul ettiği ancak cezai şart alacağı ve bedelsiz gönderilen çiğköfte borcuna itiraz ettiği, sözleşmenin 6.2 ve 6.8 maddeleri gereğince davalının 20.000-TL cezai şart alacağından ve 200 kg çiğ köfte bedeli olan 1.400,-TL'den sorumlu olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve borçlu aleyhinde alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; somut uyuşmazlığın tüm tarafları tacir olmadığından ve uyuşmazlık TTK'da düzenlenen veya TTK'da sayılan hususlara ilişkin olmadığından ticari dava niteliğinde olmadığı, bu nedenlerle somut uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca HMK 2. maddesi gereği Asliye Hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği, TTK'nun m.4. hükmü kapsamında somut davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu, görevin dava şartlarından olduğu ve HMK'nın 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine, görevli Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; taraflar arasındaki uyuşmazlığın Franchising satış sözleşmesinden kaynaklı olup, "..." markasının kullanılması, ürünlerinin satılması ile yapılan sözleşmenin içeriğinin her iki taraf için ticari iş mahiyetinde olduğunu ve iki tarafında tacir konumunda olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava. İİK.'nun 67. vd. maddeleri uyarınca, açılan itirazın iptali davasıdır. İcra takibine konu alacak. Franchising Sözleşmesi uyarınca ödenmeyen cari hesap alacağı cezai şart ve bedelsiz verilen ürün bedelinin tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.

Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir.Ticari davalar TTK. 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir.

Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava söz konusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır.TTK.'nın 5. maddesine göre.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir.Somut olayda icra takibine konu alacak franchising sözleşmesi uyarınca ödenmeyen cari hesap alacağı ve sözleşmenin zamanından evvel feshedilmesi nedeniyle sözleşmede öngörülen cezai şart ve bedelsiz verilen ürün bedelinin tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.Taraflar arasındaki sözleşmenin konusu çiğköftemiss markasının kullanımı ve bu ad altında ürünlerin satışı ve üretimi için belirlenen şekil ve şartlarıdır.

Dosya içeriğinden davacının franchısıng veren, davalının ise yukarıda bahsi geçen marka ile Aydın bölgesinde faaliyette bulunacak franchising alan olduğu anlaşılmaktadır.Franchısıng sözleşmesinin konusu ve tarafların faaliyet alanı dikkate alındığında, tarafların tacir olduğunun kabulü gerekir. (...BAM 16 HD nin 2017/3579 esas, 2018 /2306 karar 1.11.2018 tarihli ilamı )Taraflar arasındaki uyuşmazlığın marka haklarına ilişkin olmadığı,cari hesap ve sözleşmenin zamanından evvel feshi nedeniyle bedelsiz ürünlere ilişkin olduğu fikri sınai haklar hukuk mahkemesinin değil asliye ticaret mahkemelerinin görev alanında kaldığı anlaşılmaktadır.

Davalının tacir olmadığı gerekçesiyle ve farklı yargı cevresindeki mahkemeler arasında görevsizlik kararı verilemeyeceği ancak aynı yargı çevresindeki mahkemeler arasında görev hususu değerlendirileceği gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi doğru bulunmamış,davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.