İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1104 K.2021/1077

Arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından ithal edilen kozmetik ürünleri sahibi olduğu ... Eczanesinde satmak üzere satın alan borçlu ... hakkında Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, 29.12.2017 tarihli cari hesap ekstresinden anlaşılacağı üzere davalının 11.938,08 TL borçlu olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, davalının takip konusu alacağın %20 'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının davasını 6102 Sayılı TTK 'nun 5/A maddesinin yürürlük tarihi olan 01.01.2019 tarihinden sonra 20.05.2019 tarihinde Küçükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/293 Esas sayılı dosyasına kayıtlı olarak açtığı, görevsizlik kararı üzerine dosyanın mahkemeye geldiği, davacının arabuluculuğa görevsizlik kararının verilmesinden sonra 25.10.2019 tarihinde başvurduğu ve arabuluculuk son tutanağının 07.11.2019 tarihinde anlaşamama tutanağı düzenlendiği, mevcut durum itibari ile 6102 Sayılı TTK 5/A maddesi gereği dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurma şartının gerçekleşmediği, dava konusunun para borcu olduğu ve davanın İİK 67. Maddesine dayalı itirazın iptali davası olduğu gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; görevsiz mahkeme aşamasında arabuluculuk eksikliğinin giderildiğini ve görevli mahkeme olan ticaret mahkemesinde davanın esasına girilmeden arabuluculuk işlemlerinin tamamlandığını, görevsizlik kararı veren Asliye Hukuk Mahkemesinde dosya derdest iken, karar kesinleşmeden arabuluculuk müracaatının ve toplantının yapıldığını, son tutanağın Asliye Hukuk Mahkemesindeki dosyaya ibraz edildiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak dosyanın mahkemeye iadesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava; ilk olarak asliye hukuk mahkemesinde açılmış, davacının da tacir kaydı olduğunun tesbit edilmesi üzerine asliye ticaret mahkemesi görevli olduğundan göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden red kararı verilerek dosyanın görevli bulunan asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Asliye hukuk mahkemesince başlangıçta davanın ticari dava olduğu tesbit edilemediğinden Arabuluculuk Kanunu kapsamında bir inceleme yapılamamıştır.

Asliye hukuk mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi üzerine davacı tarafça arabulucuya başvurulmuş, bu aşamada 07/11/2019 tarihli anlaşamama tutanağı dosyaya ibraz edilmiş, 31/12/2019 tarihi itibariyle karar kesinleşip dosya görevli mahkemeye intikal ettiğinde ilk derece mahkemesince dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Arabuluculuk Kanunu'na göre; arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. Burada dava şartı arabuluculuk sürecinin, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115.

Maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde, gider avansı yatırılmasında veya gerekli hallerde teminat gösterilmesinde olduğu gibi tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmediği görülmektedir. Bir başka ifadeyle, dava şartı noksanlığının giderilmesi ve arabulucuya başvurulması için mahkemece davacıya süre verilmeyecektir. Bununla birlikte aynı kanunun 115. maddesinin 3. fıkrasının uygulama alanı bulmasına engel yoktur.

Bu bağlamda, dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez. Anlatılanlara göre ticari dava niteliğindeki eldeki dava da; dava tarihi itibariyle arabulucuya başvuru zorunlu bir dava şartıdır.

Ancak dava dilekçesi üzerine arabulucuya başvurulmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmediği ,taraflarca ileri sürülmediği ve hükümden önce dava şartı eksikliğinin giderildiği anlaşılmakla HMK 115/3 maddesi gereği davaya bakılmak gerekirken usulden red kararı verilmesi doğru görülmemiş, hükmün kaldırılarak davanın yeniden görülmesine karar verilmiştir.