İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/319 K.2020/294

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Reyhanlı/Hatay'da bulunan eczanesini Kadıköy'/İstanbul'a naklettiğini, eczaneye ait eşya ve belgelerin tasnifleme ve yerleştirme işlemleri sırasında Seri ... no'lu 1 adet faturanın fatura koçanında olmadığının tespit edildiğini, gerekli araştırmalara rağmen faturanın bulunamadığını, durumun tutanak altına alındığını, 22/03/2019 tarihli ... gazetesinde yayınlanmak üzere kayıp ilanı verildiğini, Göztepe Vergi Dairesine bilgi verildiğini açıklanan nedenlerle müvekkilinin Reyhanlı/Hatay'dan taşınma sırasında zayi ettiği Seri .. nolu 1 adet faturanın fatura hakkında zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının taşınma sırasında kaybolduğunu beyan ettiği boş fatura hakkında zayi belgesi verilmesi mümkün olmadığı ve iradesi dışında bir nedenle zayi olmadığı sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; zayi olan faturanın TTK 82/7 maddesinde sayılan evraklardan olmadığını, mahkemenin bu tespitinin hatalı olduğunu, zayi olan faturanın TTK 82. maddesinde ve TTK 82/1-d atfıyla TTK 64'de sayılan belgelerden olduğunu, mahkemece hatalı tahlil sonucu zayi belgesi istedikleri faturayı zayi belgesi alınabilecek belgelerden saymadıklarını, zayi nedenlerinin TTK 82/7 maddesinde tahdidi olarak sayılması ve müvekkilinin taşınma sırasında bu faturayı kaybetmesinin bu maddede tahdidi olarak sayılan nedenlerden hiçbirine girmediğini kabulünün hatalı olduğu ,taşınmanın sırasında kaybın zayii belgesi talebi için yeterli sebeb olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.Somut olayda faturanın kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, kaybetme olayının madde sayılan olaylardan olmadığı,

kayıp olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir.Öte yandan davacı taraf 1 adet faturanın kaybolduğundan bahisle zayii belgesi talep etmiştir. Faturanın kullanıldığı belirtilmemiştir. Esasen kullanılmamış boş fatura TTK'nın 82. maddesi anlamında kaybı halinde zayi belgesi istenebilecek belgelerden değildir.

Ancak kullanılmış fatura belge vasfını haiz olduğundan zayii belgesi talep edilebilir. Somut olayda kullanılmamış boş fatura için zayi belgesi talep edildiğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf sebebleri nedeniyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.