İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/987 K.2020/872

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının pay sahibi ve münferiden temsil ve ilzama yetkili tek müdürü olduğunu, 11.01.2019 tarihinde ...

Mahallesi Arnavutköy'de bulunan Darende Camii yakınlarına şahsına ait otomobilini park ettiğini ve namaz akabinde otomobiline geri döndüğünde, otomobilin sağ arka kelebek camının tamamen kırıldığını ve otomobilin torpidosunda bulunan keşidecisinin dava dışı ... ve yetkili hamilinin müvekkili olan çek koçanlarının çalındığının tespit edildiğini, müvekkilinin bu hususta suç duyurusunda bulunduğunu ve gazeteye ilan verdiğini, ...

Bankası T.A.O. / Çatalca Şubesi / Seri No: ... çeklerin tamamının keşidecisinin ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. olduğunu, çeklerin tamamının ilk lehtarı ve çalınma anındaki meşru hamilinin müvekkili olduğunu, çekler keşideci sıfatı ile .... firması tarafından imza edildiğini, çalınan çeklerin kötü niyetli kişilerin elinde olması ve kullanılması riski bulunduğundan ödemeden men yönünde de bir karar verilmesinin gerektiğini, davanın kabulü ile çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava konusu çeklerin bankasına ibraz edildiği, buna göre çeklerin zayi olmadığı ve çeklerin keşidecesinin ... olduğu, davanın ... tarafından açıldığı ve ... temsilen belirtme yapılmadığı gerekçesiyle husumet yönünden ve çekin ibraz neticesinde zayii olmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, mahkeme gerekçesinin yeterli düzey ve yoğunlukta olmadığını, sözde gerekçeler olduğunu, çeklerin bankasına ibraz edilmesinin çeklerin zayi olduğu gerçeğini değiştirmediğini, dava konusu çeklerin çalındığını, başka bir deyişle söz konusu çeklerin fiili hakimiyetinin kaybedildiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken , 757- 764. madde hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Davacı vekili, dava dilekçesinde, çekin keşidecisinin dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu ve kendisinin bu şirketin müdürü olduğunu belirtmiştir. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m) Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır.

Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır.Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır.

Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani dava takip yetkisi de yoktur.Davacının temsile yetkili bulunduğu şirkete ait çeklerin iptali talep edilmektedir.

Bu itibarla, davacının yetkilisi bulunduğu şirketi adına çekleri zilyedinde bulundurduğu haklı hamillik iddiasının dinlenemeyeceği ,davacının yetkilisi bulunduğu şirketi adına elinde bulundurduğu sırada kaybedildiği anlaşılmakla haklı hamil kabul edilemeyeceği gibi ,bu çekin keşidecisinin de davacının yetkilisi bulunduğu şirket olduğu anlaşılmakla keşideci şirketin ve bu kapsamda davacının haklı hamil olduğu iddiasıyla iptal davası açma hakkının bulunmadığının kabulü gerektiğinden davanın reddine ilişkin kararına karşı ileri sürülen istinaf sebebi yerinde olmadığından başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.