İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/751 K.2020/692

İlk derece mahkemesince verilen 06/05/2020 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden; ihtiyati haczin reddine ilişkin kısmı da ihtiyati haciz isteyenler vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep edenler vekili, müvekkillerinin İstanbul Gemi Sicili’nde ... numarası ile kayıtlı ... isimli balıkçı teknesinin müşterek donatanları olduğunu, müvekkillerine ait teknenin 10.01.2020 günü saat 06:10 sularında balık avlamak üzere Karaburun-Akpınar açığına doğru seyir yapmakta iken, Kilyos açıklarında Rus bayraklı ve ... numaralı ... isimli kimyasal tankerin, müvekkiline ait gemiye sancak vasatından çarparak gemiyi sürükleyerek batmasına neden olduğunu, çatma nedeniyle batan gemiden, kaptan olarak çalışan ... ve gemici olarak çalışan müvekkili ... ile gündelik işçi .... sağ olarak kurtulduklarını,

diğer personelden ... denizde kaybolduklarını,birinin cenazesinin bulunduğunu, ikisinin halen bulunamadığı, müvekkiline ait geminin Kilyos açıklarında seyir halinde iken, karşı tarafa ait ihtiyati haciz taleplerine konu geminin müvekkiline manevra yapma fırsatı dahi bırakmadığını, hiçbir anons, ses ya da ışık işareti yapmadan sancak vasattan çarparak tek başına çatmaya sebep olduğunu, bu hususun müvekkiline ait geminin kaptanı tarafından düzenlenen kaza raporunda da açıkça ifade edildiğini, çatma hadisesi sebebiyle müvekkiline ait geminin tamamen batarak zayi olduğunu, müvekkilinin teknenin zayi olmasından kaynaklanan zararlar,

gemi adamı sorumluluk talepleri de dahil öngörülen zararın şimdilik 5.000.000- usd olduğunu, yabancı bayraklı ve yüklü geminin, çatmada hiçbir hasar görmediğini, idari işlemlerini tamamlayıp her an ayrılabileceğini beyanla Rusya bayraklı ... IMO numaralı ... isimli geminin şimdilik 5.000.000,- usd alacak için ihtiyaten haczini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR

Mahkemece, talebin dayanağı olan zararların TTK'nun 1352/1 (a) ve (b) bendleri gereğince deniz alacağı niteliğinde olduğundan talep eden tarafın TTK'nun 1353. maddesi gereğince zarara sebebiyet veren gemi hakkında ihtiyati haciz talep etme hakkının doğduğu, olayın hangi tarafından kusuru ile meydana geldiği ile talep eden tarafın zarar miktarı şu aşamada tam olarak belli olmadığı, tarafların karşılıklı hak ve menfaat dengeleri gözönüne alınarak takdiren 500.000 -usd üzerinden Rus Bayraklı ... IMO nolu ... gemisinin TTK'nun 1352/1 (a) ve (b) bendleri gereğince ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili; ... gemisinin 10/01/2020 tarihinde İstanbul Boğazı Karadeniz girişinde ....'den alınan onay ve talimatlar doğrultusunda 241 rotasını takiple demirleme bölgesine seyrettiği esnada, balıkçı teknesinin, hatalı seyri nedeni ile deniz tehlikesine maruz kaldığını, balıkçı teknesinin müvekkiline ait ... gemisine çatarak tek taraflı kusurlu çatmaya sebebiyet verdiğini, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının, alacağının varlığı ile yasada belirtilen koşulların oluştuğu yönünde mahkemeye olumlu şekilde kanaat uyandırması gerektiğini,

alacağının güvence altına alınması saikiyle mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafın güvence altına alınmasını talep ettiği alacağının parasal değeri ile ilgili yeterli delilleri mahkemeye ibraz etmesi gerektiğini, ... gemisinin halihazırda yüklü olduğu da nazara alındığında, müvekkilinin telafisi güç ve hatta imkansız zararlara düçar olacağını beyanla ... isimli gemi üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ihtiyati haciz miktarının karşı tarafça yatırılan teminat miktarına düşürülmesini,

