İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/292 K.2019/201

Yetkisizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili,taraflar arasında adi yazılı şekilde akdedilen 18.5.2017 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile davalının "..." projesinde ... blok ... nolu bağımsız bölümü en geç 31.7.2017 tarihine kadar davacıya teslim etmeyi vaadettiğini ,sözleşmedeki teslim tarihinden uzun bir süre geçmesine rağmen taşınmazın teslim edilmediğini,ödemelere karşılık 33 adet sıralı senet alınıp bugüne kadar 313.173,97-usd ödendiğini ,

inşaat ruhsatının iptaline ilişkin idare mahkemesince karar verildiği duyumları üzerine sözleşmenin feshi ile ödenen bedelin iadesinin talep edildiğini ,akdedilen sözleşmenin TBK nun 237.maddesi ile TMK nun 706 ve NK nun 89.maddeleri hükümleri uyarınca noter önünde re'sen düzenlenmesi gereken ,geçerliliği resmi şekil şartına bağlı olan bir sözleşme olduğu ve resmi şekilde düzenlenmediğinden geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflar yararına hak ve borç doğurmadığını satış vaadi sözleşmesinin müvekkili tarafından haklı olarak feshedildiğinin tesbitine ,

ödenen bedelin davalıdan tahsiline,ve davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;sözleşmenin 15.maddesi ile yetkili mahkemenin İstanbul(Çağlayan )Mahkemeleri olarak belirlendiğini davanın yetkisiz mahkemede açıldığından davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, eksik harcın tamamlattırılmasına, süresinde tamamlanmadığında davanın bu sebeple reddine, koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine, davacı tarafından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan, ispatlanamayan işbu davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, HMK'nun 17'nci maddesinin. “Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” şeklinde düzenlendiği ,yetki sözleşmesinde taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme ile belirlenen mahkeme veya mahkemelerin münhasır yetkili olduğu kabul edildiği,taraflar şayet kanunla yetkili kılınan genel ve özel mahkemelerin yetkisinin de devam etmesini istiyorlarsa bu hususu ayrıca sözleşmede kararlaştırmaları gerektiği, Somut olayda, tarafların tacir olduğu,

davanın tarafların serbestçe tasarruf edebileceği dava türlerinden olması karşısında yetki ilk itirazının süresinde yapıldığı da gözetilerek HMK.'nun 17.maddesi uyarınca mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna ,karar kesinleştiğinde dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne göndrilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; taraflar arasında akdedilen 18/05/2017 tarihli Satış Vaadi Sözleşmesinin "adi yazılı" olarak tanzim edildiği,tapulu taşınmazın mülkiyetinin geçirilmesini amaçlayan satış vaadi sözleşmesinin resmi biçimde düzenlenmediği için geçersiz olduğunu, işbu geçersiz sözleşmede kararlaştırılan yetki şartının da geçersiz olduğunu, davalı tarafın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre aldıklarını iade ile yükümlü olduğunu, davalının gerçek niyetinin sözleşmeyi ifadan ziyade geçersiz sözleşmeye ve geçersiz cezai şarta dayalı olarak müvekkilince ödenen bedeli gasp etmek ve haksız kazanç sağlamak olduğunu belirterek yetkisizlik kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İstinaf incelemesi HMK 355(1) gereği yetki sözleşmesinin geçerli olup olmadığı noktasında yapılacak olup yetki sözleşmesinin geçerlilik koşullarının düzenleyen HMK 18.maddesinde (1)tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hallerinde yetki sözleşmesi yapılamayacağı ,(2)yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması ,uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme ve mahkemelerin gösterilmesinin şart olduğu düzenlenmiştir.HMK 17.maddesi gereği tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık

hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilirler.Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece bu mahkemelerde açılabilir.Somut olayda davanın tarafları ticaret şirketleri olup adi yazılı şekilde düzenlenen gayrımenkul satış vaadi sözleşmesine bir hüküm koymak suretiyle yetki sözleşmesi yapmışlardır.Yetki sözleşmesinin yazılı olması geçerlilik koşuludur.Yetki sözleşmesinin adi yazılı şekilde yapılması yeterlidir.

Asıl sözleşme resmi şekle tabi olsa bile ,yetki sözleşmesi adi yazılı şekilde yapılabilir. Yine asıl sözleşme yazılı şekle tabii olmasa dahi ,yetki sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması gerekir. Dayanak 18/05/2017 tarihli sözleşmenin 15. maddesinde taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarda İstanbul İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Yetki sözleşmesinin geçerlilik koşullarını taşıdığı açıktır.

Davacı vekilinin yetkisizlik kararına yönelik ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.