İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/989 K.2019/723

İlk derece mahkemesince verilen 08.03.2019 tarihli ihtiyati haciz isteminin kısmen kabulüne ilişkin kararın alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Alacaklı vekili, müvekkili bankanın Ataşehir Şubesi müşterilerinden ...Ltd.Şti. lehine, ... ve ... müteselsil kefaletiyle krediler kullandırıldığını, kredilerin geri dönüşünün gerçekleşmemesi nedeniyle, hesabın kat edildiğini, ihtarname gönderildiğini, ancak borcun ödenmediğini, ipoteğin müteselsil kefillerin borçlarının teminatı olmadığını, alacağın muaccel hale geldiğini, İİK 257.maddesinde borcun muaccel olmasında nakit veya gayrinakit ayrımı yapılmadığını, müvekkili bankanın 1.947.613,88 TL nakit, 492.640-TL gayrinakit olmak üzere toplam 2.440.253,88-TL alacağını teminen teminatsız olarak borçluların taşınır ve taşınmaz mallarının, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, alacağın, % 15 oranında teminat ile borçluların menkul, gayrimenkul malları ve üçüncü şahıslarda olan hak ve alacaklarının, 1.947.613,88 -TL borç tutarı ile sınırlı olarak İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine, 492.640,00 TL.lik kısım gayrinakit kredi alacağından doğan ihtiyati haciz istemi olup Yargıtay İBK. 2016/1 E.-2017/6 K. Sayılı 27/12/2017 tarihli karar uyarınca risk gerçekleşmediği sürece mueccel bir alacaktan söz edilemeyeceği gerekçesiyle depo talebi için ihtiyati haciz kararı verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı vekili; müvekkili banka ile borçlular arasında akdedilen genel kredi ve teminat sözleşmeleri uyarınca gayrinakit alacak bedellerinin depo talebinin yasal olduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatları da müvekkili bankanın gayrinakit alacaklarının deposunun talep edilebileceği yönünde olduğunu, yasa hükmü ve yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince de ihtiyati haciz talebinin kabulü bakımından kanaat edinmiş olmasının yeterli olduğunu,

ihtiyati haciz talebine dayanak teşkil eden hesap kat ihtarnamesinden müvekkili bankaca borçlulara çek karnesinin verildiğinin açıkça anlaşıldığından müvekkili bankanın 492.640,-TL alacaklı bulunduğunun sabit olduğunu, bu nedenlerle 492.640,-TL gayrinakit alacak yönünden talebin reddine dair kararın kaldırılmasına, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilirİstinaf incelemesi gayrinakit alacak için ihtiyati haciz kararı verilip verilemeyeceği noktasında yapılacaktır.

Kounya ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.12.2018 tarih 2016/1 esas 2017/6 karar sayılı ilamında "5941 sayılı kanunun 3bmaddesi uyarınca ;muhatap banka süresinde ibraç edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasıl sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak ,çekin kısmen karşılığının bulunması halinde de kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür.

Aynı madde de ödeme yükümlülüğü ile ilgili bu hususun ,hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğu açıklanmıştır. Bu ödeme külfeti ,sözü edilen kanun gereğince bankalara yükletilmiş bulunduğundan ,borçlunun bankada ki mevduatının bankaca müşterisine verilen her çek yaprağı için için sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak banka lehine rehinli olduğunun kabulü zorunludur.

Bankanın verdiği çek karnesinde bulunan her bir çek yaprağının kullanılıp kullanılmadığı özellikle 31.02.2020 tarihine kadar ,düzenleme tarihinden önce çekin ibrazının yasaklanmış olması nedeniyle çekte fiilen vadenin kabul edilmiş olması ,5941 sayılı kanunun geçici 3/5 maddesinde bankanın riskinin ancak kullanılan ve karşılıksız kalan çekler açısından sözkonusu olabileceği ,risk gerçekleşmemişse muaccel bir alacaktan sözedilemeyecektir.

Kanunen ödenmesi zorunlu meblağ ile ilgili olarak,banka ile lehdar veya müşteri araındaki sözleşmede ,risk gerçekleşmeden bankanın teminat mektubu veya karşılıksız çekle ilgili ileride ödenecek risk bedelini "depo ettirebileceği hükmü varsa ,depo etme yetkisini ihtiyati haciz isteme yetkisini içerdiğini dolayısıyla bu durumda ihtiyati haciz verilebileceği görüşünde ise de hemen belirtmek gerekir ki ,ihtiyati haciz talep edebilmesi için kural olarak borcun vadesini gelmiş istenebilir olması gerekir.

(İİK 257/1) o halde asıl sorun henüz tazmin edilmemiş teminat mektubu veya karşılıksız kalıp kalmayaacğı henüz belli olmayan çeklerin kanuni karşılığı olan bedellerin banka tarafından istenip istenemeyeceeği kosudur.

Banka ile müşterisi arasında yapılan teminat mektubu veya çek hesabı açma sözleşmelerinde banka lehine "risk gerçekleşmeden teminat mektubu veya karşılıksız çek bedelinden bankanın ödemek zorunda kalacağı meblağın depo edilmesi yetkisi ,sözkonusu alacağın mevcut olduğunu göstermediği gibi ,istenebilir olduğunu da göstermez.

Esasen bankanın sözleşmeye bu şekilde bir hüküm koymakla riskten kaynaklanacak alacağını garanti altına almış olacağından ,özel hukuki koruma müessesesi olan ihtiyati hacze ihtiyacı kalmamaktadır."denilmiştir. İlk derece mahkemesince gayrinakit alacak için gerekçesi yukarıda yazılı içtihadı birleştirme kararı uyarınca ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından alacaklı banka vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.