İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/1375 K.2020/1292

Davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine yönelik hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalılar ... ve ... tarafından, örtülü kazanç aktarımı yoluyla malvarlığı azaltıldığı tespit edilen halka açık ... A.Ş.’ye davalılarca yapılması gereken faiz hariç toplam 1.150.000-TL’si tutarındaki iadenin verilen süre içerisinde yapılmaması nedeniyle hukuka aykırı olarak aktarıldığı belirtilen 1.150.000-TL ile kanuni faizinin, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik 115.000-TL’sinin malvarlığı azaltılan ... Holding’e iadesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca, Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olduğunun düzenlendiği, 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi uyarınca, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceğinin belirtildiği,

davanın konusunun bir miktar paranın ödenmesi olan alacak davası olduğu dikkate alındığında, zorunlu arabuluculuk dava şartının bulunduğu, ancak arabuluculuk şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-2 maddesi hükmü gereğince, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; kamu tüzel kişiliğini haiz olan müvekkilinin, SPK'nun 94. maddesi ile kendisine verilen görevler çerçevesinde örtülü kazanç aktarımı yoluyla sermayesi azaltılan halka açık ortaklık Marka Holding'in yatırımcılarının haklarının korunmasını teminen, söz konusu şirketten örtülü olarak ... ve ...'a aktarılan tutarın davacı sıfatıyla SPK ya değil, halka açık Marka Holding'e iadesi amacıyla açıldığını, bu çerçevede, SPK'nun 21 ve 94 hükümleri uyarınca örtülü olarak aktarılan tutarın şirkete iadesinin kanuni bir zorunluluk olup,

bu davanın HUAK'nın 1. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlarından olmaması dolayısıyla dava şartı olan zorunlu arabulucuğa başvurunun söz konusu olmadığını, 6100 Sayılı HMK.'nın 115. maddesinin ikinci fıkrasında; mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verileceğinin düzenlendiği,

dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre vereceği, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davaya dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder" şeklinde düzenlenmiş olup, taraflara dava şartı noksanlığının giderilmesi için verilen süreye rağmen söz konusu eksikliğin tamamlanamaması halinde davanın usulden reddedileceğinin düzenlendiğini, eksikliğin tamamlanması için mahkeme tarafından kesin sürenin verilmemesi nedeniyle davanın yargılama sürecinin de gereksiz yere uzamasına neden olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6235 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun (HUAK)1./2 maddesi; " yabancılık unsuru taşıyanlar da dahil olmak üzere, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş ve işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde uygulanır. "hükmünü haizdir.Sermaye Piyasası Kanunu'nun 21 maddesinin 4. fıkrası "Kazanç aktarımının Kurulca tespiti hâlinde halka açık ortaklıklar, kollektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıkları, Kurulca belirlenecek süre içinde kendilerine kazanç aktarımı yapılan taraflardan,

aktarılan tutarın kanuni faizi ile birlikte mal varlığı veya kârı azaltılan ortaklığa veya kollektif yatırım kuruluşuna iadesini talep eder. Kendilerine kazanç aktarımı yapılan taraflar Kurulca belirlenecek süre içinde aktarılan tutarı kanuni faizi ile birlikte iade etmek zorundadır.

Örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlali ile ilgili 94 üncü ve 110 uncu maddeler ile ilgili mevzuatta öngörülen hukuki, cezai ve idari yaptırımlar saklıdır."Sermaye Piyasası Kanunu'nun 94. Maddesinde " (1) Kurul, 21 inci maddede belirtilen işlemlerde bulundukları tespit edilen halka açık ortaklıklar, kollektif yatırım kuruluşları ve bunların bağlı ortaklıkları ile iştiraklerinden denetleme sonuçlarının Kurul tarafından belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ortaklara duyurulmasını istemeye, Kurulca belirlenen tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yetkilidir." denilmektedir.

Davacı Kurul, örtülü kazanç aktarımı yaptığı tesbit olunan davalılardan yasal düzenlemeler gereği isteğe rağmen halka açık ortaklığa iade gerçekleşmemesi üzerine şirkete iade talebin de bulunmuştur.Davacı kurula dava açma yetkisi veren yasal düzenlemenin kamusal yönü gözetildiğin de davanın; " tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş ve işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olmadığı " açıktır.

Davanın niteliği itibariyle dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvuru şartı gerekmemektedir.Açıklanan nedenlerle; işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görüldüğünden başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/(1).a-4 maddesi uyarınca kararın kaldırılarak ,dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.