İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/606 K.2020/639

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; "... A.Ş.'nin hâzineye devredilmesine karar verildiğini, adı geçen şirketin alacaklarının tahsilinin maliye hazinesince yapıldığını, kapatılan şirket bünyesinde yapılan inceleme neticesi şirket bünyesinde davalının keşidecisi olduğu ... nolu -3000 TL , ... nolu - 4000 TL , ... nolu - 4000-TL çek numaralı ve tutarlı ... Osmanbey şubesine ait çekler tespit edildiğini, işbu çekin tahsili için 06/02/2018 tarih ve ... sayılı yazı ile...Bankası A.Ş.'ne yapılan başvurunun banka tarafından 13/02/2018 tarihli yazı ile'' takas sisteminden tahsil edilemediğinden iade edildiği şeklinde sonuçlandığını, çek bedellerinin sebebsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; "Müvekkilinin .. ile davaya konu çeklerde lehtar gözüken ... arasında işçi - işveren ilişkisi olup dava konusu çeklerin müvekkili tarafından ... erken kayıt indiriminden yararlanması için verildiğini, 2016-2017 eğitim öğretim döneminde ... İlköğretim Okulu'nun hizmet vermediğini, çek bedellerinin karşılıksız kaldığını, sebepsiz zenginleşmeden bahsedilemeyeceğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Üsküdar İlçe Milli Eğitim müdürlüğüne yazılan müzekkere uyarınca ... 27/06/2003-25/08/2016 tarihlerinde faaliyet gösterdiği bilgisinin verildiği ,2016-2017 tarihlerinde faaliyet göstermediği anlaşılan okula öğrenci ön kayıt ödemesi olarak verildiği hem davacı hem de lehdarın tanık olarak başvurulan ifadesi uyarınca ,keşideci ve lehtar arasında hatır çeki olarak verildiğinin ve de kapatılan özel okulun ödeme karşılığı eğitim hizmetini yerine getirmediği bu hali ile çeklerin bedelsiz kaldığı ,davalı keşidecinin de sebepsiz zenginleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmediğinin davalı tarafından ispatı gerektiğini, kapatılan ...Tic. A.Ş.'nin tüm malvarlığı ile hak ve alacakları Hazineye devrolduğundan kapatılan şirketin borçlarının ödenmesi için hak ve alacaklarının tahsili ve diğer iş ve işlemlerin müvekkili tarafından yürütüldüğünü, bilirkişi raporuna itirazlarının ve dava dilekçesindeki hususlar irdelenmeden yeni bilirkişi raporu alınmadan incelemeye ulaşıldığını, müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davalının keşideci davacının hamili olduğu çekler nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre çek bedellerinin davalı keşideciden tahsili istemine ilişkindir.

TTK'nin 732.maddesinde; "(1)Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.Kıymetli evrak niteliğinde olan çek süresinde bankaya ibraz edilmediği zaman son hamil, kambiyo hukukundan doğan haklarını yitirmiş ise de TTK. ‘nun 732. maddesine dayalı olarak alacağını keşideciden talep hakkına sahiptir.

Somut olayda keşideci davalı , hamili ise davacıdır.Bu durumda ispat külfeti davalı tarafta olup hamilin zararına sebepsiz zenginleşmediğini yazılı delillerle kanıtlamakla yükümlüdür.Mahkemece ispat külfetinin davalıya ait olduğu yerinde olarak tesbit edilmiştir.Dava konusu 05/10/2016 tarihli ... nolu 3000- TL ,05/12/2016 tarihli .. nolu - 4000- TL ,

05/01/2017 tarihli ... nolu 4000 -TL toplam 11.000- TL bedelli üç adet çekin davacının elinde olduğu ve de ibraz tarihinden sonra çeklerin bankaya ibraz edildiği,bu sebeble işlem yapılamadığı hususu dosya arasında yer alan çek görüntülerinden anlaşılmaktadır.İbraz olunan çek teslim bordrosunun incelenmesin de ; çeklerin tamamının ... 2016-2017 öğrenim dönemi ücreti olarak yazılı bulunduğu ,Üsküdar İlçe Milli Eğitim müdürlüğüne yazılan müzekkere uyarınca ...

27/06/2003-25/08/2016 tarihlerinde faaliyet gösterdiği bilgisinin verildiği anlaşılmaktadır.Buna göre okulun henüz 2016/2017 eğitim dönemi başlamadan faaliyetine son verildiği anlaşılmakla eğitim hizmeti henüz verilmeden çeklerin okula verildiği anlaşılmakla keşidecinin bu çekler neddeniyle hamilin zararına sebebsiz zenginleştiğinden söz edilemeyecektir.

Hazineye devredilen ve 2016-2017 tarihlerinde faaliyet göstermediği anlaşılan okula öğrenci ön kayıt ödemesi olarak verildiği toplanan tüm deliller kapsamından anlaşılmış,keşideci ve lehdar arasında lehdarın çocuğunun eğitim bedeline karşılık verildiği,kapatılan özel okulun çek bedelleri karşılığı eğitim hizmetini yerine getirmediği bu hali ile çeklerin bedelsiz kaldığı ,davalı keşidecinin de sebepsiz zenginleşmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden ,davacı hazine vekilinin davanın kabulu gerektiğine ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.