İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/1088 K.2020/942

Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının Almanya'da EECH Europen ... şirketini iki ortak ile kurduğunu, yatırımcıların şirketin kuruluş amacına yönelik olması şartı ile yatırım yaptıklarını ancak davalının sermayeleri başka amaçla kullandığını, davalı hakkında Almanya Hamburg Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 15/07/2008 tarihinde 12.40’da tüketici iflası açıldığını, müvekkilinin de kasten işlenmiş haksız fiilden doğan iflas alacağını zamanında 01/09/2008 tarihinde iflas masasına yazdırdığını, müvekkilinin davalıdan 10.367,93 Euro alacağı bulunduğunu, davalının iflas tasfiyesinde kötü niyetli olarak Muğla-Bodrum-Bitez'de 256 ada,

35 parselde bulunan taşınmazını beyan etmediğini İst ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilli; dava dışı ...nin de Almanya’da faaliyet gösteren bir şirket olduğunu,davalı müvekkilinin şirketin ortağı olduğunu,davada iddia edilen ticari ilişkide aslen sorumlu olmasının mümkün olmadığını, davacının dava dışı şirketten olduğunu iddia ettiği alacaklarını müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını,husumet yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını, yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri olan Berlin Mahkemeleri olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın öncelikle usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, akdin yapıldığı ve ifa edildiği, haksız fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği, zararın meydana gelme ihtimalinin bulunduğu, zarar görenin yerleşim yeri, davalının yerleşim yeri gibi hiçbir durumun Türkiye’de bulunmadığı, zarar görenin şirket merkezinin bulunuduğu yer mahkemesi yetkili olduğundan ve şirketin bulunduğu yer Almanya olduğu, davalı vekilinin yasal süresi içerisinde dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu,

Türk Mahkemelerinin yargı hakkı bulunmadığı gibi, davalı tarafın süresinde yetki itirazında bulunarak davanın usulden reddini istemiş olduğundan, Türkiye Cumhuriyeti Mahkemeleri’nin yargı hakkının bulunmadığı tespit edildiği Türk Mahkemelerinin yargı hakkının bulunmasının HMK.’nun 114/1-a maddesine göre dava şartı olduğundan, HMK.’nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalının 2. adresinin bulunduğu, Türkiye ile olan organik bağlantılarının hiçbir şekilde irdelenmediğini, ortada bir ceza mahkumiyeti kararı bulunduğunu,yerel mahkemenin gerekçesinin aksine davalının itirazına gerekçe gösterdiği TTK'nın 561.

Maddesinde de belirlenen yetki kuralının HMK.'da belirlenen genel yetki kuralına ek bir seçenek olarak sunulduğunu, yerleşik Yargıtay kararları uyarınca bunun bir kesin yetki kuralı olmadığını, haksız fiilin etkilerini Türkiye'de gösterdiğini, davalının Alman Hukukuna göre kişisel iflası ve ayrıca gerçek kişinin kişisel malvarlığı ile sorumluluğunun söz konusu olduğunu, borçlunun Almanya dışında bulunan mal ve haklarının yabancı ülkedeki iflas masasına konu olmak çıktığını, ihtilafı çözmeye yetkili mahkemenin belirlenmesinde, davalının Türkiye'de mutad meskenin bulunmasının yanı sıra,

ihtiyati tedbire konu malvarlığı unsurunun bulunduğu yerinde dikkate alınmadığını, müvekkilinin Türk Mahkemeleri tarafından himayesini muhtaç olduğunu belirterek, yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, şirket yöneticisinin sorumluluğuna dayalı olarak alacaklının yaptığı takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir.MÖHUK 40. maddede "Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder." hükmü düzenlenmiştir.

Türk mahkemelerini yetkili kılan bir iç yetki kuralı varsa,Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi de mevcuttur.TTK'nın 553. maddesinde kurucularının, yönetim kurulu üyelerinin.. sorumluluğu düzenlenmiş, 561. maddesinde de sorumlular aleyhine şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Anılan yetki düzenlemesi kesin yetki kuralı olmayıp genel yetki kuralının yanında ek bir yetkili mahkeme düzenlenmektedir.HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yine 9. maddede Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmaması halinde yetki düzenlenmiş olup, maddeye göre Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkeme davalının Türkiye'de mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir.

Davaya konu takibe davalı tarafça yapılan itirazda verilen vekaletnameye göre davalının adresi Şişli /İstanbul olarak belirtilmiştir. Buna göre Türkiye' de yerleşim yeri bulunmayan davalının mutad meskeni Şişli/İstanbul'dur. HMK 9. maddesine göre davada mahkeme yetkili olup, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yetkisizlik kararının kaldırılmasına, tarafların delillerinin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın 6545 sayılı yasanın 45.maddesi ile değişik 5235 sayılı kanunun 5.maddesi gereği heyetçe bakılmak üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.