İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/148 K.2020/161

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Alacaklı vekili, müvekkilinin 15/10/2019 vade tarihli 73.000,-TL bedelli emre muharrer senet ile borçludan toplam 73.000-TL alacaklı bulunduğunu, vadesi geldiği halde ödenmediğini, alacağının hiçbir teminata bağlı bulunmayıp senetler vadesinde ödenmediği gibi, bundan sonra da ödenmeyeceğinin borçlunun tutumundan anlaşıldığını, bu nedenlerle 20.000-TL alacağın tahsili amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, talebin kabulü ile 20.000-TL alacağın %15'i oranında teminat karşılığı borca yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden vekili; TTK 620 ve 667.maddeleri gereğince bononun ödenmek üzere borçlunun ikametgahında ibrazının zorunlu olduğunu, kambiyo senedinden doğan alacağın, aranacak alacak olduğundan kambiyo senedi alacaklısının, kendi yerleşim yerinde takip yapamayacağını, keşide yerinin İzmir, müvekkilinin ikametgahı Karşıyaka olup bu nedenle Karşıyaka veya İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Karşıyaka Mahkemelerinin yetkili olduğunun kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; İİK 50.maddesi HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapmış olduğundan yetki itirazının buna göre değerlendirilmesi gerektiği, bonoya göre muteriz vekilinin bildirdiği mahkemelerden her birinin yetkili olduğu, muteriz vekilinin bu mahkemelerden hangisini seçtiğini bildirmediğinden HMK 19/2 maddesi gereğince yetki itirazının HMK 19/son maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Muteriz vekili; İİK 265 maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına yetki bakımından itiraz edildiğini, yetkiye itiraz eden borçlunun yetkili mahkeme gösterme mecburiyetinin olmadığını, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisiz olduğunu bildirmesinin yeterli olduğunu, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, bu nedenlerle ek kararın kaldırılmasını, yetkiye itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK'nın 265. Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; ....haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir...Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.

İİK’nın 258/I hükmüne göre, “İhtiyati hacze 50’nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.”Anılan Kanunun 50’nci maddesi de HMK'nun yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını öngörmüştür. Söz konusu atıf sadece yetkili mahkemenin belirlenmesine yöneliktir.

İhtiyati hacizde yetkiyle ilgili diğer hukukî meselelerde, öncelikle İİK daki özel hükümler uygulanmalı, bu hükümlerin yetersiz olması hâlinde ihtiyati haciz müessesesinin niteliğine uygun düştüğü ölçüde HMK kıyasen tatbik edilmelidir. Mahkemece yetki itirazının yerinde görülmesi hâlinde ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilir.

Diğer bir anlatımla yetki itirazının kabulü hâlinde mahkemece HMK’un 20. maddesine göre, dosyanın yetkili mahkeme belirtilmek suretiyle yetkisizlik kararı ile gönderilmesine karar verilemez.Birden fazla yetkili mahkemenin bulunması hâlinde ihtiyati haciz isteyen alacaklı, borçlunun yetki itirazında belirttiği yetkili mahkemede ihtiyati haciz talep etmek zorunda olmadığından, borçlunun HMK’un 20.maddesi anlamında yetkili mahkemeye ilişkin seçimlik bir hakkı da bulunmamaktadır.

Yetki itirazının kabulü suretiyle ihtiyati haczi kaldırılan alacaklı, borçlunun yetki itirazında belirttiği yerle sınırlı olmaksızın yetkili herhangi bir yerden tekrar ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.İhtiyati hacize yetki bakımından itiraz halinde ; yetki itirazında bulunan borçlunun itirazlarını gerekçelendirerek ispat etmesi zorunludur.Borçlunun itirazında yetkili mahkemeyi belirtmemesi veya gösterdiği mahkemenin yetkili olduğunu ispat edememesi hâlinde yetki itirazı da reddedilmelidir.

(Yargıtay 19 HD nin 2008/10958 esas 2008/12419 karar sayılı emsal ilamı ) İtiraz eden borçlu yasal bir zorunluluk olmamasına karşın ; itiraz dilekçesinin sonuç ve istem kısmında , dayanak bononun keşide yerinin İzmir , müvekkilinin ikametgahının Karşıyaka olduğu,Karşıyaka Mahkemelerinin yetkili olduğunun kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını açıkça talep etmiştir.

Bonoya dayalı alacak aranılacak olduğundan alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyemeyecektir. İlk derece mahkemesince;yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken yetki itirazının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır..

Açıklanan nedenlerle İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına ve yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.