İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/1054 K.2021/534

Davanın pasif dava ehliyeti yokluğundan reddine ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, iki ayrı olayda davalının taşıyıcının CMR sigortacısı olduğunu ,6.3.2015 tarihli ilk hırsızlık olayında malların yüklendiği aracın gümrükten çıktıktan sonra Fatih köprüsünden geçerken arızalandığını, aracın köprü çıkışında bulunan park alanına çekildiğini ve sabaha karşı araçta bulunan bir kısım malların çalındığını, buna ilişkin olarak,

şoförün ve davacının şikayetçi olduğunu, 06.03.2015 tarihli kur üzerinden yapılan hesaplamada 27.624,83-usd x2.6027=71.899,14-TL tutarında zarara uğradığını, müşteri mağduriyetinin giderilmesi için malların alındığı firmalardan tekrar ödeme yapılarak yeni mallar alınıp yurt dışına gönderildiğini,Yine 31.07.2015 tarihinde Özbekistan'a ihraç edilen malların ....Ltd.Şti.'ne CMR sigortası da iş bu firma tarafından yaptırılan ve firma çalışanı ve tır şöförü ... yönetimindeki ... plakalı tır ile yola çıktığını, malların gümrüğe giderken tır şöförünün tırı Halkalı gümrük yoluna park ederek cuma namazına gittiğini,

dönüşte malların çalındığını fark ettiklerini, araç şöförünün şikayetçi olduğunu, yapılan tespitlerde davacının 47.079,36 -TL zararı olduğunu,sigorta şirketine yapılan başvuruya verilen cevapta davacının ibraname imzalaması karşılığında kendisine ödenebilecek toplam tazminatın 20.08.2015 tarihi itibarı ile 6.945,36 -euro olacağının belirtildiğini, davacı tarafından zararın tamamının karşılanmasının istendiğini,her iki olaydan dolayı doğan zararlara ilişkin olarak CMR sigorta sorumluluğu kapsamında davalı sigorta şirket yetkilileri ile görüşülmesine rağmen sonuç alınamadığını,

her iki olaydan dolayı zararı olan 71.899,14 TL'ye 06.03.2015 ,47.079,36-TL''nin 31.07.2015 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili , alacağın CMR 32 maddesi gereğince 1 yıllık zamanaşımına uğrayacağını, 08.03.2015 tarihinde gerçekleştiği iddia edilen olay açısından 1 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibarı ile dolduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davalı şirketin sigorta ve reasürans brokeri olduğunu poliçe akdetmesinin mümkün olmadığını, davalının sadece poliçe aktedilmesine aracılık ettiğini, davacının işbu davayı sigortacı olmayan davalıya açtığını, davacının somut olayda pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını,

davacının her iki olay aısından da iki farklı taşıyıcı için ikisininde sigortalı olduğunu gösterir poliçeyi dosyaya sunmadığını, dosyaya sunulan CMR sigorta poliçesi aylık zeyilnamesi adlı belgede başlangıç tarihi 01.08.2015 ve bitiş tarihi 01.08.2016 olarak gözüktüğünü, olayın 31.07.2015 tarihinde gerçekleştiğini, davacı tarafça sunulan belgenin tarih olarak dava konusu olayı kapsamadığını, dava konusu hasarın poliçeye göre teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalının dava dışı .. A.Ş'nin acentesi olarak işlem yaptığı, poliçelere göre poliçe kapsamındaki rizikoların gerçekleşmesi halinde, teminat yükümlüsünün Generali Sigorta A.Ş olarak kararlaştırıldığı, davalının poliçe riskini üstlenmeyip sadece poliçe düzenlenmesine aracılık ettiği, Sigorta Reasürans Brokerleri Yönetmeliğinin 12-14 maddeleri düzenlemesine göre, brokere hasar tazminatı için dava açılamayacağından davanın husumet yokluğundan reddine karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemenin dosyada bilirkişi raporu alarak tahkikatı tamamladığını, davacının zararının 13.183,02- TL olduğunun belirlendiğini ancak mahkemece davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verildiğini, oysaki taşıma firmaları ile başından itibaren muhatap olan, poliçe ve zeyilnameleri düzenleyen davalı olduğunu, davalının ticari iş tellallığının söz konusu olmadığını, sigorta poliçelerinin acente kısmında davalı şirketin adı bulunduğunu, acente olarak faaliyet gösterdiğinden temsil yetkisi bulunduğunu, davalının konumunun TTK 102-103 maddeleri kapsamında değerlendirilmesi ile cevaba cevap dilekçesinde belirttikleri üzere ... Sigorta'nın davaya dahil edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, CMR taşımasına dayalı, davacı sigortalı tarafından yapılan ödemenin sorumluluk sigortasına aracılık eden davalı şirketten tahsili istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi bakımından uyuşmazlık, davalı ... A.Ş.’nin pasif husumetinin olup olmadığı ve HMK 124 maddesine somut olayda başvurunun mümkün olup olmadığı noktasındadır.Davacı tarafça sunulan ...San.Tic olan "CMR sigorta poliçesi zeyilnamesi aylık bildirimi" ... AŞ ve davalı imzası ile düzenlenmiştir.

Sigortalı ... adına olan zeyilname de yine davalı ve ... AŞ tarafından imzalanmıştır.Mahkemece;... Sigorta tarafından düzenlenen poliçe davalıdan veya Sigortacıdan istenilmemiştir.Zeylnamelerde davalı acente olarak yazılı ise de.

BR kodu bulunduğundan davalının broker olduğu anlaşılmaktadır.Sigortacılık Kanunu 2-d) maddesinde Broker " Sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırmak isteyenleri temsil ederek, bu sözleşmelerin yaptırılacağı şirketlerin seçiminde ..bağımsız davranarak ve teminat almak isteyen kişilerin hak ve menfaatlerini gözeterek..sözleşmelerin uygulanmasında veya tazminatın tahsilinde yardımcı olmayı meslek edinen kişi," olarak tanımlanmıştır.HMK'nın 124. maddeye göre.

Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür (124/1). Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir (124/3). Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.

Kanun gereği sigorta brokerinin sigorta şirketlerini temsil yetkisi olmadığı kabul edilse de;davalı poliçelerde "... Sigorta AŞ" "... sigorta AŞ" yanında acente olarak yazılıdır.Davacı tarafından verilen cevaba cevap dilekçesinde davalının TTK 103-105 maddesi kapsamında acente olduğu ve ... müteselsil sorumlu olacağı ve Generali Sigorta'nın dahili davalı olarak davaya katılması talep edilmiştir.

Davacı vekilinin bu talebi HMK 124/3-4 maddesi gereğince taraf değişikliği talebi niteliğinde olup, davalının hatalı gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayalı ve dürüstlük kuralına aykırı bulunmamaktadır.

İlk derece mahkemesince dayanak eksik bulunan sigorta poliçesinin de dosyaya katılması sağlanarak teminat veren sigorta şirketlerinin davaya katılması için davacıya süre verilerek davanın poliçeyi düzenleyen sigorta şirketlerine yöneltilmesi sağlanmalıdır.Davacının taraf değişikliğine ilişkin talebi değerlendirilmeden ; davanın ,davalının pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.