İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/891 K.2019/667

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili bankanın Beylikdüzü Şubesine tahsil edilmesi amacıyla gönderilen, borçlusu .... San. ve Tic. Ltd. Şti. olan, 30.05.2019 vade tarihli, 38.630-TL bedelli senetin verildiğini, senedin kargo aşamasında kaybolduğunu iddia ederek dava konusu senetin 3.kişilerin eline geçip tahsil edilebilme olanağı mevcut olduğundan öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesini, mezkur senetlerin iptaline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, tahsil cirosuyla verilen bono kendisine tevdii edilen bankanın vekil hamil değil, dava konusu bononun muhatabı olduğu ve bu bononun kendisine ibrazı ve tesliminden sonra kaybedildiği, bono iptali davası açma hakkı bonoyu kaybeden hamile ait olup,

bono hamili bono iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra bono bedelini bononun keşidecisinden talep edeceğinden somut olayda davacı banka bononun muhatabı olduğundan bonoyu iptal ettirmesi halinde bono bedelini bononun keşidecisinden talep etme hakkı bulunmadığından ve bu bono için ödemiş olduğu yasal yükümlülük tutarını bu ödemeyi yasal delillerle ispatlayarak müşterisinden talep edebileceğinden ve bu talepte bulunması için bonoyu iptal ettirmesi gerekli olmadığından ve de bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından; davanın aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; dava konusu senedin tahsil edilmesi amacıyla verildiğini ve şube tarafından protesto maksadıyla Bankanın Ankara Operasyon Merkezi'nden İstanbul Beylikdüzü Şubesine gönderildiğini, ancak kargo aşamasında kaybolduğunun farkedildiğini, dava konusu senedin Bankada iken zayi olması nedeniyle müvekkili bankanın sorumluluğunun doğma ihtimali bulunduğundan ve mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi için senedin iptali gerektiğini, herhangi bir hak kaybına sebep olmaması için takdiren teminatsız olarak ödeme yasağı kararı verilmesini, emsal Yargıtay kararları ve yerleşik uygulamalar gereğince senedin iptaline karar verilmesini gerektiğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı bankaya tahsil amacıyla verilen ve kaybolan senedin arka yüzünün incelenmesinde bononun ,son hamil ...Koop tarafından yapılan ciro ile ...

Bankası ...hesaba tahsile verildiği yazılıdır.İlk Derece Mahkemesi tarafından tensiben yapılan inceleme ile somut olayla ve bono ile ilgisi bulunmayan Yargıtay HGK kararına atıf yaparak davacı bankanın senedin yetkili hamili olmadığı gerekçesiyle aktif husumet ehliyeti ve hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmiş ise de ; uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 688/1 maddesi olup;

"ciro bedeli tahsil içindir" vekaleten veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir kaydı içerirse ,hamil poliçeden doğan bütün haklarını kullanabilir, fakat o poliçeyi ancak tahsil cirosu ile tekrar ciro edebilir " şeklindedir.Tahsil cirosu ,senedin asıl hamil adına tahsilini sağlama amacını güden ve bu konuda verilen yetkiyi kapsayan bir ciro olup senetten doğan hakları ancak bu amaçla kullanır.Ödememe halinde senedi ;tahsil halinde ise senet bedelini asıl hamile teslim etmek yükümündedir.

Bu nedenle ciranta ile hamil arasında ki ilişki vekalet akdi niteliğinde olup tahsil cirosu gerektiğinde zayii nedeniyle iptal davası açma hakkı vermektedir.

Anlatılanlara göre davacı bankanın vekil hamil sıfatıyla davayı açmakta aktif husumet ehliyeti ve hukuki yararı bulunduğu ,ilk derece mahkemesince ilanların yapılmadığı, yasal sürenin beklenmediği anlaşılmakla ,davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, TTK nun 778/ı atfıyla 757-765 madde hükümleri uyarınca eksiklikler giderilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere, HMK 353(1)a-6 maddesi uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.