İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/800 K.2019/673

İhtiyati tedbir talebinin reddine yönelik olarak verilen ara kararın davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı/İhtiyati tedbir isteyen vekili, müvekkilinin davalıdan 5 adet dijital baskı makinesi satın aldığını, buna karşılık satış bedeli 1.350.000-TL’yi ihtiva edecek şekilde 9 adet çek düzenlenerek davalıya verildiğini, ancak 2 makinenin teslim edilmediğini, teslim edilen 3 makinenin ise gizli ayıplı olduğunun anlaşıldığını, durumun derhal davalıya bildirildiğini, ancak olumlu bir yanıt alınamadığını,

müvekkilinin bu nedenle büyük zarara uğradığını ve sözleşmenin feshedildiğinin ihtarname ile davalıya ve TMSF’ye bildirildiğini ileri sürerek satış bedeli olarak verilen 9 adet çekin davalıya ve 3.kişilere ödenmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ayrıca sözleşmenin feshi ile çeklerin iptaline, müvekkili zararının şimdilik 50.000-TL’sinin davalıdan tahsiline, müvekkiline teslim edilen 3 adet makine üzerinde müvekkili lehine hapis hakkı tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 01.03.2019 tarihli(04.03.2019 gerekçeli ara karar yazım tarihli) ara kararı ile, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/83 D.iş sayılı dosyasında aynı çekler yönünden teminat karşılığı tedbir verildiğinden bu davadaki tedbir talebinde hukuki yararın bulunmadığı, ayrıca 3.kişilere ödenmemesi yönündeki talebin de yerinde olmadığı, hapis hakkı tesisi istemi yönünden ise yaklaşık ispat ölçüsü kriterine uyulmadığı gibi davanın niteliği gereği konunun yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle taleplerin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı/İhtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; İhtiyati tedbir taleplerinin gerekçelerinin dava dilekçesinde açıklandığını, haklılıklarının ve mağduriyetlerinin ispat edildiğini, kaldı ki halihazırda davalı aleyhine tedbir taleplerinin olmadığını, bu davada taleplerinin çeklerin 3.kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir ve müvekkili elinde bulunan 3 adet makine üzerinde hapis hakkı tesisine ilişkin olduğunu, mahkemenin kararının gerekçesinin bulunmadığını belirterek ara kararın kaldırılmasına ve taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, ticari mal satım sözleşmesinin feshi ve satış bedeli olarak verilen çeklerin iptali ile uğranılan zararı tazmini, ayrıca hapis hakkı tesisi istemiyle açılan davada, dava konusu çeklerin 3.kişilere ödenmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesinin 01.03.2019 tarihli (04.03.2019 gerekçeli ara karar yazım tarihli) ara kararı ile yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin ve hapis hakkı talebinin reddine karar verilmiştir.

HMK 389.maddesi uyarıca tüm koşulların mevcut olması halinde ancak uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.Somut olayda, davacı iş bu davayı açmadan önce Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/83 D.İş. Sayılı dosyası üzerinden de aynı taleplerde bulunmuş, Mahkemenin 20.02.2019 tarihli 2019/83 D.İş.

2019/107 K. sayılı kararı ile çeklerin davalı tarafından ibrazı halinde ödenmesinin önlenmesi yönündeki ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş olup, iş bu davadaki ihtiyati tedbir talebi dava konusu çeklerin 3.kişilerce ibrazı halinde ödenmelerinin önlenmesine yöneliktir.

Ne var ki, davada taraf olmayan 3.kişileri etkileyecek ve kambiyo senetlerinin mücerretliği, devir, ciro ve hamilin iyi niyetli iktisabına ilişkin yasal karineleri bertaraf edecek şekilde tedbir kararı verilmeyeceğinden, ilk derece mahkemesinin sonucu itibariyle doğru olan kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Öte yandan TMK’nun 950/1.maddesinde düzenlenmiş olan “hapis hakkı”, kanuni şartların gerçekleşmesi halinde alacaklıya zilyetliğinde bulunan ve geri verilmesi gerekli olan borçluya ait taşınır malları ve kıymetli evrakı geri vermeyerek, alacağının teminatı olarak alıkoyma ve paraya çevirme yetkisi veren bir ayni hak olup, davacı iş bu davada satış sözleşmesine konu olup zilyetliği kendisinde bulunan 3 adet makine üzerinde hapis hakkı şeklinde bir ayni hak tesisi isteminde bulunmuştur.

O halde ihtiyati tedbir talebi niteliğinde olmayıp dava konusu olan hapis hakkı tesisi istemine ilişkin olarak davanın başında hatalı olarak tesis edilen ara karara karşı istinaf yolu açık değildir.Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ihtiyati tedbir istemine yönelik istinaf başvurusunun esastam reddine, hapis hakkı tesisi istemine yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.