teminatın artırılmasına ve her halükarda ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; Deniz Ticaret Odası yazı cevabında teknenin bildirilen değeri ile günlük kazancı ve kusur tespitinin de ileride yargılama aşamasında alınacak rapor ile tespit edilecek olması karşısında mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının ve miktarının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-İhtiyati hacze itiraz eden vekili; ... teknesinin, müvekkiline ait ... gemisine çatmak suretiyle tek taraflı kusurlu çatmaya sebebiyet verdiğini, müvekkiline ait gemiye atfı kabil ksur söz konusu değilken, zararın yaklaşık olarak dahi tespit edilebilmesi bakımından dosyaya somut herhangi bir bilgi veya belge ibraz etmeksizin ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, tek taraflı ve afaki beyanlar nazara alınarak ihtiyati haciz kararı verildiğini, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, bu talebin kabul edilmemesi halinde;

ihtiyati haciz miktarının yatırılan teminat miktarına düşürülmesini, TTK 1363/2 hükmü nazara alınarak teminatın iddia edilen alacak miktarına arttırılması bakımından da karşı tarafa kesin süre verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2- İhtiyati haciz isteyenler vekili “tarafların karşılıklı hak ve menfaat dengeleri göz önüne alınarak” verildiği ifade edilse de haklı talepleri teminatsız bırakılan müvekkillerinin bu yolla gözetilmiş bir hak ve menfaati sözkonusu olmadığı, müvekkillerinin gemisine çarpıp batıran personelinin ölümüne sebeb olan Rus Gemisinin adeta ödüllendirildiğini, zararın karşı gemiye talebin sadece %10’unu karşılar bir teminatı yatırıp Türkiye’den gitme hakkı tanındığını, Deniz Ticaret Odasına yazılan yazı cevabına göre; verilen ihtiyati haciz kararının geminin zararını dahi karşılamadığını belirterek,

ihtiyati haciz kararının reddedilen kısmına ilişkin kararın kaldırılarak 5.000.000-usd için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Gemiler hakkındaki ihtiyati haciz başvuruları TTK'nun 1352. vd maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 1362. maddesine göre; alacaklının ihtiyati haciz talebinin kabul edilebilmesi için TTK'nun 1352. maddesinde sayılan deniz alacaklarından olduğunu kanıtlaması ve alacağının parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir.

İhtiyati haciz kararı verilmesi için kafi kanaat verici delillerin sunulması yeterli olup kesin bir ispat aranmamakta olup yaklaşık ispat yeterlidir.İhtiyati haciz isteyenin dilekçesine ekli sunulan belgelerin incelenmesinde ; sunulan kaptan raporu, olayla ilgili basında yer alan haberler ile 2020/16 esas sayılı deniz kaza raporunun incelenmesinden, talep eden donatanlara ait ... isimli balıkçı teknesinin 10/01/2020 tarihinde Kilyos açıklarında Rus bayraklı ...

IMO nolu ... isimli tanker ile çarpıştığı, olay nedeniyle balıkçı teknesinin battığı, teknede bulunan .... denize düşerek kayboldukları, davacı tarafça batan tekne nedeniyle teknenin kaybı ve hayatını kaybeden gemi adamlarının sorumluluk talepleri ile ilgili öngörülen zararlardan dolayı talepde bulunulduğu; dosya kapsamı sunulanların ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispatı sağladığının kabulü gerekir. TTK nun 1363 (1) gereğince.

10.000-sdr karşılığı teminat ihtiyati haciz isteyenler tarafından karşılanmış olup, teminatın artırılması istemi koşulları bulunmadığından yerinde görülmemiştir.Talebin dayanağı olan zararların TTK'nun 1352/1 (a) ve (b) bendleri gereğince deniz alacağı niteliğinde olduğundan talep eden tarafın TTK'nun 1353. maddesi gereğince zarara sebebiyet veren gemi hakkında ihtiyati haciz talep etme hakkının doğduğu, yargılamanın bulunduğu aşamada; henüz kesinleşmiş kusur raporu yok ise de İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yaptırılan kusur incelemesine ilişkin raporda; asli kusurun balıkçı teknesine verildiği anlaşılmaktadır.

Olayın hangi tarafın kusuru ile meydana geldiği ve talep eden tarafın zarar miktarı tam olarak belli olmadığı gibi, Deniz Ticaret Odasının yazı cevabı içeriğine göre de kabulune karar verilen ihtiyati haciz miktarının takdirinde isabetsizlik görülmemiş, tarafların karşılıklı hak ve menfaat dengeleri gözönüne alınarak 500.000-usd miktar ile verilen ihtiyati haciz kararının reddedilen kısmına ilişkin ve itirazın reddine ilişkin ek karara yönelik ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.