İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/196 K.2020/428

Davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının Almanya'da ... ünvanlı anonim şirketi kurduğunu,şirketine yatırımcı arayışına girdiğini, davacının da davalının şirketine para yatırdığını ,davalı hakkında Hamburg Asliye Ceza Mahkemesince dolandırıcılıktan ceza verildiğini, Hamburg Sulh Hukuk Mahkemesinin 15/07/2008 tarihli kararı ile tüketici iflası davası açıldığını, şirkete para yatıran ve dolandırılan alacaklıların alacaklarını iflas masasına yazdırdıklarını, müvekkilinin de alacağını iflas masasına yazdırdığını, buna göre müvekkilinin 8.884,11 Euro alacağı bulunduğunu,

davalının Almanya'daki iflas tasfiyesinde kötüniyetli olarak Bodrum ...'de kain ... Ada ... Parseldeki taşınmaz malvarlığını beyan etmediğini,İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası ile Hamburg Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından düzenlenen iflas tablosu-sıra cetveline kayıt kararına dayanılarak ilamsız takip başlattıklarını ancak borçlunun takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatı ile mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin belirtilen Almanya adresinde ikamet ettiğini, davacının dava dışı şirketten alacaklı olduğunu, dava dışı ... ünvanlı şirketin Almanya'da faaliyet gösterdiğini, bu nedenle müvekkilinin şirketin borcundan dolayı sorumlu olmasının mümkün olmadığının pasif husumetlerinin bulunmadığını, Mahkemenin yetkili bulunmadığını, müvekkilinin adresinin Berlin Almanya olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Mahkemece;ortağı ve yetkilisi olarak yatırımcılardan toplanan şirkete yatırılan paraların başka amaçlarla kullanılmasının haksız fiil olduğu, 6762 sayılı TTK nun 336/5.maddesi kapsamında kaldığı, bu maddeye göre yönetim kurulu üyeleri şirket alacaklılarına karşı müteselsilen sorumlu olduğu,

6102 sayılı TTK nun 553/1.maddesinde de 6762 sayılı TTK'nun 336/5.maddesine benzer bir düzenleme yer aldığı ve TTK 561.maddeye göre açılacak davanın şirket merkezinin şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde açılması gerektiği, davalının eyleminin haksız fiil oluşturduğu gerekçesiyle davanın açılmasının sonucu değiştirmeyeceği, davadışı şirketin Almanya da faaliyet gösteren bir şirket olduğu, Davalı tarafça milletlerarası yetki itirazında bulunulduğu, TTK'nun 561.maddesi kesin yetki halini düzenlediği,

dava konusu şirketin Almanya'da kurulan şirket olması nedeniyle mahkemelerinin yetkisiz olduğu,gerekçesiyle yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin gerekçeli kararında yetkili mahkemenin Almanya-Hamburg mahkemesi olduğunu belirtmesinin usule aykırı olduğunu, davalının itirazına gerekçe gösterdiği TTK'nun 561 md. belirtilen yetki kuralının HMK da belirtilen genel yetki kuralına ek bir seçenek olduğunu, yerleşik Yargıtay kararları uyarınca kesin yetki kuralı olmayıp, seçimlik yetkii söz konusu olduğunu ve davalının haksız fiil etkilerini Türkiye de gösterdiğini, davanın özel hukuk tüzel kişisinin (şirketin) bir ortağının veya bu sıfatla diğer ortaklarına karşı açtığı bir dava olmadığını somut olayda bu kuralın uygulanamayacağını,

davalının mutad meskeninin Türkiye'de bulunduğunun, haksız fiilin işlendiği yerin Almanya olmasına rağmen etkilerini Türkeye'de gösterdiğini davalının sebepsiz zenginleştiğini bu nedenle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, şirket yöneticisinin sorumluluğuna dayalı olarak alacaklının yaptığı takibe itirazın iptaline ilişkindir. MÖHUK 40. maddede "Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder." hükmü düzenlenmiştir. Türk mahkemelerini yetkili kılan bir iç yetki kuralı varsa ,Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi de mevcuttur.

TTK'nın 553. maddesinde kurucularının, yönetim kurulu üyelerinin.. sorumluluğu düzenlenmiş, 561. maddesinde de sorumlular aleyhine şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir.Anılan yetki düzenlemesi kesin yetki kuralı olmayıp genel yetki kuralının yanında ek bir yetkili mahkeme düzenlenmektedir.

HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.Yine 9. maddede Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmaması halinde yetki düzenlenmiş olup, maddeye göre Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkeme davalının Türkiye'de mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir.Davaya konu takibe davalı tarafça yapılan itirazda verilen vekaletnameye göre davalının adresi Şişli /İstanbul olarak belirtilmiştir.

Buna göre Türkiye' de yerleşim yeri bulunmayan davalının mutad meskeni Şişli/İstanbul'dur. HMK 9. maddesine göre davada mahkeme yetkili olup, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olmuştur. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yetkisizlik kararının kaldırılmasına, tarafların delillerinin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.