İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/1499 K.2021/688

Davanının hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine yönelik kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; davacı şirket tarafından ... nolu Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ...

A.Ş ye ait emtiaların Türkiye'den Katar'a nakliyesi işinin davalı şirket tarafından üstlenildiğini,taşımaya konu emtianın ... gemisine 22.12.2017 tarih ... nolu konşimento ile ... nolu konteyner içerisinde tam ve sağlam olarak yüklendiğini,... isimli aktarma gemisinde iken soğutma sisteminin bozulması sebebi ile Cidde'ye indirilen konteynerin Türkiye'ye geri getirildiğini, tüm ilgililerin katılımı ile APM terminals limanında bulunan konteynerin açılması sonucu ısı değerinin olması gereken değerlerin üç katından fazla yükseldiği ve soğuk zincirinin kırıldığının tespit edildiğini,

taşıyıcının konteynerin alıcısına ulaştırılamamış olması sebebi ile oluşan zararları karşılayacağını taahhüt ettiğini, fatura ve yapılan tespit gereği 147.554,74-TL toplam zarar tespit edilerek sigortalıya ödendiğini, TTK gereğince davalıya rücu hakkı doğduğunu, davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müd. ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu beyanla itirazın iptaline ve davalının % 20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının zararı 05.06.2018 tarihinde tazmin ettiğini,rücu hakkının ödeme tarihinden itibaren 90 içinde dolacağını,davacı şirketin 04.09.2018 tarihine kadar hakkını kullanmadığından hakkının düştüğünü, husumet itirazı bulunduğunu,davalının taşıma sözleşmesinin ifası için ... şirketine izafeten ... A.Ş ile alt taşıma ilişkisi kurulduğunu,davalının fiili taşıyıcı olduğunu, taşıma konusu emtianın 26.12.2017 tarihinde ... isimli gemiye aktarldığını,soğutma sisteminin bozulması sebebi ile Cidde'ye indirilen konteynırın 29.12.2017 tarihinde Türkiye'ye geri getirildiğini zararın tazmini talebinin haksız olduğunu belirterek açılan itirazın iptali davasının reddi ile davacının kötü niyet tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davalı tarafından TTK 1188 maddesi gereğince hak düşürücü süre itirazında bulunmuş ise de ,taşıma konusu emtianın alıcı şirkete teslim edilemediği,emtianın teslim edilmesi gerektiği tarihe ilişkin herhangi bir kayıt bulunmamakla birlikte , ürünün kısa sürede bozulacak ürün niteliğinde olduğu, alıcı şirketin bulunduğu Katar/Cidde arasındaki mesafenin 1.550 km olduğu alıcı şirkete 07.01.2018 tarihinde emtianın hasarlı olduğu ve Cidde'ye indirildiğine ilişkin bilgi verildiği, teslim tarihi 07.01.2018 tarihi alınsa dahi icra takibinin 19.02.2018 tarihinde başlamış olduğu gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili,davalı taşıyıcı tarafından sulh görüşmeleri kapsamında 90 günlük süre verildiğini, icra takibinin de bu süre içinde başlatıldığını,bu konudaki yazışma suretlerinin dosyaya sunulduğunu, taraflar arasında TTK 1188/4 maddesi gereğince anlaşma bulunduğunu mahkemece bu husus gözetilmeksizin davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmesinin usulsüz olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; taşıma sözleşmesinden kaynaklanan zararın sigortalıya ödenmesi nedeni ile rücuen tahsili için yapılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. Davacı tarafından davalı hakkında İstanbul ...İcra Müd.... E. Sayılı dosyası ile 19.02.2019 tarihinde ilamsız takip başlatılmış, ödeme emri davalı borçluya 22.02.2019 tarihinde tebliğ edilmiş davalı 26.02.2019 tarihinde borcu olmadığını belirterek itiraz etmiş ve takip durdurulmuştur.

Deniz Yolu taşımasında tazminat istemek için hak düşürücü süre başlıklı TTK 1188. maddesine göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak dava eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir.

Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir.TTK 1188/4 fıkrasında bu sürenin ,tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir hükmüne haizdir.

Somut olayda, davacı tarafından takip dosyasında mevcut EFT havale ödeme talimatı/ibraname başlıklı belgeden 737246117 nolu poliçeden dolayı 147.554,74- TL ödendiği , sigortalı ...'ın belgede imzasının bulunduğu ve davacının TTK 1472 maddesi gereğince halefiyet nedeni ile rücu hakkının bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı ile dava dışı sigortalı arasında 22.12.2017 tarihinde ... nolu Nakliyat Emtia Poliçesi düzenlendiği ve davalının emtiayı taşıdığı hususu ihtilafsızdır.Davacı tarafından yaptırılan ekspertiz raporunda hasar tarihinin 10.01.2018 olarak belirtildiği, emtianın alıcıya teslim edilmediği belirlenmiştir.

Davalı tarafından 10.12.2018 tarihinde ...'na bilgi mahiyetinde hasar başlığı ile ... adresine gönderilen, mail içeriğinde "... hanım ok 90 gün onaylanmıştır" ibaresi bulunduğu, (Yargıtay 13.HD 2017/1014-2020/4488K ) sayılı kararı ile HMK 199 maddesi gereğince" e-mail yazışmaları ,elektronik ortamdaki verilen bu kanuna göre belgedir"düzenlemesinin somut olaya uygulanmasında,

davalı şirket adresi ile gönderilen e-mailin TTK 1188/4 ve TTK 1189 maddesindeki sürenin uzatılmasına ilişkin bir anlaşma olup olmadığının mahkemece değerlendirilmediği gibi bu hususa gerekçede yer verilmediği anlaşılmakla ,ek süre verilip verilmediği hususu incelenmek üzere kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.